การศึกษาแนวทางการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิตของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบ คลังหน่วยกิตของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) การวิจัย เชิงปริมาณ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป จำนวน 40 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพบริบทและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิต การวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครู อาจารย์ และผู้บริหาร จำนวน 25 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิตและแบบบันทึกการวิเคราะห์เอกสาร เครื่องมือมีค่าความตรง เชิงเนื้อหา (IOC) มีค่าตั้งแต่ 0.80–1.00 และแบบสอบถามมีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.92 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพบริบทและความต้องการเกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบ คลังหน่วยกิตของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ จำแนกตามกลุ่มผู้ให้ข้อมูลได้ 2 กลุ่ม ดังนี้ 1. นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไปมีความต้องการต่อการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิตอยู่ในระดับมากที่สุด โดยให้ความสำคัญกับความยืดหยุ่นของการเรียนรู้ การสะสมและโอนย้ายหน่วยกิต และการเข้าถึงโอกาสทางการศึกษา ในทุกช่วงวัย
2. ครู อาจารย์ และผู้บริหารมีความคิดเห็นสอดคล้องกันว่าการพัฒนาหลักสูตรควรมุ่งส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตผ่านการจัดหลักสูตรแบบหน่วยการเรียนรู้ย่อย (Micro-credentials) การกำหนดระบบการรับรองผล การเรียนรู้เดิม (Recognition of Prior Learning: RPL) ที่มีมาตรฐานชัดเจน และการพัฒนาระบบฐานข้อมูลสารสนเทศที่สามารถเชื่อมโยงกับระบบคลังหน่วยกิตกลางของประเทศ 2. ผลการสังเคราะห์เอกสารและกรณีศึกษาต้นแบบจากมหาวิทยาลัยไทยนำไปสู่แนวทางการพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิต จำนวน 4 แนวทาง ได้แก่ การจัดการศึกษาแบบเรียนล่วงหน้า (Pre-degree) การจัดการศึกษาแบบไม่เป็นปริญญาและหน่วยการเรียนรู้ย่อย (Non-degree และ Micro-credentials) การรับรองผลการเรียนรู้เดิม (Recognition of Prior Learning: RPL) และการจัดการเรียนรู้สำหรับประชาชนทุกช่วงวัย ในลักษณะการเรียนเพื่อเพิ่มพูนความรู้หรือสะสมหน่วยกิต (Audit/Credit) ซึ่งสอดคล้องกับบริบท พันธกิจ และอัตลักษณ์ของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ และสามารถนำไปใช้เป็นกรอบแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้ตลอดชีวิต ด้วยระบบคลังหน่วยกิตของสถาบันได้อย่างเหมาะสม
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542. กระทรวงศึกษาธิการ.
ณัฐพล ดำรงเชื้อ. (2566). การจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยระบบคลังหน่วยกิตของมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 8(3), 565-574. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/270112
มหาวิทยาลัยรามคำแหง. (ม.ป.ป.). โครงการ Pre-degree มหาวิทยาลัยรามคำแหง. https://www.chiangrai.ru.ac. th/pre-degree/
ศักรินทร์ ชนประชา. (2562). การศึกษาตลอดชีวิต. วารสาร AL-NUR บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยฟาฏอนี. 14(26), 159-175. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NUR_YIU/article/view/137662
ศิวภรณ์ สองแสน และนวลนภา จุลสุทธิ. (2566). การพัฒนารูปแบบกลไกการขับเคลื่อนระบบธนาคารสะสมผลการเรียนรู้ สำหรับการบริหารจัดการศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิตของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. วารสารครุศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 51(3), 1-17. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/267839
สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. (2550). พระราชบัญญัติสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ พ.ศ.2550. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
สำนักเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). การศึกษาและพัฒนาระบบและกลโกการขับเคลื่อนระบบธนาคารหน่วย : ข้อเสนอสำหรับประเทศไทย. พริกหวานกราฟฟิค.
สุวิธิดา จรุงเกียรติกุล. (2564). นิทัศน์แนวคิดและแนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดในประเทศไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ASEAN Secretariat. (2020). AQRF Referencing Report of Thailand. ASEAN.
Candy, P. C. (2002). Lifelong learning and information literacy [White paper]. Australian Department of Education, Science and Training; prepared for UNESCO, U.S. National Commission on Libraries and Information Science; National Forum on Information Literacy.
Delors, J., Al Mufti, I., Amagi, I., Carneiro, R., Chung, F., Geremek, B., Gorham, W., Kornhauser,
A., Manley, M., Padrón Quero, M., Savané, M. A., Singh, K., Stavenhagen, R., Suhr, M. W., & Nanzhao, Z. (1996). Learning: The treasure within. UNESCO.
Park} H., Choi, J., Kim, J. & Hwang. (2019). The Academic Credit Bank System in the Republic of Korea: An Effective Medium for Lifelong Learning in Higher Education. International Review of Education. 65(6), 975-990. https://doi.org/10.1007/s11159-019-09814-0
OECD. (2023). Micro-credentials for lifelong learning and employability: Uses and possibilities. OECD Publishing.
Taba, H. (1962). Curriculum Development: Theory and Practice. Harcourt, Brace & World.
Tyler, R. W. (1949). Basic Principles of Curriculum and Instruction. University of Chicago Press.
UNESCO Institute for Lifelong Learning (UIL). (2019). What you need to know on lifelong learning. UNESCO.