รูปแบบการสอนแบบบูรณาการฐานชุมชนเชิงพื้นที่ผ่านโครงงานดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างทักษะความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรมดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนารูปแบบการสอนแบบบูรณาการฐานชุมชนเชิงพื้นที่ผ่านโครงงานดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา (2) ประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการสอนดังกล่าว (3) ทดลองใช้รูปแบบการสอนและศึกษาผลต่อทักษะความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรมดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา และ (4) รับรองรูปแบบการสอนแบบบูรณาการฐานชุมชนเชิงพื้นที่ผ่านโครงงานดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ดำเนินการเป็น 4 ระยะ ได้แก่ การสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องจำนวน 42 ฉบับ การประเมินความเหมาะสมของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน การทดลองใช้รูปแบบ กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 30 คน เป็นเวลา 8 สัปดาห์ โดยใช้แบบแผนการวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง (One-Group Pretest-Posttest Design) และการรับรองรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 7 คน เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา โดยมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.80–1.00 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ Paired Sample t-test และขนาดอิทธิพล (Cohen’s d) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการสอนที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ตัวเชื่อมประสานการเรียนรู้ (บทบาทของครู) ผู้ร่วมพัฒนากับชุมชน (บทบาทของผู้เรียน) และการสร้างองค์ความรู้เชิงบริบทและการสร้างสรรค์ โดยมีขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน ผลการประเมินความเหมาะสมและการรับรองรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในระดับมากที่สุด ขณะที่ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่า นักเรียนมีคะแนนทักษะความคิดสร้างสรรค์ เชิงนวัตกรรมดิจิทัลหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 โดยมีขนาดอิทธิพลอยู่ในระดับสูงมาก (Cohen’s d = 3.08) คุณภาพผลงานโครงงานดิจิทัลอยู่ในระดับดีมาก นักเรียนแสดงพฤติกรรมการเรียนรู้ที่สะท้อนทักษะดังกล่าวในระดับมากถึงมากที่สุด และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกกลุ่มมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการสอนในระดับสูง ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการสอนดังกล่าวมีความสมบูรณ์ทั้งในเชิงทฤษฎีและการปฏิบัติ มีประสิทธิภาพในการพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรมดิจิทัล และมีศักยภาพในการนำไปใช้เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงสังคมและชุมชนอย่างยั่งยืนในระดับมัธยมศึกษา
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2020). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2022). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2006). Research in education (10th ed.). Pearson Education.
Billig, S. H., & Waterman, A. S. (2014). Studying service-learning: Innovations in education research methodology. Routledge.
Borg, W. R., & Gall, M. D. (1989). Educational research: An introduction (5th ed.). Longman.
Branch, R. M. (2009). Instructional design: The ADDIE approach. Springer.
Bringle, R. G., & Hatcher, J. A. (2009). Innovative practices in service-learning and curricular engagement. New Directions for Higher Education, 147, 37–46. https://doi.org/10.1002/he.356
Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. Harvard Business Review, 87(6), 84–92.
Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Rand McNally.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. In J. Bellanca & R. Brandt (Eds.), 21stcentury skills: Rethinking how students learn (pp. 51–76). Solution Tree Press.
Deesongkram, M. (2025). Bibliometric analysis of STEAM integration in chemistry learning at the secondary education level. Online Learning in Educational Research (OLER), 5(2), 289–303. https://doi.org/10.58524/oler.v5i2.555
Deesongkram, M. (2026). Community-based integrated instructional model for teaching science projects to develop digital innovation and creativity skills among secondary school students. Journal of Education and Learning Reviews, 3(1), e2596. https://doi.org/10.60027/jelr.2026.e2596
Eyler, J., & Giles, D. E. (1999). Where’s the learning in service-learning? Jossey-Bass.
Furco, A., & Billig, S. H. (2002). Service-learning: The essence of the pedagogy. Information Age Publishing.
Greenhow, C., Robelia, B., & Hughes, J. E. (2009). Learning, teaching, and scholarship in a digital age: Web 2.0 and classroom research: What path should we take now? Educational Researcher, 38(4), 246–259. https://doi.org/10.3102/0013189X09336671
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2009). An educational psychology success story: Social interdependence theory and cooperative learning. Educational Researcher, 38(5), 365–379.https://doi.org/10.3102/0013189X09339057
Kokotsaki, D., Menzies, V., & Wiggins, A. (2016). Project-based learning: A review of the literature. Improving Schools, 19(3), 267–277. https://doi.org/10.1177/1365480216659733
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Krajcik, J. S., & Shin, N. (2022). Project-based learning. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (3rd ed., pp. 275–297). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108888295.018
Laoha, R., Deesongkram, M., & Rudto, N. (2025). Gamification-based engineering design process instructional model to enhance digital innovation creativity skills for upper secondary school students. Journal of Education and Learning, 15(1), 319–331. https://doi.org/10.5539/jel.v15n1p319
Larmer, J., Mergendoller, J., & Boss, S. (2015). Setting the standard for project based learning. ASCD. Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.
Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-395173
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Moon, J. A. (2004). A handbook of reflective and experiential learning: Theory and practice. RoutledgeFalmer.
OECD. (2019). OECD future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264304529-en
Partnership for 21st Century Skills. (2019). Framework for 21st century learning definitions. Battelle for Kids.
Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
Salam, M., Iskandar, D. N. A., Ibrahim, D. H. A., & Farooq, M. S. (2019). Service learning in higher education: A systematic literature review. Asia Pacific Education Review, 20(4), 573–593. https://doi.org/10.1007/s12564-019-09580-6
Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
Smith, G. A., & Sobel, D. (2010). Place- and community-based education in schools. Routledge.
Sobel, D. (2004). Place-based education: Connecting classrooms and communities. The Orion Society.
Stehle, S. M., & Peters-Burton, E. E. (2019). Developing student 21st century skills in selected exemplary inclusive STEM high schools. International Journal of STEM Education, 6(1), Article 39. https://doi.org/10.1186/s40594-019-0192-1
Thomas, J. W. (2000). A review of research on project-based learning. Autodesk Foundation.
Turner, R. C., & Carlson, L. (2003). Indexes of item-objective congruence for multidimensional items. International Journal of Testing, 3(2), 163–171. https://doi.org/10.1207/S15327574IJT0302_5
Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wiggins, G., & McTighe, J. (2005). Understanding by design (Expanded 2nd ed.). Association for Supervision and Curriculum Development.
