การส่งเสริมผู้เรียนให้รู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศเพื่อรับมือกับความเสี่ยงของโลกดิจิทัล
คำสำคัญ:
รู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ, ความเสี่ยงของโลกดิจิทัล, ทักษะในศตวรรษที่ 21บทคัดย่อ
ในปัจจุบันโลกได้เผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในหลายด้าน ทำให้การเตรียมผู้เรียนให้พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงเป็นเรื่องที่สำคัญ และจากการสำรวจการรับรู้ความเสี่ยงทั่วโลก พบว่า ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยี โดยเฉพาะการรับรู้ข้อมูลที่ผิดพลาดและข้อมูลที่บิดเบือนเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ไม่สามารถมองข้ามได้ในโลกดิจิทัล ผู้เรียนควรพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ เพื่อที่จะสามารถใช้เครื่องมือดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย การแสดงตัวตนบนโลกดิจิทัลอย่างถูกต้องและเหมาะสม หรือการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างปลอดภัย ผู้เรียนควรได้รับการส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีความรับผิดชอบต่อการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และสามารถปรับตัวให้เข้ากับโลกดิจิทัลได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
กรรทิมา อ่วมเลิศ, สุมาลี เชื้อชัย, และ ตติชัย สุธาสิโนบล. (2566). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานทีมีต่อทักษะการรู้เท่าทันสื่อของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มโรงเรียนเอกชนจังหวัดนนทบุรี สังกัดคณะกรรมการการศึกษาเอกชน. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18(2), 1-12.
กัญยาภรณ์ กิ่งไทร, กมลทิพย์ ศรีหาเศษ, และ สุวิมล ติรกานันท์. (2564). การศึกษาทักษะการอยู่รอดทางดิจิทัลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(2), 678-693.
กุลชาติ พันธุวรกุล, และ เมษา นวลศรี. (2562). เด็กปฐมวัยกับการเป็นพลเมืองดิจิทัล: โอกาสหรือความเสี่ยง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(2), 1-23.
ตะวันฉาย ลือกำลัง. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารความเสี่ยงในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. วารสารนวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 3(3), 1-11.
ทิศนา แขมมณี. (2554). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วัชรวิทย์ พันธุ์เสือ, และ พรชัย ผาดไธสง. (2567). การพัฒนาความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อเทคโนโลยีโดยการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานร่วมกับแนวคิดหมวก 6 ใบ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารการบริหารการศึกษา มมร, วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 4(1), 171-183.
วิชัย วงษ์ใหญ่, และ มารุต พัฒผล. (2562). การจัดการเรียนรู้ที่เสริมสร้างจิตนวัตกรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ศันสนีย์ เลี้ยงพานิชย์. (2561). รูปแบบการเรียนแบบดิจิทัลโดยใช้ปัญหาเป็นฐานในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 10(ฉบับพิเศษ), 208-224.
สรานนท์ อินทนนท์. (2563). ความฉลาดทางดิจิทัล. กรุงเทพฯ: วอล์คออนคลาวด์.
Agenda, I. (2016). New vision for education: Fostering social and emotional learning through technology. World Economic Forum, March (Vol. 36).
Bell, S. (2010). Project-based learning for the 21st century: Skills for the future. The Clearing House, 83(2), 39-43.
Christ, W. G., & De Abreu, B. S. (Eds.). (2020). Media literacy in a disruptive media environment. New York: Routledge.
Ferrari, A., & Punie, Y. (2013). DIGCOMP: A framework for developing and understanding digital competence in Europe. European Commission: Joint Research Centre Institute for Prospective Technological Studies.
Fraillon, J., Ainley, J., Schulz, W., Friedman, T., & Gebhardt, E. (2014). Preparing for life in a digital age: The IEA International Computer and Information Literacy Study international report. Springer Nature.
Goleman, D. (2005). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam.
González-Sanmamed, M., Sangrà, A., & Muñoz-Carril, P. C. (2017). We can, we know how. But do we want to? Teaching attitudes towards ICT based on the level of technology integration in schools. Technology, Pedagogy and Education, 26(5), 633-647.
Hattie, J. (2008). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn?. Educational Psychology Review, 16, 235-266.
Jolls, T., & Johnsen, M. (2017). Media literacy: A foundational skill for democracy in the 21st century. Hastings LJ, 69, 1379.
Thinking, C. (2015). Critical thinking and problem-solving for the 21st century learner. NYSUT’s Journal of Best Practices in Education, 8.
Thoman, E., & Jolls, T. (2004). Media literacy—A national priority for a changing world. American Behavioral Scientist, 48(1), 18-29.
Kali, Y., McKenney, S., & Sagy, O. (2015). Teachers as designers of technology enhanced learning. Instructional Science, 43, 173-179.
Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. FT press.
Mark, Grace, & Saadia. (2025). The Global Risks Report 2025 (20th Edition), Insight Report. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2025/.
Potter, W. J. (2018). Media literacy. Sage Publications.
Robinson, K., & Lee, J. R. (2011). Out of our minds. New York: Tantor Media.
Siddiq, F., Scherer, R., & Tondeur, J. (2016). Teachers' emphasis on developing students' digital information and communication skills (TEDDICS): A new construct in 21st century education. Computers & Education, 92, 1-14.
White, J. P. (2015). Digital literacy skills for FE teachers. 1-160. DOI: https://doi.org/10.4135/9781473909571.n10
UNESCO. (2011). Media and information literacy curriculum for teachers. Paris: UNESCO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
