ผลการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนในวิชาวิทยาศาสตร์

ผู้แต่ง

  • กิตติศักดิ์ มโนพัฒนกร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • ศุภมัย พรหมแก้ว คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์
  • พงศ์ประพันธ์ พงษ์โสภณ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • วุฒิพงษ์ ทวีวงศ์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

การอบรมเชิงปฏิบัติการ, การจัดการเรียนรู้, เกลียวการออกแบบชีวลอกเลียน, ครูวิทยาศาสตร์, นวัตกรรม

บทคัดย่อ

การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียน (Biomimicry design spiral) เป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้รูปแบบใหม่สำหรับวิชาวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยซึ่งได้รับการส่งเสริมและขยายผลค่อนข้างน้อย อีกทั้งเป็นความท้าทายของครูผู้สอนในวิชาชีววิทยาหรือวิทยาศาสตร์ชีวภาพในการส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถสร้างนวัตกรรมในชั้นเรียน ผู้วิจัยจึงได้จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการโดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนของครูวิทยาศาสตร์ที่เข้าอบรม 2) เพื่อประเมินความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนของครูวิทยาศาสตร์ก่อนและหลังเข้าอบรม และ 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจต่อการจัดการอบรมของครูวิทยาศาสตร์ที่เข้าอบรม โดยผู้เข้าอบรมเป็นครูผู้สอนวิชาวิทยาศาสตร์ที่สนใจและสมัครเข้าร่วมการอบรมจำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1) แบบประเมินตนเองเกี่ยวกับความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนของครูวิทยาศาสตร์ 2) แบบประเมินความพึงพอใจของครูวิทยาศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบ Paired sample t-test ผลการวิจัยพบว่า ครูวิทยาศาสตร์มีความสามารถในการออกแบบกิจกรรมตามขั้นตอนของแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนได้ถูกต้องครบถ้วน และมีความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียน หลังเข้าอบรมในระดับสูง ( gif.latex?x\bar{}=2.89, S.D.=0.05) สูงกว่าก่อนเข้าอบรม ( gif.latex?x\bar{}=1.75, S.D.=0.20) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และครูวิทยาศาสตร์มีระดับความพึงพอใจต่อการจัดการอบรมอยู่ในระดับมากที่สุด ( gif.latex?x\bar{}=4.85, S.D.=0.26) จากผลการวิจัยควรมีการส่งเสริมการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนให้มากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2560). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนิกา วศินยานุวัฒน์, และ อรุณรัศมิ์ วณิชชานนท์. (2565). นวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติ: อีกทางเลือกของสะเต็มศึกษาในชีววิทยา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 33(1), 1-11.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

มุสตากีม อาแว, เสฐียรพงษ์ ดวงรัตนเอกชัย, ชาตรี ฝ่ายคำตา, และ พงศ์ประพันธ์ พงษ์โสภณ. (2566). การจัดการเรียนรู้แบบ Biomimicry design spiral: สะเต็มศึกษาในห้องเรียนชีววิทยา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 34(3), 1-12.

ลฎาภา ลดาชาติ, และ ลือชา ลดาชาติ. (2563). โปรดใช้ความระมัดระวังขณะสอนวิทยาศาสตร์โดยการออกแบบ. วารสารเทคโนโลยีสุรนารี (สังคมศาสตร์), 14(2), 118-132.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.). (2558). มาตรฐานสะเต็มศึกษา. กรุงเทพฯ: สสวท.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

Biomimicry institute. (2017). The biomimicry design process. https://toolbox.biomimicry.org/methods/process/

Çinar, S., Pirasa, N., & Altun, E. (2022). The effect of a STEM education workshop on science teachers' instructional practices. Journal of Turkish Science Education, 19(1), 349-369.

Coban, M., & Costu, B. (2021). Integration of biomimicry into science education: biomimicry teaching approach. Journal of Biological Education, 55(1), 1-25.

King, D., & English, L. D. (2016). Engineering design in the primary school: Applying stem concepts to build an optical instrument. International Journal of Science Education, 38, 2762-2794.

Li, N., Liu, E., Liu, C., & Guo, S. (2021). Rethinking the factor of duration for professional development: A workshop seminar-demonstration class model for science teachers. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 17(12), 1-14.

Park, D.-Y., Park, M.-H., & Bates, A. B. (2016). Exploring young children’s understanding about the concept of volume through engineering design in a STEM activity: A case study. International Journal of Science and Mathematics Education, 16, 275–294.

Qureshi, S. (2020). How students engage in biomimicry. Journal of Biological Education, 56(4), 450-464.

Schauble, L., Klopfer, L. E., & Raghavan, K. (1991). Students’ transition from an engineering model to a science model of experimentation. Journal of Research in Science Teaching, 28(9), 859-882.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-04-2025

รูปแบบการอ้างอิง

มโนพัฒนกร ก., พรหมแก้ว ศ., พงษ์โสภณ พ., & ทวีวงศ์ ว. (2025). ผลการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกลียวการออกแบบชีวลอกเลียนในวิชาวิทยาศาสตร์ . วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 36(1), 29–45. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edubuu/article/view/269680