ความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างการถือหุ้นและค่าสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ
คำสำคัญ:
โครงสร้างการถือหุ้น, ค่าสอบบัญชี, ตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ, การกำกับดูแลกิจการบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างการถือหุ้นและค่าสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ โดยรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 122 บริษัท ในช่วงปี พ.ศ. 2563-2566 รวมทั้งสิ้น 488 ข้อมูลของกลุ่มตัวอย่าง และวิเคราะห์ด้วยสมการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า การถือหุ้นโดยนักลงทุนต่างประเทศ มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับค่าสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงให้เห็นว่านักลงทุนต่างประเทศอาจต้องการการตรวจสอบ
ที่เข้มงวดเพื่อลดความเสี่ยงจากความไม่สมมาตรของข้อมูล ในทางตรงกันข้าม การถือหุ้นโดยนักลงทุนสถาบันมีความสัมพันธ์เชิงลบ
กับค่าสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งอาจเป็นผลจากความเชี่ยวชาญในการกำกับดูแลกิจการของนักลงทุนสถาบันที่ช่วยลดความเสี่ยงในการตรวจสอบ อย่างไรก็ตามผลการวิจัยไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างการกระจุกตัวของผู้ถือหุ้นและการถือหุ้นของสมาชิกในครอบครัวกับค่าสอบบัญชี สำหรับตัวแปรควบคุม พบว่าขนาดของกิจการ จำนวนบริษัทย่อย การใช้ผู้สอบบัญชี Big 4 อัตราการเติบโตของรายได้ และการมีผลการดำเนินงานขาดทุนล้วนมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับค่าสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ยังพบความแตกต่างของค่าสอบบัญชีระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรม ซึ่งสะท้อนถึงความแตกต่าง
ด้านความซับซ้อนและความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ผลการวิจัยนี้มีประโยชน์ต่อผู้มีส่วนได้เสียในการทำความเข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อค่าสอบบัญชีในบริบทของตลาดเกิดใหม่ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนากลไกการกำกับดูแลกิจการที่เหมาะสมสำหรับบริษัทที่มีโครงสร้างการถือหุ้นที่แตกต่างกัน รวมทั้งเป็นแนวทางสำหรับผู้สอบบัญชีในการกำหนดค่าสอบบัญชีที่เหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
Aggarwal, R., Erel, I., Ferreira, M., & Matos, P. (2011). Does governance travel around the world? Evidence from institutional investors. Journal of Financial Economics, 100(1), 154-181.
Anderson, R. C., & Reeb, D. M. (2003). Founding-family ownership and firm performance: evidence from the S&P 500. The Journal of Finance, 58(3), 1301-1328.
Arrow, K. J. (1985). The economics of agency. In J. W. Pratt & R. J. Zeckhauser (Eds.), Principals and agents: The structure of business (pp. 37-51). Harvard Business School Press.
Astami, E., & Tower, G. (2006). Accounting policy choice and firm characteristics in the Asia Pacific region: An international empirical test of costly contracting theory. International Journal of Accounting, 41, 1-21.
Basioudis, G. I., & Francis, J. R. (2005). Big 4 audit fee premiums for national and office-level industry leadership in the United Kingdom. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 26(2), 1–39.
Boo, E. F., & Sharma, D. (2008). The association between corporate governance and audit fees of bank holding companies. Journal of Business Society, 8(1), 28–45.
Boubakri, N., El Ghoul, S., Guedhami, O., & Megginson, W. L. (2018). The market value of government ownership. Journal of Corporate Finance, 50, 44-65.
Campbell, J. L., Duchac, J. E., Shi, W., & Stice, D. (2023). The Association Between Stock Liquidity and Audit Pricing. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 42(2), 53–74.
Chung, R., Firth, M., & Kim, J. B. (2002). Institutional monitoring and opportunistic earnings management. Journal of Corporate Finance, 8(1), 29-48.
Claessens, S., & Fan, J. P. (2002). Corporate governance in Asia: A survey. International Review of Finance, 3(2), 71-103.
Connelly, J. T., Limpaphayom, P., & Nagarajan, N. J. (2012). Form versus substance: The effect of ownership structure and corporate governance on firm value in Thailand. Journal of Banking and Finance, 36, 1722-1743.
Cornett, M. M., Marcus, A. J., Saunders, A., & Tehranian, H. (2007). The impact of institutional ownership on corporate operating performance. Journal of Banking and Finance, 31(6), 1771-1794.
Curtis, E., & Turley, S. (2007). The business risk audit–A longitudinal case study of an audit engagement. Accounting, Organizations and Society, 32(4-5), 439-461.
DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics, 3(3), 183-199.
Dee, C. C., Lulseged, A., & Zhang, T. (2015). Who did the audit? Audit quality and disclosures of other audit participants in PCAOB filings. The Accounting Review, 90(5), 1939-1967.
DeFond, M., & Zhang, J. (2014). A review of archival auditing research. Journal of Accounting and Economics, 58(2-3), 275-326.
Ebrahim, A. (2010). Audit fee premium and auditor change: The effect of Sarbanes-Oxley Act. Managerial Auditing Journal, 25(2), 102–121. https://doi.org/10.1108/02686901011008936
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency theory: An assessment and review. Academy of Management Review, 14(1), 57-74.
Fairchild, R., Guney, Y., & Thanatawee, Y. (2014). Corporate dividend policy in Thailand: Theory and evidence. International Review of Financial Analysis, 31, 129-151.
Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of ownership and control. The Journal of Law and Economics, 26(2), 301-325.
Francis, J. R., Michas, P. N., & Yu, M. D. (2013). Office size of Big 4 auditors and client restatements. Contemporary Accounting Research, 30(4), 1626-1661.
Gorkittisunthorn, M., Jumreornvong, S., & Limpaphayom, P. (2006). Insider ownership, bid-ask spread, and stock splits: Evidence from the stock exchange of Thailand. International Review of Financial Analysis, 15(4-5), 450-461.
Guizani, M., & Abdalkrim, G. (2021). Ownership structure and audit quality: The mediating effect of board independence. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 21(5), 754–774. https://doi.org/10.1108/CG-12-2019-0369
Gujarati, D. (2003). Basic Econometrics (4th ed.). McGraw Hill.
Gutierrez, E., Minutti-Meza, M., Tatum, K. W., & Vulcheva, M. (2018). Consequences of adopting an expanded auditor’s report in the United Kingdom. Review of Accounting Studies, 23(4), 1543-1587.
Hair, J. F., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Black, W. C. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Pearson Prentice.
Hassan, Y. M., & Naser, K. (2013). Determinants of audit fees: Evidence from an emerging economy. International Business Research, 6(8), 13-25. https://doi.org/10.5539/ibr.v6n8p13
Hay, D. C., Knechel, W. R., & Wong, N. (2006). Audit fees: A meta-analysis of the effect of supply and demand attributes. Contemporary Accounting Research, 23(1), 141-191.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
Jiang, F., Pei, M., Cai, Y., & Zheng, X. (2025). Pricing family leadership: Evidence from audit fees. Pacific-Basin Finance Journal, 90, 102657. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2024.102657
Johnstone, K. M., & Bedard, J. C. (2004). Audit firm portfolio management decisions. Journal of Accounting Research, 42(4), 659-690.
Khalil, S., Magnan, M. L., & Cohen, J. R. (2008). Dual-class shares and audit pricing: Evidence from the Canadian markets. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 27(2), 199-216.
Khan, A., Muttakin, M. B., & Siddiqui, J. (2015). Audit fees, auditor choice and stakeholder influence: Evidence from a family-firm dominated economy. The British Accounting Review, 47(3), 304-320.
La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1997). Legal determinants of external finance. The Journal of Finance, 52(3), 1131-1150. https://doi.org/10.2307/2329518
La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1998). Law and finance. Journal of Political Economy, 106(6), 1113-1155. https://doi.org/10.1086/250042
La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (2000). Investor protection and corporate governance. Journal of Financial Economics, 58(1-2), 3-27
La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (2002). Investor protection and corporate valuation. Journal of Finance, 57(3), 1147–1170.
Leuz, C., Nanda, D., & Wysocki, P. D. (2003). Earnings management and investor protection: An international comparison. Journal of Financial Economics, 69(3), 505-527.
Lin, Z. J., & Liu, M. (2009). The impact of corporate governance on auditor choice: Evidence from China. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 18(1), 44-59.
Mitra, S., Hossain, M., & Deis, D. R. (2007). The empirical relationship between ownership characteristics and audit fees. Review of Quantitative Finance and Accounting, 28(3), 257-285. https://doi.org/10.1007/s11156-006-0014-7
Mukaka, M. M. (2012). Statistics Corner: A guide to appropriate use of correlation coefficient in medical research. Malawi Medical Journal, 24(3), 69-71.
Naser, K., & Nuseibeh, R. (2008). Determinants of audit fees: Empirical evidence from an emerging economy. International Journal of Commerce and Management, 17(3), 239–254.
Nelson, S. P., & Mohamed-Rusdi, N. F. (2015). Ownership structures influence on audit fee. Journal of Accounting in Emerging Economies, 5(4), 457-478.
Niskanen, M., Karjalainen, J., & Niskanen, J. (2011). Demand for audit quality in private firms: Evidence on ownership effects. International Journal of Auditing, 15(1), 43-65.
Santatiwongchai, T. (2017). Ownership structure and audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Journal of Accounting Profession, 13(40), 7-21. [in Thai]
Sharma, D. S., Tanyi, P. N., & Litt, B. A. (2017). Costs of mandatory periodic audit partner rotation: Evidence from audit fees and audit timeliness. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 36(1), 129-149. https://doi.org/10.2308/ajpt-51693
Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1997). A survey of corporate governance. The Journal of Finance, 52(2), 737-783.
Simon, H. A. (1957). Models of man: social and rational; mathematical essays on rational human behavior in society setting. Wiley.
Simunic, D. A. (1980). The pricing of audit services: Theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(1), 161-190.
Simunic, D. A., & Stein, M. T. (1996). The impact of litigation risk on audit pricing: A review of the economics and the evidence. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 15(2), 119-134.
Srinidhi, B. N., He, S., & Firth, M. (2014). The effect of governance on specialist auditor choice and audit fees in U.S. family firms. The Accounting Review, 89(6), 2297-2329.
Tangsomworapong, S. (2024, August 6). Family businesses and their role in driving Thailand's economic growth. The Stock Exchange of Thailand. https://media.set.or.th/common/research/1423.pdf [in Thai]
Taylor, M. E., & Baker, R. L. (1981). An analysis of the external audit fee. Accounting and Business Research, 12(45), 55–60. https://doi.org/10.1080/00014788.1981.9728789
Tee, C. M., Gul, F. A., Foo, Y. B., & Teh, C. G. (2017). Institutional monitoring, political connections and audit fees: Evidence from Malaysian firms. International Journal of Auditing, 21(2), 164-176.
Thomsen, S., & Conyon, M. (2012). Corporate governance: Mechanisms and systems. McGraw Hill.
Wang, K., O, S., & Claiborne, M. C. (2008). Determinants and consequences of voluntary disclosure in an emerging market: Evidence from China. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 17(1), 14-30.
Wiseman, R. M., & Gomez-Mejia, L. R. (1998). A behavioral agency model of managerial risk taking. Academy of Management Review, 23(1), 133-153.
Zaman, M., Hudaib, M., & Haniffa, R. (2011). Corporate governance quality, audit fees and non-audit services fees. Journal of Business Finance and Accounting, 38(1-2), 165-197.
Zhong, K., Gribbin, D. W., & Zheng, X. (2007). The effect of monitoring by outside blockholders on earnings management. Quarterly Journal of Business and Economics, 46(1), 37-60.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทยต้องเป็นบทความที่ไม่เคยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารอื่นๆ การละเมิดลิขสิทธิ์เป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
