การต่อสู้ทางวาทกรรมระหว่างรัฐกับท้องถิ่นว่าด้วยการจัดการความขัดแย้ง ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

            การต่อสู้ทางวาทกรรมระหว่างรัฐกับท้องถิ่นว่าด้วยการจัดการความขัดแย้งในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการก่อรูปของอุดมการณ์กระแสหลัก อุดมการณ์ต่อต้านภายใต้บริบทของคู่ตรงข้ามผ่านชุดวาทกรรมและปฏิบัติการทางวาทกรรมการจัดการความขัดแย้งอันเนื่องมาจากปัญหาความรุนแรงและความไม่สงบในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้  ผู้วิจัยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์รายบุคคลและการสัมภาษณ์กลุ่มแล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบโดยวิธีสามเส้า

            ผลการวิจัยพบว่าวาทกรรมฝ่ายรัฐซึ่งถือเป็นวาทกรรมกระแสหลักมีการประกอบสร้างและผลิตซ้ำของชุดอุดมการณ์ทางการเมืองเพื่อสถาปนาอำนาจนำด้วยยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติโดยอาศัยกลไกการดำเนินการผ่านสถาบันต่างๆเป็นตัวแสดงหลักในขณะที่วาทกรรมต่อต้านอันเกิดจากเงื่อนไขเพื่อสืบทอดอุดมการณ์ชาติพันธุ์นิยมด้วยอัตลักษณ์มลายูมุสลิมปาตานีผ่านปฏิบัติการทางวาทกรรมของกลุ่มขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อต่อต้านการครองอำนาจนำด้วยข้อเรียกร้องเอกราชการปกครองตนเองอันชอบธรรมทางประวัติศาสตร์ ทั้งนี้เมื่อพิจารณาจากปฏิสัมพันธ์ทางสังคมอันหลากหลายผ่านสนามวาทกรรมความขัดแย้งร่วมสมัยในปริมณฑลความรุนแรงโดยละเอียดแล้วยังปรากฏพบอุดมการณ์ทางเลือกอันเป็นผลผลิตจากการต่อสู้ทางวาทกรรมของคู่ตรงข้าม 2 ลักษณะ คือ 1.กลุ่มต่อต้านขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อสร้างความอยู่รอดและ 2. กลุ่มสนับสนุนขบวนการเคลื่อนไหวในลักษณะของแนวร่วมอีกด้วย

            อย่างไรก็ตามปัจจุบันปัญหาอันเนื่องมาจากความขัดแย้งทางอุดมการณ์อย่างเข้มข้นระหว่างรัฐกับท้องถิ่นในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้นได้นำมาสู่การเพิ่มระดับความรุนแรงมากขึ้นอันสะท้อนถึงเงื่อนไขที่นำไปสู่การสร้างสถานการณ์ความไม่สงบจากปัจจัยที่ซับซ้อน ซึ่งรัฐและกลไกสำคัญทางการเมืองในฐานะหน่วยงานหลักของกระบวนการจัดการความขัดแย้งควรบูรณาการและเปิดพื้นที่ให้ภาคส่วนต่างๆได้เข้ามามีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการจัดการความขัดแย้งอย่างหลากหลายรวมทั้งเสริมสร้างสันติภาพให้ครอบคลุมถึงความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ สังคม การเมืองและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ยั่งยืนด้วย