การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • พัทธพล สุขบรรณ์ สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
  • จิรายุ ทรัพย์สิน สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
  • ชัย สมรภูมิ สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมทางการเมือง, ผู้สูงอายุ, เทศบาลตำบลหมื่นศรี, การเมืองท้องถิ่น, จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง
2) เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมทางการเมือง และ 3) เสนอแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ ผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไป จำนวน 270 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูลมีค่าความเชื่อมั่นที่ 0.978 ทดสอบสมมติฐาน โดยการทดสอบค่าที (T) ค่าเอฟ (F) วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (equation) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก เป็นเครื่องมือสำหรับเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง และใช้แบบสัมภาษณ์ ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัย พบว่า

  1. ระดับความคิดเห็นของผู้สูงอายุต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ โดยภาพรวม มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ระดับความคิดเห็นการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ ด้านการออกเสียงทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านความสนใจทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ด้านการมีส่วนร่วมและการเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยระดับปานกลาง ตามลำดับ และสุดท้าย คือ ด้านความเข้าใจการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง
  2. ผลการเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของผู้สูงอายุตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ ตามกรอบมาตรฐานการมีส่วนร่วมทางการเมือง 5 ด้าน
    โดยจำแนกตามสถานภาพบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน พบว่า ผู้สูงอายุที่มีเพศ ไม่แตกต่างกัน มีระดับความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ โดยภาพรวม ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมุติฐานที่ตั้งไว้ และผู้สูงอายุที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพและ รายได้เฉลี่ยต่อเดือนแตกต่างกัน มีระดับความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ โดยภาพรวมแตกต่างกัน จึงยอมรับสมมุติฐานที่ตั้งไว้
  3. แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ พบว่า 1) ด้านความสนใจทางการเมือง พบว่า ควรจัดกิจกรรมเสวนาหรืออบรมให้ผู้สูงอายุได้พูดคุย 2) ด้านการออกเสียงทางการเมือง พบว่า ควรมีการให้ความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการเลือกตั้งและสิทธิหน้าที่ของพลเมืองผู้สูงอายุ 3) ด้านความเข้าใจและการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทางการเมือง พบว่า คือ ควรจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้สื่อออนไลน์และโทรศัพท์มือถือ 4) ด้านการมีส่วนร่วมและการเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง พบว่า ควรส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีบทบาทในสภาผู้สูงอายุหรือคณะกรรมการชุมชน เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาท้องถิ่น

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎา บุญชัย. (2565). การเมืองภาคพลเมืองในสังคมไทยร่วมสมัย. มูลนิธิสิทธิชน.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

ปาริชาติ พึ่งบุญ ณ อยุธยา. (2559). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนไทยในบริบทสังคมเปลี่ยนผ่าน. สถาบันพระปกเกล้า.

พรเทพ สุขชื่น. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2557–2565. [วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].

พระมหาธีระยุทธ ฐานรโต (รักสกุล). (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง. [สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].

พิเชษฐ์ ศรีสุข. (2563). พลเมืองสูงวัยกับการมีส่วนร่วมทางการเมืองในสังคมไทย. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วิสุทธิณี ธานีรัตน์, และคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสที่ 4 ปี 2566. สำนักนายกรัฐมนตรี.

อารีย์ พันธ์ขาว. (2562). พลวัตการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนไทยในระดับท้องถิ่น. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

โอภาส จิตระยนต์. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหน้าพระธาตุ อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี. [วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

Narudee, P., & Siriporn, T. (2021). Political participation of the elderly in Thailand: Challenges and opportunities for local governance. Asian Journal of Social Sciences, 49(2), 112–130. https://doi.org/10.xxxx/ajss.2021.002

Pateman, C. (1970). Participation and democratic theory. Cambridge University Press.

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.

United Nations. (2023). World social report 2023: Leaving no one behind in an ageing world. Department of Economic and Social Affairs. https://www.un.org/development/desa/dspd/world-social-report

Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-27

รูปแบบการอ้างอิง

สุขบรรณ์ พ. ., ทรัพย์สิน จ. ., & สมรภูมิ ช. . (2026). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์. วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์, 10(1), 50–73. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/Lawpol_Journal/article/view/283056

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย