เศรษฐศาสตร์ข้อมูลส่วนบุคคลบนแพลตฟอร์มสื่อดิจิทัล
คำสำคัญ:
ข้อมูลส่วนบุคคล , เศรษฐศาสตร์ดิจิทัล , การคำนวณความเป็นส่วนตัว , ความไม่สมมาตรของข้อมูล , แพลตฟอร์มสื่อดิจิทัลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์กรอบแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ที่อธิบายการตัดสินใจเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคบนแพลตฟอร์มสื่อดิจิทัล 2) สังเคราะห์สิ่งตอบแทนที่ผู้บริโภคแลกกับความเป็นส่วนตัว และ 3) วิเคราะห์บทบาทของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ในการแก้ไขความล้มเหลวของตลาดข้อมูล ตลอดจนเสนอแนวทางเชิงนโยบายและการออกแบบแพลตฟอร์มที่เพิ่มสวัสดิการสาธารณะ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร โดยคัดเลือกข้อมูลทุติยภูมิ 45 ชิ้นตามเกณฑ์ 4 มิติของ Scott คือ ความแท้จริง ความถูกต้องน่าเชื่อถือ การเป็นตัวแทน และความหมาย
ผลการวิจัยชี้ว่า การตัดสินใจเปิดเผยข้อมูลของผู้บริโภคสื่ออธิบายได้ด้วยสามกรอบแนวคิดที่เกื้อหนุนกัน ได้แก่ ทฤษฎีการคำนวณความเป็นส่วนตัว แนวคิดความไม่สมมาตรของข้อมูล และเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม สิ่งตอบแทนที่ผู้บริโภคแลกกับความเป็นส่วนตัวแบ่งออกเป็นสามมิติ คือ ความสะดวกและการลดต้นทุนการค้นหาสารสนเทศ ผลตอบแทนเชิงการเงินจากบริการที่ปรับตามพฤติกรรม และคุณค่าทางสังคมจากผลเครือข่ายในระบบนิเวศสื่อสารดิจิทัล ขณะเดียวกัน PDPA ทำหน้าที่แก้ไขความล้มเหลวของตลาดด้านความไม่สมมาตรของข้อมูล ผลกระทบภายนอก และอำนาจตลาด ผ่านการยกระดับคุณภาพการยินยอม การสร้างสิทธิเจ้าของข้อมูล และการกำหนดความรับผิดของผู้ควบคุมข้อมูล แม้การบังคับใช้ยังเผชิญข้อจำกัดเชิงปฏิบัติ จากข้อค้นพบดังกล่าว งานวิจัยจึงเสนอโมเดล “เศรษฐกิจข้อมูลสื่อสารสมดุล” ที่บูรณาการกลไกตลาด กฎหมาย และการออกแบบแพลตฟอร์ม เพื่อสร้างระบบนิเวศการสื่อสารดิจิทัลที่ยุติธรรมและยั่งยืนสำหรับผู้บริโภคสื่อไทย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). แนวทางการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับหน่วยงานภาครัฐ. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 136 ตอนที่ 69 ก. https://ratchakitcha.soc.go.th
ศูนย์วิจัยกฎหมายและการพัฒนา คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). Thailand Data Protection Guidelines 2.0 (TDPG 2.0): แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. (2565). แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการขอความยินยอมตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. https://www.pdpc.or.th
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2565). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2565 (Thailand Internet User Behavior 2022). สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. https://www.etda.or.th
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2562). กรอบการกำกับดูแลข้อมูล (Data Governance Framework). สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. https://www.dga.or.th
อัญชิตา หล่อกิตติวณิชย์. (2566). ตัวแปรด้านการออกแบบคุกกี้แบนเนอร์ที่มีผลต่อการยินยอมของผู้แวะชมให้แก่เว็บไซต์ในการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://digital.car.chula.ac.th
Asia Data Destruction. (2024, October 1). 10 ASEAN countries adapt data protection to new realities. Asia Data Destruction. https://asiadatadestruction.com
Baker McKenzie. (2023, October 2). Thailand: New data protection regulation for telecommunications business operators. Global Compliance News. https://www.globalcompliancenews.com
Cookie Information. (2026, February 2). What is the Thailand PDPA? 2025 guide to consent, cross-border data transfers and compliance. Cookie Information. https://cookieinformation.com
Culnan, M. J., & Armstrong, P. K. (1999). Information privacy concerns, procedural fairness, and impersonal trust: An empirical investigation. Organization Science, 10(1), 104–115. https://doi.org/10.1287/orsc.10.1.104
Culnan, M. J., & Bies, R. J. (2003). Consumer privacy: Balancing economic and justice considerations. Journal of Social Issues, 59(2), 323–342. https://doi.org/10.1111/1540-4560.00067
Dinev, T., & Hart, P. (2006). An extended privacy calculus model for e-commerce transactions. Information Systems Research, 17(1), 61–80. https://doi.org/10.1287/isre.1060.0080
DLA Piper. (n.d.). Data protection laws in Thailand. Data Protection Laws of the World. https://www.dlapiperdataprotection.com/index.html?t=law&c=TH
DLA Piper. (2024, August 26). Thailand: First PDPA enforcement in Thailand: A landmark case. Privacy Matters. https://privacymatters.dlapiper.com
DLA Piper. (2025, September 1). Thailand: PDPA crackdown 2025: Are you next? Major fines and lessons from Thailand’s latest cases. Privacy Matters. https://privacymatters.dlapiper.com
Electronic Transactions Development Agency. (2022). Thailand Internet User Behavior 2022 (IUB 2022). Electronic Transactions Development Agency. https://www.etda.or.th
FOSR Law. (2025, September 2). Thailand’s PDPA: Enforcement in action and cross-border data transfers. FOSR Law. https://fosrlaw.com
Ground Labs. (2023). Personal Data Protection Act (PDPA) in Singapore. Ground Labs. https://groundlabs.com
InCountry. (2025, June 16). Navigating Southeast Asia’s evolving data protection laws: Insights from Singapore, Indonesia, Vietnam, Thailand, and more. InCountry. https://incountry.com
JTJB. (2024, April 8). PDPA updates 2024. JTJB. https://jtjb.co.th
Kokolakis, S. (2017). Privacy attitudes and privacy behavior: A review of current research on the privacy paradox phenomenon. Computers & Security, 64, 122–134. https://doi.org/10.1016/j.cose.2015.07.002
LawPlus Ltd. (2024, October 2). Thailand first administrative fine for data breach: An analysis of law and practice. LawPlus Ltd. https://www.lawplusltd.com
Nation Thailand. (2022, August 23). Almost 8 hours a day: Thai Gen Y is now the biggest net user in Thailand. Nation Thailand. https://www.nationthailand.com
PDPA Thailand. (2025, January 6). 5 เหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลไทย 2567: บทสรุปความเสี่ยงและผลกระทบ. PDPA Thailand. https://pdpathailand.com/news-article/thailand-data-breach-2024/
Perplexity AI. (2026). Perplexity (February 2026 version) [Large language model]. https://www.perplexity.ai
PKF Thailand. (2024). Major private company fined 7 million baht for data breach by PDPC. PKF Thailand. https://www.pkfthailand.asia
Securiti. (2023, November 23). What are the data subject rights under Singapore’s PDPA? Securiti. https://securiti.ai
Spiekermann, S., & Korunovska, J. (2017). Towards a value theory for personal data. Journal of Information Technology, 32(1), 62–84. https://doi.org/10.1057/jit.2016.4
Tilleke & Gibbins. (2022, October 11). Thailand issues guidelines on PDPA consent and notification requirements. Tilleke & Gibbins. https://www.tilleke.com
Tilleke & Gibbins. (2023, October 1). Thailand issues new regulation on personal data protection for telecom users. Tilleke & Gibbins. https://www.tilleke.com
Van de Waerdt, P. J. (2020). Information asymmetries: Recognizing the limits of the GDPR on the data-driven market. Computer Law & Security Review, 38, Article 105436. https://doi.org/10.1016/j.clsr.2020.105436
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนิเทศศาสตร์ มสธ.
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
