การสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนา กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วน ตำบลสะลวง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ Elderly Health Promotion with Lanna Local Wisdom: Case Study in Saluang Subdistrict Administrative Organization, Mae Rim District, Chiang Mai Province

Main Article Content

สามารถ ใจเตี้ย Samart Jitae

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์รูปแบบภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลสะลวง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่จำนวน 26 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์แบบเชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษา พบว่า  การสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุมีการผสมผสานแบบแผนภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาร่วมกับวิถีการดำเนินชีวิตประจำวันสู่กระบวนการเรียนรู้ชุมชนที่มุ่งเน้นการนำกิจกรรมที่มีการบูรณาการความเชื่อ ความศรัทธาและการปฏิบัติตามหลักพุธศาสนาไปสู่การปฏิบัติการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุภายใต้การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างชุมชนและลักษณะทางกายภาพในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม ปัจจัยทางสังคมทั้งการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และชุมชนจะนำไปสู่การเสริมพลังอำนาจการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาร่วมกับระบบการบริการสุขภาพแผนปัจจุบันของผู้สูงอายุ

Article Details

ประเภทบทความ
Research Articles

เอกสารอ้างอิง

พงศธร คัณฑมนัส, ศุภกฤษ เมธีโภคพงษ์ และหนูม้วน ร่มแก้ว. (2557). พิธีกรรมความเชื่อในการฟ้อนผีมดผีเม็งแบบล้านนา. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 4(7), 65 -74.

มาสริน ศุกลปักษ์ และกรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์. (2560). องค์ประกอบด้านสุขภาพตามแนวคิดสภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตรสุขภาพ, 11 (ฉบับพิเศษ), 53 – 63.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2560). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ.2559. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.

สามารถ ใจเตี้ย. (2561). การสร้างเสริมสุขภาพจิตตามแบบแผนภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาของผู้สูงอายุองค์การบริหารส่วนตำบลสะลวง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสวนปรุง, 34 (2), 136 – 147.

สุภาพร วิสุงเร, ศิริกูล กล่ำกูล, กัญญารัตน์ เดือนหงาย และมงคล นราศรี. (2561). ภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านในอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์, Rajabhat J. Sci. Humanit. Soc. Sci. 19 (1), 131-137.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2560). ปี 61 ไทยก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุ. 2560 สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/Content/37506...... %B8%B8.html

องค์การบริหารส่วนตำบลสะลวง. (2557). รายงานประจำปี 2557. เชียงใหม่: ผู้แต่ง.

อทิตยา ใจเตี้ย. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิตของผู้สูงอายุในเขตเมือง.วารสารสวนปรุง, 31 (1), 38 – 48.

Julia, B., Ryan, P., Constanze, H. & Dave, H. (2014). Learning effects of interactive decision – making processes for climate change adaptation, Global Environmental Change, 27(July), 51 - 63.

Matthew, B.M. & Michael, A.H. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2 nd ed). California: SAGE Publications.

Taktch, R., Musich, S., MacLeod, S., Kraemer, S., Hawkins, K.,Wicker, E.R. & D.G, Armstrong.(2017). A qualitative study to examine older adults' perceptions of health: Keys to aging successfully. Geriatric Nursing, 38 (6), 485 - 490.

Pender, N.J. (1996). Health Promotion in nursing practice.3 nded. Stamford, CT: Appleton & Lange.

WHO. (2018). Ageing and Life Course. Retrieved October 16, 2018, from https://www.who.int/ageing/en/