แนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ
คำสำคัญ:
การสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล, พุทธบูรณาการ, สัปปุริสธรรม 7บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทและสภาพปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล 2) เพื่อวิเคราะห์หลักพุทธธรรมกับการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน
ผลการวิจัยพบว่า 1) บริบทของการสื่อสารทางการเมืองในยุคดิจิทัล คือ การเปลี่ยนผ่านจากระบบการสื่อสารแบบทางเดียวไปสู่การสื่อสารแบบเครือข่าย ทำให้การเผยแพร่ข้อมูลทางการเมืองเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงเกิดปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่ขาดการตรวจสอบ การใช้สื่อดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการชี้นำทางการเมืองและการสร้างความแตกแยกในสังคม ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพของการสื่อสารทางการเมือง ความน่าเชื่อถือของข้อมูลและกระบวนการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน
2) หลักพุทธธรรมกับการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลพบว่า หลักธรรมที่เอื้อต่อการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล ได้แก่ สัปปุริสธรรม ๗ ทำให้มีภาวะผู้นำและการสื่อสารที่เหมาะสม มีความรับผิดชอบ มีเหตุผลและลดความขัดแย้งในสังคมดิจิทัล
3) แนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ ใช้หลักสัปปุริสธรรม ๗ มาบูรณาการกับองค์ประกอบของการสื่อสาร ๔ ด้าน ได้แก่ ผู้ส่งสาร ข้อมูลข่าวสาร ช่องทางการสื่อสารและผู้รับสาร ทำให้ได้แนวทางการสื่อสารทางการเมืองในรูปแบบ พุทธบูรณาการสัปปุริสธรรมเพื่อการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล เมื่อนำมาบูรณาการกับการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลจะช่วยสร้าง ìนักการเมืองยุคดิจิทัลที่น่าเลื่อมใสî และ ìพลเมืองยุคดิจิทัลที่มีคุณภาพî ได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ประสิทธิ์ผล. (2569). สรุปข่าวลวง-ข่าวปลอม ปี 68 เพื่อสะท้อนปี 69 คนไทยจะเจอกับอะไร. Thai PBS Verify. https://www.thaipbs.or.th/verify/article/content/10604
นงลักษณ์ เฉลิมบุญ. (2567). การจัดการการสื่อสารเพื่อเสริมพลังในผู้ป่วยโรคมะเร็ง. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ปิยพล พวงแก้ว. (2564). ประสิทธิผลการสื่อสารทางการเมืองของกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร:มหาวิทยาลัยสยาม.
พลตรีพนม ศรีเผือด. (2565). พุทธวิธีเชิงพุทธบูรณาการในการสร้างความปรองดองทางการเมืองไทย. อยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ลลิตา จิตต์การูญ. (2563). การสังเคราะห์องค์ความรู้ด้านการสื่อสารสื่อใหม่. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อัมพร วงศ์โสภา. (2565). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงพุทธบูรณาการตามหลักสัปปุริสธรรม. อยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อาทิตย์ ชูชัย และคณะ. (2565). พุทธวิธี: การสื่อสารทางการเมือง. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
European Commission. (2025). Digital Services Act: Keeping us safe online. European Commission. https://commission.europa.eu/news-and-media/news/digital-services-act-keeping-us-safe-online-2025-09-22_en
OECD. (2024). Facts not fakes: Tackling disinformation, strengthening information
integrity. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/2024/03/facts-not-fakes-tackling-disinformation-strengthening-information-integrity_ff96d19f.html
Pew Research Center. (2025). Social media and news fact sheet. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/journalism/fact-sheet/social-media-and-news-fact-sheet/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.