แนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ

ผู้แต่ง

  • ฟองจันทร์ สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • พระครูสิริปริยัตยานุศาสก์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • เทพประวิณ จันทร์แรง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • ปรุตม์ บุญศรีตัน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล, พุทธบูรณาการ, สัปปุริสธรรม 7

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทและสภาพปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล 2) เพื่อวิเคราะห์หลักพุทธธรรมกับการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า 1) บริบทของการสื่อสารทางการเมืองในยุคดิจิทัล คือ การเปลี่ยนผ่านจากระบบการสื่อสารแบบทางเดียวไปสู่การสื่อสารแบบเครือข่าย ทำให้การเผยแพร่ข้อมูลทางการเมืองเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงเกิดปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่ขาดการตรวจสอบ การใช้สื่อดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการชี้นำทางการเมืองและการสร้างความแตกแยกในสังคม ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพของการสื่อสารทางการเมือง ความน่าเชื่อถือของข้อมูลและกระบวนการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน

2) หลักพุทธธรรมกับการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลพบว่า หลักธรรมที่เอื้อต่อการแก้ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล ได้แก่ สัปปุริสธรรม ๗  ทำให้มีภาวะผู้นำและการสื่อสารที่เหมาะสม มีความรับผิดชอบ มีเหตุผลและลดความขัดแย้งในสังคมดิจิทัล

3) แนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ ใช้หลักสัปปุริสธรรม ๗ มาบูรณาการกับองค์ประกอบของการสื่อสาร ๔ ด้าน ได้แก่ ผู้ส่งสาร ข้อมูลข่าวสาร ช่องทางการสื่อสารและผู้รับสาร ทำให้ได้แนวทางการสื่อสารทางการเมืองในรูปแบบ พุทธบูรณาการสัปปุริสธรรมเพื่อการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัล เมื่อนำมาบูรณาการกับการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลจะช่วยสร้าง ìนักการเมืองยุคดิจิทัลที่น่าเลื่อมใสî และ ìพลเมืองยุคดิจิทัลที่มีคุณภาพî ได้อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กนกพร ประสิทธิ์ผล. (2569). สรุปข่าวลวง-ข่าวปลอม ปี 68 เพื่อสะท้อนปี 69 คนไทยจะเจอกับอะไร. Thai PBS Verify. https://www.thaipbs.or.th/verify/article/content/10604

นงลักษณ์ เฉลิมบุญ. (2567). การจัดการการสื่อสารเพื่อเสริมพลังในผู้ป่วยโรคมะเร็ง. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ปิยพล พวงแก้ว. (2564). ประสิทธิผลการสื่อสารทางการเมืองของกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร:มหาวิทยาลัยสยาม.

พลตรีพนม ศรีเผือด. (2565). พุทธวิธีเชิงพุทธบูรณาการในการสร้างความปรองดองทางการเมืองไทย. อยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลลิตา จิตต์การูญ. (2563). การสังเคราะห์องค์ความรู้ด้านการสื่อสารสื่อใหม่. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

อัมพร วงศ์โสภา. (2565). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงพุทธบูรณาการตามหลักสัปปุริสธรรม. อยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อาทิตย์ ชูชัย และคณะ. (2565). พุทธวิธี: การสื่อสารทางการเมือง. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

European Commission. (2025). Digital Services Act: Keeping us safe online. European Commission. https://commission.europa.eu/news-and-media/news/digital-services-act-keeping-us-safe-online-2025-09-22_en

OECD. (2024). Facts not fakes: Tackling disinformation, strengthening information

integrity. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/2024/03/facts-not-fakes-tackling-disinformation-strengthening-information-integrity_ff96d19f.html

Pew Research Center. (2025). Social media and news fact sheet. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/journalism/fact-sheet/social-media-and-news-fact-sheet/

 รูปแบบแนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา ฟ. ., พระครูสิริปริยัตยานุศาสก์, จันทร์แรง เ. ., & บุญศรีตัน ป. . (2026). แนวทางการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 17(1), 36–45. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JBS/article/view/286844