รูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรีด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นรูปแบบการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรีด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ 2) พัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษา และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรีชั้นปีที่ 1 ที่เรียนรายวิชาหลักสุขศาสตร์สัตว์และมาตรฐานฟาร์ม ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 1 ชั้นเรียน มีจำนวน 45 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบประเมินทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมและแบบประเมินความพึงพอใจของนักศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรีด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ มี 4 องค์ประกอบ 1) หลักการ กระบวนการคิดเชิงออกแบบเป็นกระบวนการคิดเพื่อแก้ปัญหาที่เหมาะสมกับสภาพปัญหา มีทักษะที่จำเป็นและมีเจตคติที่ดีต่อการออกแบบเพื่อพัฒนาแนวคิดใหม่เพื่อตอบโจทย์ตามสภาพปัญหาด้วยวิธีที่เหมาะสมที่สุดและสร้างเป็นนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ 2) วัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษาและศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ร่วมรู้สึก (2) กำหนด (3) ร่วมคิด (4) สร้างต้นแบบ (5) ทดสอบ และ 4) การวัดและประเมินผล หลังทดลองใช้รูปแบบนักศึกษามีทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x = 4.54, S.D. = 0.40) และนักศึกษามีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรีด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x = 4.59, S.D. = 0.33)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
เนื้อหาของแต่ละบทความเป็นทัศนะของผู้เขียน ซึ่งที่ปรึกษา บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ และคณะกรรมการบริหารวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
เอกสารอ้างอิง
กมลทิพย์ ตั้งหลักมั่นคง และคณะ. (2564). ประสิทธิผลของการประยุกต์ใช้การคิดเชิงออกแบบและการเรียนรู้แบบสหสาขาวิชาชีพต่อการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (4Cs) และสมรรถนะในการทำงานร่วมกันแบบสหสาขาวิชาชีพในวิชานวัตกรรมทางการพยาบาล. Journal of Information and Learning, 32 (3), 14-24.
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). กฎกระทรวงมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. ค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2567, จาก https://www.mhesi.go.th/images/2565/T_1390028.PDF
ชลธิดา เทพหินสัพ และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะบัณฑิตมหาวิทยาลัยพะเยาที่พึงประสงค์ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22 (3), 205-220.
ทิศนา แขมมณี . (2562). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เนาวนิตย์ สงคราม. (2557). การสร้างนวัตกรรมเปลี่ยนผู้เรียนให้เป็นผู้สร้างนวัตกรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พิพัฒน์พงศ์ จิตต์เทพ, มนัสนันท์ น้ำสมบูรณ์, เพ็ญพะนอ พ่วงแพ และวิสูตร โพธิ์เงิน. (2564). การพัฒนาความสามารถการสร้างสรรค์นวัตกรรมทางสังคมในสาระภูมิศาสตร์ด้วยกระบวนการจัดการเรียนรู้การคิดเชิงออกแบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6 (10), 78-93.
พุทธชาติ ศรีประไพ และชมนาด เชื้อสุวรรณทวี. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานที่ส่งเสริมความสามารถในการสร้างนวัตกรรมของผู้เรียน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9 (7), 30-43.
ภัทรา อุ่นทินกร และมาเรียม นิลพันธุ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการสร้างนวัตกรรมสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19 (1), 206-219.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. (2565). กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. ค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2567, จาก https://qa.pbru.ac.th/new/2019/index.php/2022-11-07-08-49-28/219-2565-11
มะยุรีย์ พิทยาเสนีย์, สุภาณี เส็งศรี, ธงชัย เส็งศรี และอรจรีย์ ณ ตะกั่วทุ่ง. (2565). พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับการฝึกประสบการณ์วิชาชีพเพื่อส่งเสริมความเป็นนวัตกรของนักศึกษาครู. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7 (6), 433-450.
มาเรียม นิลพันธุ์. (2558). วิธีวิจัยทางการศึกษา. นครปฐม: ศูนย์วิจัยและพัฒนาการทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วาทินี บรรจง และศศิลักษณ์ ขยันกิจ. (2557). ผลการจัดประสบการณ์ศิลปะโดยบูรณาการแนวคิดเชิงออกแบบที่มีต่อความคิดสร้างสรรค์ของเด็กอนุบาล. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 9 (1), 728-741.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2562). นวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้. ค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2566, จาก https//www.curriculumandlearning.com
ศศิธร ภู่วาว และอุบลวรรณ ส่งเสริม. (2565). การพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ เรื่องมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5 (2), 130-144.
สัญสิริ อินอุ่นโชติ, มรกต แซ่ว้าน, สไบทิพย์ โกละกะ, ปาริวรรณ บุตรศาสตร์ และสุทธิพร แท่นทอง. (2564). การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ตามทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเองโดยการสร้างสรรค์ชิ้นงานร่วมกับแนวคิดการเรียนรู้แบบใช้กรณีศึกษาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรม. วารสารวิชาการ ครุศาสตร์สวนสุนันทา, 5 (1), 74-85.
สาขาวิชาสัตวศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. (2564). หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสัตวศาสตร์ (ปรับปรุง พ.ศ. 2564). เพชรบุรี: คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 13. ค้นเมื่อ 23 มกราคม 2567, จาก ttps://www.nesdc.go.th/download/Plan13/Doc/Plan13_Final.pdf
สุทธิกานต์ เลขาณุการ, พงศ์ประพันธ์ พงษ์โสภณ, ชาตรี ฝ่ายคำตา และเอกภูมิ จันทรขันติ. (2564). สมรรถนะการสอนการคิดเชิงออกแบบของครูวิทยาศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24 (2), 370-380.
สุภรัตน์ เกศณรายณ์ และจักรกฤษณ์ จันทะคุณ. (2565). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบสำหรับสร้างนวัตกรรมในการรับมือการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมือง สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 12 (2), 205-217.
สุมิตรา บูชา และสุมาลี ชูกำแพง. (2563). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาชีววิทยาโดยใช้การคิดเชิงออกแบบร่วมกับแนวคิดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7 (2), 210-221.
Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard Business Review, 86, 84-92. Retrieved 2 May 2023, from https://www.researchgate.net/publication/5248069_Design_Thinking
Chiruguru, S. B. (2020). The essential skills of 21st century classroom (4Cs). Retrieved 21 May 2023, from https://www.researchgate.net/publication/340066140_The_Essential_Skills_of_21st_Century_Classroom_4Cs
Cross, N. (2007). Designerly ways of knowing. Basel: Birkhauser.
Gunter, M. A., Estes, T. & Schwab, J. (1995). Instruction: A model approach. Boston, MA: Allyn and Bacon.
Joyce, B. & Weil, M. (2000). Model of teaching (6th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
Kemp, J. E., Morrison, G. R. & Ross, S. M. (1998). Design effective instruction. New York: Macmillan College Publishing.
Rovinelli, R. J. & Hambleton, R. K. (1997). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2 (2), 49-60.
Simons, H. (2009). Case study research in practice. London: Sage.
Stanford d.school. (2009). Design thinking boot camp bootleg. Retrieved 11 May 2023, from https://static1.squarespace.com/static/57c6b79629687fde090a0fdd/t/58890239db29d6cc6c3338f7/1485374014340/METHODCARDS-v3-slim.pdf.
