การมีส่วนร่วมในการจัดการระบบประปาภูเขาในภาวะภัยแล้งของประชาชนลุ่มน้ำแม่เลาะ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

สามารถ ใจเตี้ย Samart Jaitae
สิวลี รัตนปัญญา Siwalee Rattanapunya
ฉัตรศิริ วิภาวิน Chatsiri Vipawin
จันจิราภรณ์ สท้านไตรภพ Janjiraporn Stantripob

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสานวิธีนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการจัดการระบบประปาภูเขา 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการระบบประปาภูเขา และ 3) สังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการระบบประปาภูเขาในภาวะภัยแล้งบนฐานการมีส่วนร่วมของชุมชน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นประชาชนในพื้นที่ชุมชนลุ่มน้ำแม่เลาะ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 180 คน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 21 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการระบบประปาภูเขาในภาวะภัยแล้งระดับปานกลาง โดยมีทัศนคติต่อปัญหาระบบประปาภูเขาในภาวะภัยแล้งมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการมีส่วนร่วมในการจัดการระบบประปาหมู่บ้านในภาวะภัยแล้งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = 0.383, p-value = 0.026) ทั้งนี้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้เสนอแนะข้อเสนอเชิงนโยบายในการสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการระบบประปาภูเขาในภาวะภัยแล้ง โดย 1) การให้สิทธิทุกครัวเรือนเข้าถึงการใช้ประปาภูเขาได้อย่างเท่าเทียม 2) การวางแผนการจัดการน้ำอุปโภค บริโภคอย่างเป็นระบบ และ 3) การสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการ  

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรมการประปาหมู่บ้าน ก, กรรมการประปาหมู่บ้าน. (2566). สัมภาษณ์. 2 พฤษภาคม.

กรรมการประปาหมู่บ้าน น, กรรมการประปาหมู่บ้าน. (2566). สัมภาษณ์. 28 พฤษภาคม.

เกศสุดา โภคานิตย์ และกีฬา หนูยศ. (2563). สภาพปัญหาการบริหารจัดการน้ำเพื่ออุปโภค บริโภคของชุมชนบ้านนาสีนวล ตำบลนาเสียว อำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ. Journal of Modern Learning Development, 5 (3), 93-106.

ขวัญใจ เปือยหนองแข้ และยุภาพร ยุภาศ. (2563). แนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเครือข่ายประชาชนในการบริหารจัดการภัยแล้งด้วยนวัตกรรมธนาคารน้ำใต้ดิน. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 4 (3), 311-324.

ประชาชน ป, ผู้ใช้น้ำ. (2566). สัมภาษณ์. 2 พฤษภาคม.

วชิรวัชร งามละม่อม. (2559). ทฤษฎีการมีส่วนร่วม. ค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566, จาก http://learningofpublic.blogspot.com/2016/02/blog-post_79.html

วิลาสินี ธนพิทักษ์, ณัฐนนท์ อินทร์ชุม, จารุวรรณ ชูสงค์, จรวยพร นุ่มน้อย และวิจิตรา อมรวิริยะชัย. (2560). การจัดการน้ำแล้งโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนต้นน้ำท่าแนะ ตำบลเขาปู่ อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

สามารถ ใจเตี้ย และสิวลี รัตนปัญญา. (2566). การจัดการระบบประปาหมู่บ้านในภาวะภัยแล้ง: สภาพปัญหา บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และแนวทางการจัดการในพื้นที่ชุมชนลุ่มน้ำลี้ตอนบน จังหวัดลำพูน. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 10 (1), 51-64.

สุวดี เหมือนอ้น. (2566). ภัยแล้งกับการกลับมาของเอลนีโญ. ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2566, จาก https://www.mhesi.go.th/index.php/content_page/item/9227-660607interesting.html

สุโข เสมมหาศักดิ์, อัตถ์ อัจฉริยมนตรี และชุติวลัญชน์ เสมมหาศักดิ์. (2559). การประเมินความเปราะบางเชิงพื้นที่และผลกระทบต่อระบบนิเวศเกษตรอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: กรณีศึกษาลุ่มน้ำแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ. (2566). สรุปพื้นที่เฝ้าระวังสถานการณ์ภัยแล้งด้วยเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ. ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2566, จาก https://www.gistda.or.th/news_view.php?n_id=7131&lang=TH

Addo, I. B., Thoms, M. C. & Parsons, M. (2019). The influence of water-conservation messages on reducing household water use. Applied Water Science, 9, 126. Retrieved 12 July 2023, from https://doi.org/10.1007/s13201-019-1002-0

Ahopelto, L., Kallio, M., Veijalainen, N., Kouki, R. & Keskinen, M. (2023). Drought hazard and annual precipitation predicted to increase in the Sirppujoki river basin, Finland. Climate Services, 31, 100400. Retrieved 1 July 2023, from https://doi.org/10.1016/j.cliser.2023.100400

Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley and Sons.

Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78, 98-104.

Creighton, J. L. (2005). The public participation handbook: Making better decisions through citizen involvement. San Francisco: Jossey Bass Publisher.

U.S. Environmental Protection Agency. (2023). Public participation guide: Process planning. Retrieved 2 October 2023, from https://www.epa.gov/international-cooperation/public-participation-guide-process-planning

Kumar,V., Terrientes, L. D. V., Valls, A. & Schuhmacher, M. (2016). Adaptation strategies for water supply management in a drought prone Mediterranean river basin: Application of outranking method. Science of the Total Environment, 540, 344-357.

National Centers for Environmental Information. (2023). Global drought overview. Retrieved 24 August 2023, from https://www.ncei.noaa.gov/access/monitoring/monthly-report/global-drought/202307

UNICEF. (2023). Building access to clean water in support of SDG6. Retrieved 2 August 2023, from https://www.unicef.org/supply/stories/building-access-clean-water-support-sustainable-development-goal-6