ความรู้ ทัศนคติ และการบริโภคพืชอาหารจากป่าในชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

สามารถ ใจเตี้ย Samart Jaitae
สิวลี รัตนปัญญา Siwalee Rattanapunya
ณัทธร สุขสีทอง Nuttron Sukseetong
ฉัตรศิริ วิภาวิน Chatsiri Vipawin
ศศิกัญญ์ นำบุญจิตต์ Sasikan Numboonjit
อัจฉรา คำฟั้น Atchara Khamfun

บทคัดย่อ

          การวิจัยแบบผสานวิธีนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความรู้ ทัศนคติ  และการบริโภคพืชอาหารจากป่า และ 2) พยากรณ์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการบริโภคพืชอาหารจากป่าของประชาชน กลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนในชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก จำนวน 303 ครัวเรือน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 16 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้น และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ประชาชนมีระดับความรู้เกี่ยวกับพืชอาหารจากป่าในระดับปานกลาง (ร้อยละ 72.74) และมีระดับทัศนคติต่อพืชอาหารจากป่าในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.47 ± 0.34) และบริโภคพืชอาหารระดับน้อย (ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.23 ± 0.63) โดยการเข้าร่วมกิจกรรมชุมชน (Beta = .275, p = 0.000) และทัศนคติต่อพืชอาหารจากป่า (Beta =.375, p = 0.000) พยากรณ์การบริโภคพืชอาหารจากป่าของประชาชนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งนี้ประชาชนเสนอแนะปัจจัยสนับสนุนการบริโภคพืชอาหารป่าโดยพัฒนากิจกรรมการอนุรักษ์เชิงนิเวศวัฒนธรรมตามกฎ กติกาของชุมชน และรวบรวมองค์ความรู้ภูมิปัญญาพื้นบ้านที่เกี่ยวข้อง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จักรพงษ์ พวงงามชื่น, สวิชญา ศุภอุดมฤกษ์ ตรีรัตน์ และนคเรศ รังควัต. (2556). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการป่าชุมชน: กรณีศึกษาบ้านทาป่าเปา ตำบลทาปลาดุก อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ., 36 (2), 245-260.

ชุติมา สามารถ และเก็ตถวา บุญปราการ. (2559). การจัดการดูแลป่าชุมชนอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านนิคมพัฒนาที่ 1 ตำบลท่าชะมวง อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 11 (1), 193-235.

ทวีศักดิ์ เทพพิทักษ์. (2556). การใช้แบบจำลอง KAP กับการศึกษาพฤติกรรมและทัศนคติการป้องกันการติดเชื้อ เอช ไอ วี / เอดส์ ของคนประจำเรือไทย. วารสารวิทยาการจัดการ, 8 (2), 84-102.

พลอยระดา ภูมี และปิยะนุช โทมล. (2560). ความหลากหลายและการใช้ประโยชน์ของพืชอาหารป่าในตลาดพื้นบ้านอีสานกรณีศึกษา พื้นที่ลุ่มน้ำห้วยหลวง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. วารสารพื้นถิ่น โขง ชี มูล, 3 (1), 187-212.

สถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง. (2561). พืชอาหารจากป่าแม่ปืม. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.

สามารถ ใจเตี้ย และคณะ. (2564). การใช้ประโยชน์ และข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการอนุรักษ์สมุนไพรพื้นบ้าน: กรณีศึกษาชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. วิจัยราชภัฏเชียงใหม่, 22 (2), 90-102.

สามารถ ใจเตี้ย และคณะ. (2565). การใช้ประโยชน์ และการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการอนุรักษ์พืชอาหารจากป่า ชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก อําเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 10 (2), 180-189.

สุรพงษ์ โสธนะเสถียร. (2533). การสื่อสารกับสังคม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรศักดิ์ นุ่มมีศรี. (2559). พฤกษศาสตร์พื้นบ้านและนิเวศวัฒนธรรมเพื่อการสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พืชอาหารจากป่า กรณีศึกษาชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอเเม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

Abdolbaset, G., Gerhard, L. & Joachim, S. (2012). A comparison of the wild food plant use knowledge of ethnic minorities in Naban River Watershed National Nature Reserve, Yunnan, SW China. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, 8 (17), 2-9.

Abidullah S. et al. (2021). Consumption of wild food plants among tribal communities of Pak-Afghan border, near Bajaur, Pakistan. Acta Ecologica Sinica, Retrieved 8 May 2022, from https://doi.org/10.1016/j.chnaes.2021.08.002

Avik, R., Rajasri, R. & Sreevidya, E.A. (2020). How many wild edible plants do we eat—their diversity, use, and implications for sustainable food system: an exploratory analysis in India. Frontiers in Sustainable Food Systems, 4, 56. Retrieved 8 May 2022, from https://doi.org/10.3389/fsufs.2020.00056

Daniel, W. W. (2010). Biostatistics: Basic concepts and methodology for the health sciences (9th ed.). New York: John Wiley & Sons.

Elizabeta, M. M., Angelina, S. & Suzana, J. (2020). Traditional uses of wild edible plants in the Republic of North Macedonia. Phytologia Balcanica, 26 (1), 155-162.

Kargıoğlu, M. et al. (2008). An ethnobotanical survey of inner-West Anatolia, Turkey. Journal of Human Ecology, 36, 763-777.

Motti, R. (2022). Wild edible plants: a challenge for future diet and health. Plants (Basel), 11 (3), 344. Retrieved 26 July 2022, from https://doi:10.3390/plants11030344

Shumsky, S. A. et al. (2014). Understanding the contribution of wild edible plants to rural social-ecological resilience in semi-arid Kenya. Ecology and Society, 194, 34. Retrieved 2 May 2022, from http://dx.doi.org/10.5751/ES-06924-190434

Thakur, D., Sharma, A. & Uniyal, S. K. (2017). Why they eat, what they eat: patterns of wild edible plants consumption in a tribal area of Western Himalaya. Journal of Ethnobiology Ethnomedicine, 13, 70. Retrieved 2 May 2022, from https://doi.org/10.1186/s13002-017-0198