Built Environment Development and Value Creation of Tourist Image-Based Destinations Chainat Province
Main Article Content
Abstract
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย 3 ประการ ได้แก่ (1) เพื่อประเมินศักยภาพสิ่งแวดล้อมสรรค์ด้านสถาปัตยกรรมและภูมิสถาปัตยกรรมของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาท (2) เพื่อประเมินคุณค่าของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาทในมุมมองของชุมชนและนักท่องเที่ยว รวมทั้ง (3) เพื่อสร้างแผนพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างและคุณค่าของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาท การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย 3 กลุ่มหลัก คือ (1) กลุ่มภาคีที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวที่เป็นภาครัฐและภาคเอกชน จำนวน 27 คน โดยใช้การจัดประชุมกลุ่ม (2) กลุ่มตัวอย่างชุมชนที่อาศัยบริเวณแหล่งท่องเที่ยว จำนวน 125 คน โดยการใช้การสัมภาษณ์และการจัดประชาพิจารณ์ (3) นักท่องเที่ยวชาวไทย โดยสุ่มตัวอย่างแบบทอดสะดวก จำนวน 400 คน ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสะกดรอยเพื่อศึกษาพฤติกรรมนักท่องเที่ยว และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา โดยพื้นที่ที่ศึกษามี 5 แห่ง ได้แก่ วัดธรรมามูลวรวิหาร วัดปากคลองมะขามเฒ่า วัดพระมหาธาตุ สวนนกชัยนาท และเขื่อนเจ้าพระยา
ผลการศึกษา พบว่า (1) แหล่งท่องเที่ยวประเภทประวัติศาสตร์ ส่วนใหญ่ขาดการเสริมสร้างอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ และการพัฒนาพื้นที่ใช้สอยให้เกิดกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยว ส่วนแหล่งท่องเที่ยวประเภทนันทนาการ ขาดการพัฒนาพื้นที่ใช้สอยและภูมิทัศน์ให้เกิดกิจกรรมและความมีอัตลักษณ์ของสถานที่ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการท่องเที่ยวซ้ำ นอกจากนี้ ผลการประเมินขีดความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยว พบว่ากิจกรรมการท่องเที่ยวส่วนใหญ่ยังไม่ส่งผลกระทบด้านลบต่อแหล่งท่องเที่ยวหลักมากนัก (2) คุณค่าของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาทในมุมมองของชุมชน โดยทำการประเมินคุณค่าความสำคัญทางวัฒนธรรมในด้านสุนทรียศาสตร์ ด้านประวัติศาสตร์ ด้านสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม พบว่า แหล่งท่องเที่ยวหลักของจังหวัดชัยนาทมีศักยภาพโดยรวมค่อนข้างดี ผลการประเมินคุณค่ามีดังนี้ วัดปากคลองมะขามเฒ่ามีคุณค่าความสำคัญมากที่สุด (= 3.75) รองลงมาวัดธรรมามูลวรวิหาร (= 3.25) และเขื่อนเจ้าพระยามีคุณค่าความสำคัญระดับปานกลาง (= 3.00) สำหรับสวนนกชัยนาท (= 2.25) และวัดมหาธาตุ (= 2.00) มีคุณค่าความสำคัญระดับน้อย สำหรับคุณค่าของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาทในมุมมองของนักท่องเที่ยว พบว่าสิ่งที่นักท่องเที่ยวมีความต้องการให้แหล่งท่องเที่ยวเพิ่มเติมด้านการสื่อความหมาย คือ คู่มือท่องเที่ยว ป้ายบอกรายละเอียดของสถานที่ และแผ่นพับ ในด้านความต้องการที่มีต่อแหล่งท่องเที่ยว คือ ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน (= 4.27) ความต้องการด้านกายภาพและความงามด้านภูมิทัศน์ของแหล่งท่องเที่ยว (= 4.00) และความน่าสนใจของสภาพ ภูมิทัศน์โดยรอบของแหล่งท่องเที่ยว (= 3.99) สำหรับด้านความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อแหล่งท่องเที่ยว คือ ความสะดวกในการเดินทางเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว (= 4.00) และการคมนาคมในจังหวัด (= 3.88) ในด้านที่ควรมีการปรับปรุง คือ การประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยว (= 3.83) ป้ายบอกรายละเอียดของสถานที่ (= 3.75) และการให้ข้อมูล (= 3.66)
แผนพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างและคุณค่าของแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดชัยนาท ด้วยการสร้างภูมิลักษณ์ใหม่ให้กับแหล่งท่องเที่ยว และการใช้ภูมิลักษณ์ให้เป็น อัตลักษณ์และสิ่งดึงดูดใจของแหล่งท่องเที่ยว รวมทั้งการพัฒนาสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างให้พื้นที่ใช้สอยใหม่โดยการออกแบบพื้นที่ใช้สอยทางสถาปัตยกรรมและภูมิสถาปัตยกรรมส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวใหม่ นอกจากนี้การพัฒนาระบบการสื่อความหมายและกิจกรรมการท่องเที่ยวเพื่อสร้างคุณค่าแก่แหล่งท่องเที่ยว ด้วยวิธีการสื่อความหมายโดยการ สื่อโดยบุคคล ป้ายสื่อความหมาย การจัดนิทรรศการ พิพิธภัณฑ์ และศูนย์ข้อมูลท่องเที่ยว เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจให้นักท่องเที่ยว และช่วยส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนในแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
Article Details
1. Any article contents published here are original work written, researched, analyzed, synthesized, compiled, and referenced by their own authorship. The editorial board does not entertain liability for article contents published here.
2. Manuscript articles published by our journal should not have been published before by any print or electronic media and should not be considered for publication by other journals at the moment. On duplicate publication, author shall be held solely responsible for violating copyright act.
3. Any published work for this journal belongs to the journal as its copyright. It is illegal to republish a portion, a partial portion, or all of it without a written approval from the editorial board of the journal
References
กรมประมง. (2552). ข้อมูลปลาน้ำจืดที่สำคัญ (Online). https://www.doae.go.th/pramong/ html/ fishsub47/fishlist.asp, 11 สิงหาคม 2561.
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2561). สถิตินักท่องเที่ยวภายในประเทศ ปี 2560 (จำแนกตามภูมิภาคและจังหวัด) (Online). https://www.mots.go.th/more_news.php?cid=504&filename=index, 31 สิงหาคม 2561.
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม บริษัทมติชน จำกัด (มหาชน). (2558). ประวัติศาสตร์ชัยนาท. กรุงเทพฯ: มติชน.
เทิดชาย ช่วยบำรุง. (2548). ธนาคารข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน. มปท.
เดชา บุญค้ำ. (2539). การวางผังบริเวณ Site Planning. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นภวรรณ ฐานะกาญจน์. (2542). คู่มือพัฒนาและออกแบบสิ่งอำนวยความสะดวกในแหล่งท่องเที่ยวแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
มหาวิทยาลัยศิลปากร. (2530). หนังสือที่ระลึกในงานทอดผ้าพระกฐินพระราชทาน ณ วัดธรรมามูลวรวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนวน ปาลวัฒน์วิไชย. (2528). ประวัติพระครูวิมลคุณากร (ศุข). ชัยนาท: มปท. พิมพ์ครั้งที่ 1. สโมสรไลอ้อนส์ชัยนาท ร่วมกับชมรมพระเครื่องชัยนาท.
Burra Charter, The. (1999). The Burra Charter: The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance, Retrieved from World Wide Web on 7 July 2011. https://www.australia.icomos.org/wp-content/uploads/ BURRA_ CHARTER.pdf