Hiking, Trekking & Trail Running: กรอบแนวคิดใหม่ของนันทนาการ บนเส้นทางธรรมชาติในบริบทไทยร่วมสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภายใต้พลวัตของสังคมร่วมสมัยที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบและความตัดขาดจากธรรมชาติ ผู้คนจำนวนมากต่างแสวงหาพื้นที่ทางเลือกเพื่อฟื้นฟูสุขภาวะ กิจกรรมนันทนาการกลางแจ้งบนเส้นทางธรรมชาติ เช่น
การเดินป่า การเดินป่าระยะไกล และการวิ่งบนเส้นทางธรรมชาติ จึงมีบทบาทสำคัญในฐานะเครื่องมือสร้างความหมาย การเปลี่ยนผ่านชีวิต และการประกาศอัตลักษณ์ใหม่ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปรัชญาแกนกลาง แรงจูงใจ และอัตลักษณ์เฉพาะของกิจกรรมทั้งสามประเภท พร้อมทั้งนำเสนอ “สามเหลี่ยมนันทนาการธรรมชาติไทย” ในฐานะกรอบแนวคิดทางทฤษฎีใหม่เพื่อสังเคราะห์คุณค่าด้านสุขภาวะและแรงจูงใจอย่างเป็นระบบ วิธีการศึกษามีลักษณะการสังเคราะห์เอกสารและการวิเคราะห์แนวคิดโดยเปรียบเทียบบริบททางสังคมและวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า การเดินป่ามุ่งเน้นการฟื้นฟูและการเชื่อมโยงกับธรรมชาติ การเดินป่าระยะไกลสะท้อนการเดินทางเชิงพิธีกรรม ขณะที่การวิ่งบนเส้นทางธรรมชาติแสดงถึงการท้าทายสมรรถนะและการแสวงหาความหมายผ่านศักยภาพส่วนบุคคล กรอบแนวคิดดังกล่าวเผยให้เห็นความอสมมาตรของภูมิทัศน์นันทนาการไทยที่เน้นสมรรถนะมากกว่าประสบการณ์ภายใน จึงควรพัฒนานโยบายและกิจกรรมที่บูรณาการมิติทางวัฒนธรรม เทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของชุมชน ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมและขับเคลื่อนสู่ความยั่งยืนต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
1. เนื้อหาบทความทั้งหมดที่ตีพิมพ์ในวารสารนี้ เป็นผลงานที่เจ้าของได้คิดค้น ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ สังเคราะห์ เรียบเรียง และอ้างอิงข้อมูลด้วยตนเอง โดยกองบรรณาธิการไม่มีส่วนรับผิดชอบในเนื้อหาดังกล่าว
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ จะต้องไม่เคยได้รับการเผยแพร่ในสื่อสิ่งพิมพ์หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ใดมาก่อน และต้องไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น หากมีการตรวจพบว่ามีการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน ผู้แต่งจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวในการละเมิดลิขสิทธิ์ดังกล่าว
3. ผลงานทั้งหมดที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร การนำเนื้อหาไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนไปเผยแพร่ซ้ำไม่สามารถกระทำได้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรจากกองบรรณาธิการวารสาร
เอกสารอ้างอิง
คุณากร เปลื้องทุกข์ และธนกฤต สังข์เฉย. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจเข้าร่วมกิจกรรมวิ่งเทรลของนักท่องเที่ยวเชิงกีฬา. วารสารวิจัยวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 8(1), 16-27.
จุฬารัตน์ จุลภักดิ์, วิทยาธร ท่อแก้ว, สุภาภรณ์ ศรีดี และจิตราภรณ์ สุทธิวรเศรษฐ์. (2567). การจัดการการสื่อสารการท่องเที่ยวการวิ่งเทรลที่ขับเคลื่อนโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัด. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(6), 65–80.
ธนกฤต สังข์เฉย. (2564). แรงจูงใจทางนันทนาการกลางแจ้ง: การศึกษาเชิงสำรวจกิจกรรมเดินป่าระยะไกล. วารสารสุขศึกษา พลศึกษา และสันทนาการ, 47(2), 38-49.
ภูวนารถ ศรีทอง, ประกอบศิริ ภักดีพินิจ, วารัชต์ มัธยมบุรุษ และพัจน์พิตตา ศรีสมพงษ์. (2565). แนวทางการพัฒนาขีดความสามารถทางการแข่งขันในการจัดการท่องเที่ยวเดินป่าในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 2. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 10(3), 250–262.
ภูษณพาส สมนิล, โฆษิตพิพัฒน์ สีหานู, ณัฐวุฒิ นิลแสง และจุฑารัตน์ ไชยมณี. (2563). ส่วนประสมทางการตลาดที่มีอิทธิพลต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬาของกิจกรรมงานวิ่งเทรล. วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ, 21(2), 295–310.
อัญชลี ชัยศรี, ทัศไนยวรรณ ดวงมาลา และสุนทร ปัญญะพงษ์. (2566). การจัดการท่องเที่ยวเชิงกีฬา: วิ่งเทรล New Normal เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดชัยภูมิ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(3), 863-870.
Acevedo-Duque, Á., Llanos-Herrera, G. R., García-Salirrosas, E. E., Simón-Isidoro, S., Álvarez-Herranz, A. P., Álvarez-Becerra, R., & Sánchez Díaz, L. C. (2022). Scientometric analysis of hiking tourism and its relevance for wellbeing and knowledge management. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8534.
Anjusha, P. P., & Thomas, T. K. (2024). Sustainable Hiking through the Green Trails: Examples of Exceptional Responsible Practices. Tourism Cases, (2024), tourism202400011. https://doi.org/10.1079/tourism.2024.001
Bichler, B. F., & Peters, M. I. K. E. (2022). Hiking tourism. Encyclopedia of Tourism Management and Marketing, S, 533-536.
Botha, E., Kruger, M., & Viljoen, A. (2021). Enhancing the interpretation at the national zoological gardens in South Africa. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 33, 100362.
Brace, A. W., George, K., & Lovell, G. P. (2020). Mental toughness and self-efficacy of elite ultra-marathon runners. Plos one, 15(11), e0241284.
Buckley, R., & Cooper, M. A. (2025). Nature, activity, and social drivers of mental resilience: A test with mid-life women surfers. Tourism Recreation Research, 1–14. https://doi.org/10.1080/02508281.2024.2437716
Canning, J., & Jay, E. L. (2024). Phenomenologies of ‘social acceleration’: some consequences and opportunities for education studies in an unknown future. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, 45(1), 131-145.
Cardoso, C., Costa, C. M., Damásio, B., & Mendonça, S. (2025). The “Network Society” moves in mysterious ways: 25 years in the reception of a core concept. Quantitative Science Studies, 6, 686-715.
Chiangmai Thailand by UTMB. (2025). Earn double running stones at the 2025 edition, 2-weeks event period 29–30 November 2025 @Doi Inthanon National Park | 4–7 December 2025 @Chiang Mai PAO Park. https://chiangmai.utmb.world/th
Coventry, P. A., Brown, J. E., Pervin, J., Brabyn, S., Pateman, R., Breedvelt, J., ... & White, P. L. (2021). Nature-based outdoor activities for mental and physical health: Systematic review and meta-analysis. SSM-population Health, 16, 100934.
de Waal, S. J., Gomez-Ezeiza, J., Venter, R. E., & Lamberts, R. P. (2021). Physiological indicators of trail running performance: a systematic review. International Journal of Sports Physiology and Performance, 16(3), 325-332.
Gameiro, N., Rodrigues, F., Antunes, R., Matos, R., Amaro, N., Jacinto, M., & Monteiro, D. (2023). Mental toughness and resilience in trail runner’s performance. Perceptual and Motor Skills, 130(3), 1202-1220.
Göker, G. (2022). Flow experience study for outdoor recreation: Ilgaz ski area case study. Journal of Tourism and Services, 13(25), 45-68.
Ivanova, I., & Wald, M. (2023). Recommender systems for outdoor adventure tourism sports: Hiking, running and climbing. Human-Centric Intelligent Systems, 3(3), 344-365.
Iyer, R. B., Vadlapudi, S., Iyer, L., Kumar, V., Iyer, L., Sriram, P., ... & Iyer, P. (2023). Impact of the Heartfulness program on loneliness in high schoolers: Randomized survey study. Applied Psychology: Health and Well‐Being, 15(1), 66-79.
Jackson, S. A., Eklund, R. C., Gordon, A., Norsworthy, C., Mackenzie, S. H., Hodge, K., & Stephen, S. A. (2023). Flow and outdoor adventure recreation: Using flow measures to re-examine motives for participation. Psychology of Sport and Exercise, 67, 102427.
Kaplan, S. (1995). The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology, 15(3), 169-182.
Khanday, S. A. (2024). Sustainability in Trekking Traditions: A Sociological Perspective on Kashmir’s Hiking Practices. Educational Administration: Theory and Practice, 30(11), 2190-2200.
Khunnikom, P., Benjatanawat, S., Kaewtong, Y., Viseshasindhu, N., Haetanurak, P., & Wongluksanapan, T. (2025). Picturing transformation through wellness tourism: A qualitative explanatory report of physical activity project in Phuket, Thailand. Geo Journal of Tourism and Geosites, 58(1), 386-395.
McDonnell, A. S., & Strayer, D. L. (2024). Immersion in nature enhances neural indices of executive attention. Scientific Reports, 14(1), 1845.
Méndez-Alonso, D., Prieto-Saborit, J. A., Bahamonde, J. R., & Jiménez-Arberás, E. (2021). Influence of psychological factors on the success of the ultra-trail runner. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2704.
Miller, A. J., Slater, M. J., & Turner, M. J. (2020). Coach identity leadership behaviours are positively associated with athlete resource appraisals: The mediating roles of relational and group identification. Psychology of Sport and Exercise, 51, 101755.
Moira, P., Mylonopoulos, D., & Terzoglou, E. (2021). Hiking tourism–motives and behaviours. A case study. Tims. Acta: naučni časopis za sport, turizam i velnes, 15(1), 13-22.
Moore, S., Musgrave, C., Sandler, J., Bradley, B., & Jones, J. R. (2024). Early intervention treatment in the first 2 weeks following concussion in adults: A systematic review of randomised controlled trials. Physical therapy in sport, 65, 59-73.
Mykletun, R. J., Oma, P. Ø., & Aas, Ø. (2021). When the hiking gets tough:“New adventurers” and the “extinction of experiences”. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 36, 100450.
Needham, M. D., Scott, D., & Vaske, J. J. (2013). Recreation specialization and related Concepts in leisure research. Leisure Sciences, 35(3), 199-202.
Nordin, M. R., & Jamal, S. A. (2021). Hiking tourism in Malaysia: Origins, benefits and post Covid-19 transformations. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 11(13), 88-100.
Pham, T. P., & Sanocki, T. (2024). Human attention restoration, flow, and creativity: A conceptual integration. Journal of Imaging, 10(4), 83.
Puhakka, R. (2024). Effects of outdoor adventures on emerging adults’ well-being and connection with nature. Journal of Adventure Education and Outdoor Learning, 24(4), 719-734.
Rice, W. L., Mateer, T. J., Reigner, N., Newman, P., Lawhon, B., & Taff, B. D. (2020). Changes in recreational behaviors of outdoor enthusiasts during the COVID-19 pandemic: Analysis across urban and rural communities. Journal of Urban Ecology, 6(1), juaa020.
Rommel, K., & Meyerhoff, J. (2025). Preferences for attributes of running events: evidence from a choice experiment among recreational runners. International Journal of Sports Marketing and Sponsorship. https://doi.org/10.1108/IJSMS-06-2024-0141
Rosenkrantz, L., Schuurman, N., & Lear, S. A. (2024). Environmental preferences and concerns of recreational trail runners. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(1), 97.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation from a self-determination theory perspective: Definitions, theory, practices, and future directions. Contemporary educational psychology, 61, 101860.
Sahri, S., Raharjo, B. B., Nasuka, N., Sumartiningsih, S., Fuchs, P. X., Kresnajati, S., ... & Festiawan, R. (2024). Criticality of preparation and equipment in hiking and trekking activities: a systematic review. Retos, 61, 210-217.
Srithong, P., Pakdeepinit, P., Mathayomburuth, W., & Sreesoompong, P. (2021). The Factors Effecting to Trekking Tourism in the Upper Northern Region 2 of Thailand. Graduate School Journal Chiang Rai Rajabhat University, 14(3), 52-64.
Taecharungroj, V., Vasiljević, Đ., & Pattaratanakun, A. (2024). Snapshots of nature: Harnessing Flickr data to frame sustainable brand positioning strategies for Thailand's national parks. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 46, 100765.
Thomson, C., & Lesser, I. (2025). It's all relative: The role of cardiorespiratory fitness in hiking trail difficulty. Science & Sports, 40(1), 65-74.
Urquijo, I., Borrajo, E., Gonzalez-Santamaria, X., & Alcaraz, S. (2024). Antecedents of perceived stress in trail runners: do emotionregulation and negative self-talk matter?. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 22(8), 1969-1984.
Yang, W., & Zhang, Y. (2024). Mindset Matters to Well-being Boosting with Tourism. Journal of Travel Research, 64(7), 1598-1618.
Zhang, Y., & Wang, F. (2024). Developments and trends in flow research over 40 years: A bibliometric analysis. Collabra: Psychology, 10(1), 92948.
