การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมสื่อผสมร่วมสมัยสะท้อนวิถีชีวิตความเป็นไทยในยุคปัจจุบัน

ผู้แต่ง

  • พรรณพัชร คีรีเดช -
  • ผศ.ดร. ศิริก้อย ชุตาทวีสวัสดิ์ สาขาวิชาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

DOI:

https://doi.org/10.69598/sbjfa282930

คำสำคัญ:

จิตรกรรมไทยร่วมสมัย, วิถีไทย, หนังใหญ่วัดขนอน

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นงานวิจัยสร้างสรรค์ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความหมาย รูปแบบและองค์ประกอบศิลปะหนังใหญ่วัดขนอนในการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมไทยร่วมสมัย 2) เพื่อศึกษาความเป็นวิถีชีวิตไทยในปัจจุบันสะท้อนผ่านเทคนิคไทย และ 3) เพื่อสร้างสรรค์และวิเคราะห์เนื้อหาและองค์ประกอบผลงานจิตรกรรมสื่อผสม ชุด : วิธีไทยในปัจจุบัน การวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การลงพื้นที่สำรวจ เก็บข้อมูลและศึกษาหนังใหญ่วัดขนอนทั้งในด้านรูปแบบและเทคนิควิธีการทำหนังใหญ่ รวมถึงการศึกษาผลงานศิลปินไทยและศิลปินตะวันตกที่มีความเกี่ยวข้องในด้านรูปแบบเนื้อหา และเทคนิควิธีการทำงาน ระยะที่ 2 การศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง การออกแบบร่างและทดลองใช้วัสดุ เพื่อสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัย จำนวน 3 ชิ้น และระยะที่ 3 การสร้างสรรค์ผลงานจริง ผลการวิจัย พบว่า 1) การศึกษารูปแบบศิลปะหนังใหญ่วัดขนอนสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมไทยร่วมสมัย ซึ่งเป็นการนำเทคนิคไทยแบบดั้งเดิมมาประยุกต์ใช้ร่วมกับรูปแบบศิลปะตะวันตก 2) การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมไทยร่วมสมัยโดยใช้หนังใหญ่วัดขนอนและรูปแบบศิลปะตะวันตก ซึ่งได้ทดลองเทคนิควิธีการเพื่อผสมผสานศิลปะไทยและศิลปะตะวันตก และได้เทคนิคการสร้างสรรค์ผลงานด้วยการแกะสลักหนังและสีอะคริลิค ร่วมกับการติดตั้งกล่องไฟด้านหลังผลงานเพื่อนำเสนอร่อยรอยการแกะสลักหนัง ซึ่งจากการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยทั้ง 3 ชิ้น พบว่าผลงานมีความแตกต่างจากผลงานของศิลปินที่เกี่ยวข้องในด้านเทคนิคและด้านแนวคิด โดยเฉพาะในด้านเทคนิคการสร้างสรรค์ผลงาน ถือเป็นการนำรากเหง้าความเป็นไทยผสมผสานสู่งานจิตรกรรมร่วมสมัย ซึ่งส่งผลต่อการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทยร่วมกับสร้างสรรค์ผลงานศิลปะรูปแบบใหม่

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กันทนา ใจสุวรรณ. (2563). วิถีชีวิตคนชนบทไทย ยุค 4.0. วารสารปัญญาปณิธาน, 5(1), 29-41. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/242886/165436

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2562). หนังใหญ่วัดขนอน. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f2472e28a00d0bac35

ณรงค์ เส็งประชา. (2544). วิถีไทย. โอเดียนสโตร์.

ณรงค์ศักดิ์ นิลเขต. (2555). วัฒนธรรมป๊อปในศิลปะป๊อปไทย ช่วง พ.ศ. 2523 – 2553 [วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. คลังปัญญามหาวิทยาลัยศิลปากร https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/13274?locale-attribute=th

ณัฐนันท์ เลิศประดิษฐ์. (2563). พหุวัฒนธรรมในจิตรกรรมสื่อประสม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. คลังปัญญาจุฬาฯ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2020.733

นันทนัช ชีวรติธรรม. (2540). ผลกระทบของสนธิสัญญาเบอร์นี พ.ศ.2369 ต่อเศรษฐกิจไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. คลังปัญญาจุฬาฯ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1997.1089

ธิดารัตน์ แผลงไพรี, นัชชา ภูอองทอง, นารีรัตน์ คงเนียม, สาวิตรี บิดาทุม, และ นันทพันธ์ คดคง. (2565).

ภูมิปัญญาท้องถิ่น : คุณค่าที่สังคมละเลย. วารสารการบริหารนิติบุคคล และนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(8), 387-398. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsa-journal/article/download/255006/176537

ธิติยา เฮงญาณเสวี. (2557). การใช้วัสดุหนังในศิลปะไทยร่วมสมัย. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal ฉบับมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 7(1), 801 – 811. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/27408/23377

ประทวน วันนิจ และมนูญ สอนโพนงาม. (2565). วิกฤตวัฒนธรรมเปลี่ยนผ่านวิถีชีวิตสังคมไทยในยุคดิจิทัล. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(2), 117-126. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/Vanam_434/article/view/259582

วิภาภรณ์ อรุณปลอด. (2561). หนังใหญ่วัดขนอน: ภูมิหลังสภาพการณ์ และ การสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม. วารสารวิชาการ นวัตกรรมสื่อสารสังคม, 6(2), 110-122. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jcosci/article/view/169428

ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ. (ม.ป.ป.). งานศิลปหัตถกรรมประเภทหนังใหญ่ - ตอกหนัง. จาก https://cms.sacit.or.th/cms/uploads/categories/59b109c700b500daa9ef3a6769bc8

c6f/_0876b473b87bf72cc9623016ecc2c515.pdf

สุธี คุณาวิชยานนท์. (2546). จากสยามเก่าสู่ไทยใหม่. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Aroonplod, W. (2018). Nang Yai Shadow Play at Khanon Temple: Background, condition and heritage. The Journal of Social Communication Innovation, 6(2), 110-122. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jcosci/article/view/169428 [In Thai]

Chewaratithum, N. (1997). The impact of the Burney Treaty of 1826 on Thai economy during the early Bangkok period [Master's thesis, Chulalongkorn University]. Chula Digital Collections. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1997.1089 [In Thai]

Department of Cultural Promotion. (2019). Nang Yai Wat Khanon. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f2472e28a00d0bac35 [In Thai]

Eisenman, H. J. (2022). Pop art. Salem Press Encyclopedia, 2022, Research Starters. https://research.ebsco.com/c/3q5j6g/viewer/html/wdhpn36kef

Guptabutra, T. (2018). The Study of Form and Content of Intangible Culture in Thai Contemporary Art. Humanities, Arts and Social Sciences Studies, 18(1), 29-56. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/hasss/article/view/121283/92526

Hengyannasewee, T. (2014). Leathercraft in Thai Contemporary Art. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and arts), 7(1), 801-811. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/27408/23377 [In Thai]

Jaisuwan, K. (2020). Folkways of Thai Rural People in 4.0 Era. Panna Panithan Journal, 5(1), 29-41. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/242886/165436 [In Thai]

Kunavichayanont, S. (2003). Jak Siam Kaw Su Thai Mai (From Old Siam to New Thai,) Silpakorn University. [In Thai]

Lertpradit, N. (2020). Multiculturalism in mixed media painting [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. Chula Digital Collections. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2020.733 [In Thai]

Nilkhet, N. (2012). Pop culture in Thai pop art during 1980 - 2010 A.D. [Master's thesis, Silpakorn University]. Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/13274?locale-attribute=th [In Thai]

Phaengpairee, T., Poongthong, N., Khongniam, N., Bidathum, S., & Kodkong, N. (2022). Local Wisdom: Value Neglected by Society. Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, 8(8), 387-398. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsa-journal/article/download/255006/176537 [In Thai]

Sengpracha, N. (2001). Thai Living. Odeonstore. [In Thai]

The Support Arts and Crafts International Centre of Thailand. (n.d.). NangYai Shadow Play. https://cms.sacit.or.th/cms/uploads/categories/59b109c700b500daa9ef3a6769bc8c6f/_0876b473b87bf72cc9623016ecc2c515.pdf [In Thai]

Wannit, N., & Sonphonngam, M. (2022). Cultural Crisis Changing the Way of Life Thai Society in The Digital Age. Journal of Buddhist Studies Vanam Dongrak, 9(2), 117-126. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/Vanam_434/article/view/259582 [In Thai]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

คีรีเดช พ., & ชุตาทวีสวัสดิ์ ศ. (2026). การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมสื่อผสมร่วมสมัยสะท้อนวิถีชีวิตความเป็นไทยในยุคปัจจุบัน. วารสารศิลป์ พีระศรี, 14(1). https://doi.org/10.69598/sbjfa282930

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย