แนวทางการพัฒนาชุดกิจกรรมศิลปะร่วมสมัย สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย กรณีศึกษา หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • สริตา เจือศรีกุล อาจารย์ ดร. สาขาวิชาศิลปศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ปทุมมา บำเพ็ญทาน อาจารย์ ดร. คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
  • อนิวัฒน์ ทองสีดา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาขาวิชาศิลปศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

DOI:

https://doi.org/10.69598/sbjfa276123

คำสำคัญ:

ชุดกิจกรรม, ศิลปะร่วมสมัย, นักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย, หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ศิลปะร่วมสมัย สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย กรณีศึกษา หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ 1) การศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) การศึกษามุมมองและความคิดเห็นของครูศิลปะ โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือ ครูศิลปะที่ทำงานในโรงเรียนประถมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 102 คน ด้วยการเลือกอย่างเจาะจง เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถามออนไลน์ ซึ่งตรวจสอบความตรงทางเนื้อหา (IOC) ด้วยผู้เชี่ยวชาญ และ 3) การสนทนากลุ่มเพื่อศึกษาความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้อง โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือผู้เชี่ยวชาญจำนวน 15 คน ประกอบด้วย ครูศิลปะ จำนวน 8 คน ผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 1 คน ศึกษานิเทศก์ จำนวน 2 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะร่วมสมัย จำนวน 2 คน และเจ้าหน้าที่จากหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร จำนวน 2 คน โดยการเลือกอย่างเจาะจง เครื่องมือวิจัย คือ ข้อคำถามสำหรับการสนทนากลุ่ม ซึ่งตรวจสอบความตรงทางเนื้อหา (IOC) โดยผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติบรรยาย และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยสรุปเป็นหลักการได้ 5 ข้อ คือ 1) สร้างมุมมองเชิงบวกต่อศิลปะร่วมสมัยผ่านกระบวนการปูพื้นฐานความเข้าใจ การดูงานและการสร้างสรรค์ผลงาน 2) กระตุ้นการรับรู้งานศิลปะร่วมสมัยผ่านการสังเกต วิเคราะห์ เชื่อมโยง และสะท้อนคิด 3) เชื่อมโยงกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และบริบทการเรียนการสอนในชั้นเรียน 4) คัดสรรตัวอย่างผลงานศิลปะร่วมสมัยในหัวเรื่องที่เหมาะสมกับช่วงวัยของผู้เรียน 5) ขับเคลื่อนกระบวนการเรียนรู้โดยมีหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลาง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กำจร สุนพงษ์ศรี. (2558). ศิลปะสมัยใหม่. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประพล คำจิ่ม. (2561). หอศิลป์ภายใต้สังกัดมหาวิทยาลัย: กรณีศึกษาหอศิลปวิทยนิทรรศน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ.2538-2560. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 5(1), 30-45.

ประไพลิน จันทน์หอม. (2564). การศึกษาการจัดการเรียนรู้ศิลปะเพื่อพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารครุพิบูล, 8(2), 253-266.

ศุภชัย อารีรุ่งเรือง. (2567). ประเด็นการวิพากษ์สังคมในศิลปกรรมร่วมสมัยไทย ตั้งแต่ พ.ศ.2557 – 2563. วารสารศิลป์ พีระศรี, 12(1), 25-52. https://doi.org/10.14456/sbjfa.2024.2

สุชาติ ทองสิมา. (2563). การพัฒนานวัตกรรมหลักสูตรศิลปศึกษาบนฐานบริบทร่วมสมัย. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. คลังปัญญาจุฬาฯ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/76641/1/5884227127.pdf

สุธี คุณาวิชยานนท์. (2561). ศิลปะสมัยใหม่และร่วมสมัย: ตะวันตกและไทย. โครงการหนังสือตำราทฤษฎีศิลป์ ภาควิชาทฤษฎีศิลป์ คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อนิวัฒน์ ทองสีดา. (2562). กิจกรรมศิลปะสำหรับงานศิลปะร่วมสมัย: กรณีศึกษาหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร. วารสารศิลป์ พีระศรี, 7(1), 173-190.

_____. (2565). การจัดการเรียนรู้ศิลปศึกษาโดยใช้พิพิธภัณฑ์เป็นฐานในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์สาร, 16(2), 1-19.

Areerungruang, S. (2024). Social Criticism Issues in Thai Contemporary Art since 2014 – 2020. Silpa Bhirasri (Journal of Fine Arts), 12(1), 25-52. https://doi.org/10.14456/sbjfa.2024.2 [in Thai]

Bae, J. (2023). Benefits, Outcomes and Challenges of Teaching Contemporary Art in Wisconsin K-12 Art Classrooms. International Journal of Education Through Art, 19(2), 157-173. https://doi.org/10.1386/eta_00133_1

Barrett, T. (2012). Why is that art?: aesthetics and criticism of contemporary art (2nd ed). Oxford University Press.

Bell, D., Bell, H., Collins, L., & Spencer, A. (2018). Young children’s experiences with Contemporary Art. International Journal of Education Through Art, 14(2), 145-159. https://doi.org/10.1386/eta.14.2.145_1

Chanthahom, P. (2021). Study of Art Learning Management to Develop Learners' Skills in the 21st Century. Journal of Faculty of Education Pibulsongkram Rajabhat University, 8(2), 253-266. [in Thai]

Chapman, L.H. (1978). Approach to art in education. Harcourt Bruce Javanovich.

Ching, C. L. T. (2015). Teaching Contemporary Art in Primary Schools. Athens Journal of Humanities and Arts, 2(2), 95-110.

Curva and Associates. (2005). Artful Citizenship Project three-year project report. The Wolfsonian, Inc. https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/2Artful-Citizen-Project-Report.pdf

Duh, M. (2015). The Function of Museum Pedagogy in the Development of Artistic Appreciation. Journal of Elementary Education, 8(4), 87-102. https://journals.um.si/index.php/education/article/view/397

Laente, H., Pamadhi, H. & Maulana, K. L. (2019). Museum as a Source of Learning Art Appreciation. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 327, 70-73. https://www.atlantis-press.com/proceedings/icaae-18/125910445

Ishiguro, C., Sato, Y., Takahashi, A., Abe, Y., Kakizaki, H., Okada, H., Kato, E., & Takagishi, H. (2021). Comparing Effects of Visual Thinking Strategies in a Classroom and a Museum. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 15(4), 735 745. https://doi.org/10.1037/aca0000326

King’s College London. (2016). My Primary School is at the Museum: Inspiring Schools and Museums across the UK to Build School-Museum Partnership. https://www.kcl.ac.uk/cultural/resources/reports/161107-primary-at-museum-report-stage-7-visual-interactive.pdf

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Prentice-Hall.

Kumjim, P. (2018). Thai University Affiliated Art Galleries: A Case Study of the Art Center at Chulalongkorn University from 1995-2017. Journal of Fine and Applied Arts, Chulalongkorn University, 5(1), 30-45. [in Thai]

Kunavichayanont, S. (2018). Modern & Contemporary Art: The Western World and Thailand. (2nd ed). Art Theory Book Project, Art Theory Department, Faculty of Painting, Sculpture and Graphic Arts. [in Thai]

Leder, H., Belke, B., Oeberst, A., & Augustin, D. (2004). A Model of Aesthetic Appreciation and Aesthetic Judgments. British Journal of Psychology, 95(4), 489-508. https://doi.org/10.1348/0007126042369811

Marshall Gallery. (n.d.). Why We Love Contemporary Modern Art (And You Should Too!). The Marshall Gallery. https://themarshallgallery.com/post/5025-why-we-love-contemporary-modern-art-and-you-should-too#:~:text=People%20love%20contemporary%20modern%20art%20because%20it%20is%20a%20fresh,think%20more%20deeply%20about%20life.

Matsui, H. (2023). Why is modern art so perplexing?. UTokyo FOCUS. https://www.u-tokyo.ac.jp/focus/en/features/z1304_00246.html

Ministry of Education of Thailand. (2009). Basic Education Core Curriculum 2008. The Agriculture Co-operative Federation of Thailand. [in Thai]

MoMA. (n.d.). Identity-Based Learning through Art: A curricular guide for District 75 Visual Art Teachers. https://www.moma.org/momaorg/shared/pdfs/docs/learn/Identity-Based-Learning-through-Art.pdf

Piaget, J. (2001). The psychology of intelligence. Routledge.

Rabindran, & Madanagopa, D. (2020). Piaget's Theory and Stages of Cognitive Development- An Overview. Scholars Journal of Applied Medical Sciences, 8(9), 2152-2157. https://doi.org/10.36347/sjams.2020.v08i09.034

Savva, A. & Trimis, E. (2005). Responses of young children to contemporary art exhibits: The role of artistic experiences. International Journal of Education and the Arts, 6(13). https://www.ijea.org/v6n13/v6n13.pdf

Singapore Art Museum. (2016). Think Contemporary: A museum-based school programme that advocates learning through art. https://www.singaporeartmuseum.sg/-/media/SAM/Files/Exhibitions/Think-Contemporary/ThinkContemporary.pdf

Smith, R. & Wolf, S. (2009). Looking for Change. Tate Modern. https://www.colorado.edu/education/sites/default/files/attached-files/Tate_LookingForChange_Resource.pdf

Soonpongsri, K. (2015). Modern Art. Chulalongkorn University press. [in Thai]

Tavin, K., & Kallio-Tavin, M. (2014). The Cat, Cradle and the Silver Spoon: Violence in Contemporary Art and the Question of Ethics for art Education. Studies in Art Education, 56(1), 426–437. https://doi.org/10.1080/00393541.2014.11518950

Thongsima, S. (2020). Development of Innovative Art Education Curriculum Based on Contemporary Context [Doctoral dissertation, Chulalongkorn University]. Chula Digital Collections. https://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/76641/1/5884227127.pdf [in Thai]

Tongseeda, A. (2019). Art Activities for Contemporary Art: Case study of Bangkok Art and Culture Centre. Silpa Bhirasri (Journal of Fine Arts), 7(1), 173-190. [in Thai]

_____. (2022). The 21st century art education in Museums-based Learning. Journal of Educational Studies, 16(2), 1-19. [in Thai]

Yanawine, P. (2014). Visual Thinking Strategies: Using Art to Deepen Learning Across School Disciplines. Havard Education Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

24-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

เจือศรีกุล ส. ., บำเพ็ญทาน ป., & ทองสีดา อ. (2025). แนวทางการพัฒนาชุดกิจกรรมศิลปะร่วมสมัย สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย กรณีศึกษา หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร. วารสารศิลป์ พีระศรี, 13(1), 113–140. https://doi.org/10.69598/sbjfa276123

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย