กระบวนการใช้ทฤษฎีหลังโครงสร้างนิยมเพื่อการสร้างสรรค์ผลงานทางทัศนศิลป์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาทฤษฎีในสกุลความคิดหลังโครงสร้างนิยม (Poststructuralism) 2) เพื่อนำแนวคิดจากทฤษฎีดังกล่าวบางส่วนมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ การดำเนินการวิจัยอาศัยกระบวนการทดลองเชิงสร้างสรรค์โดยเน้นการตีความเชิงทฤษฎีร่วมสมัยเพื่อแปรเปลี่ยนเป็นภาษาทางศิลปะผลการวิจัยสรุปได้ว่า ทฤษฎีหลังโครงสร้างนิยมเปิดมุมมองใหม่ต่อการสร้างสรรค์ โดยชี้ให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการรื้อความหมายเดิมและการสร้างความหมายใหม่ เช่น การเปลี่ยนงานจิตรกรรมซึ่งโดยทั่วไปเป็นสองมิติ ให้ปรากฏลักษณะเป็นสามมิติ หรือการใช้ทฤษฎีการรื้อสร้างในการอ่านใหม่และตีความใหม่ เพื่อเปิดเผยความหลากหลายทางความคิดที่เคยถูกกดทับด้วยวาทกรรมดั้งเดิม ทั้งนี้ กระบวนการดังกล่าวนำไปสู่การกำหนดแนวทางสร้างสรรค์สำคัญ 2 ประการ ได้แก่ (1) การสำรวจและนำเสนอ สถานะของความทรงจำ ทั้งส่วนบุคคล ผู้อื่น และความทรงจำร่วม ผ่านวัตถุและสิ่งของ เช่น จิตรกรรมทิวทัศน์ หนังสือ และเอกสารสำคัญ และ (2) การนำเสนอ สถานะและความสำคัญของพื้นที่ ผ่านสื่อจิตรกรรมและภาพถ่าย โดยเฉพาะพื้นที่ที่ปรากฏเป็นฉากหลังในงานจิตรกรรมทิวทัศน์ ภาพถ่ายบุคคลขนาด 1x2 นิ้ว และภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ ผลงานสร้างสรรค์ที่ได้จากกระบวนการวิจัยประกอบด้วยทั้งหมด 5 ชุด ได้แก่ 1) ชุดภาพถ่าย 2) ชุดจิตรกรรม 3) ชุดเอกสารและหนังสือ 4) ชุดวาดเส้น และ 5) ชุดภาพถ่ายพื้นหลังสีฟ้า อันเป็นการนำเสนอผลของการทดลองทางศิลปะที่เชื่อมโยงแนวคิดหลังโครงสร้างนิยมเข้ากับการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ร่วมสมัย