บทบาทของ “ถ้อยคำ” และ “ภาพร่างกาย” ในการนำเสนอประเด็นทางสังคมของศิลปะร่วมสมัย กรณีศิลปินสตรี

ผู้แต่ง

  • ออมสิรี ปานดำรงค์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

คำสำคัญ:

ถ้อยคำและภาพ, ศิลปินหญิง, ความทรงจำส่วนบุคคล, บริบททางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีความมุ่งหมายเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับประเด็น “ถ้อยคำ” และ “ภาพร่างกาย” ในฐานะการตั้งคำถามที่สำคัญต่อมิติทางสังคมในศิลปะร่วมสมัยของศิลปินหญิงจำนวน 2 คน คือ ชิรีน เนชัต ศิลปินหญิงชาวอิหร่าน และ แอน แฮมิลตัน ศิลปินหญิงชาวอเมริกัน การศึกษาใช้ 2 วิธีการ คือ 1. การศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างตัวอักษรและภาพที่ใช้แนวทางของโรลองด์บาร์ตส์เสนอในบทความโวหารของภาพกับแนวทางที่สก็อตต์ แมคคลาวด์ใช้อ่านความสัมพันธ์ระหว่างตัวอักษรกับภาพในการ์ตูน 2. วิธีการพิจารณาบริบททางสังคมวัฒนธรรมหรือประเด็นส่วนตัวในการใช้ตัวอักษรเพื่อสื่อความร่วมกับภาพในงานศิลปะ ผลการศึกษาพบว่าในกรณี ชิรีน เนชัต ศิลปินชาวอิหร่านใช้ภาษาฟาร์ซีอันเป็นภาษาราชการของประเทศอิหร่านทำให้ผู้ชมส่วนใหญ่ในบริบทนานาชาติไม่สามารถอ่านทำความเข้าใจได้ ดังนั้นจึงเป็นการตั้งคำถามมากกว่าการพยายามอธิบาย ถ้อยคำภาษาฟาร์ซีมีลักษณะที่สวยงามคล้ายลวดลายประดับตกแต่ง เมื่อวาดอยู่บนใบหน้าและใต้ฝ่าเท้าผู้หญิงทำให้ตอกย้ำประเด็นเกี่ยวกับเพศได้ชัดเจน ขัดแย้งกับการใช้ปลายหอกกระบอกปืนที่สื่อนัยถึงผู้ชายและความรุนแรงที่ศิลปินต้องการต่อต้าน ถ้อยคำที่เป็นบทกวีทำหน้าที่กำกับความหมายของภาพให้หยุดนิ่งและมีความสัมพันธ์ระหว่างถ้อยคำกับภาพในแง่มุมของการผสมผสานแบบเติมเข้าไป เพราะถ้อยคำในที่นี้ทำสองหน้าที่ คือ 1. ผสมผสานคำกับภาพให้ความหมายเฉพาะ (word specific combinations) และ 2. เพิ่มเติมความหมายให้กับภาพอีกด้วย (additive combinations) เพราะ แม้ผู้ชมจะอ่านไม่ออกแต่ความหมายก็ยังคงดำรงอยู่ ในกรณี แอน แฮมิลตัน  ศิลปินใช้กระบวนการอ่านและลบตัวอักษรโดยมีผู้ชมเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้ด้วย ทำให้ประเด็นเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ การถักทอความทรงจำร่วมของแต่ละสังคม กระบวนการเขียนและลบออก ทำให้ความหมายของถ้อยคำไม่หยุดนิ่งตายตัว นับเป็นความสัมพันธ์ในรูปแบบที่ไม่ค่อยปรากฏนักในประวัติศาสตร์ศิลปะ จึงเป็นเหตุให้งานชิ้นนี้สื่อสารได้อย่างทรงพลัง

Downloads

Download data is not yet available.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

30-06-2021