พุทธศาสนิกชนไทยในกระแสสังคมพหุวัฒนธรรม
คำสำคัญ:
พุทธศาสนิกชนไทย , พุทธศาสนา, พหุนิยมทางวัฒนธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้ปรับปรุงจากรายงานการวิจัย “การปฏิรูปตนเองเพื่ออยู่ร่วม กับผู้อื่นในสังคมหลากหลายวัฒนธรรมของพุทธศาสนิกชนไทย” ที่ศึกษาทัศนะของ พุทธศาสนิกชนไทยเกี่ยวกับการอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นที่มีความแตกต่างทางวัฒนธรรม จากเอกสารทางวิชาการและการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และแบบ สัมภาษณ์ทางออนไลน์ บทความนี้ศึกษาวิเคราะห์การตระหนักรู้ความเป็นพหุลักษณ์ ทางวัฒนธรรมของสังคมไทย มุมมองเกี่ยวกับตนเอง และทัศนะของพุทธศาสนิกชน ที่มีต่อการอยู่ร่วมกับผู้อื่นที่มีความเชื่อทางศาสนาแตกต่างกัน การศึกษาพบว่า พุทธศาสนิกชไทยที่ให้สัมภาษณ์ส่วนใหญ่ตระหนักรับรู้ความเป็นพหุวัฒนธรรมของสังคมไทย แต่นิยามตนเองด้วยแนวคิดชาตินิยมไทย จึงไม่พร้อมเปิดรับพหุนิยม ทางวัฒนธรรมอย่างเต็มที่ ในการอภิปรายผลการศึกษา ผู้วิจัยใช้แนวคิดเรื่อง “อัตลักษณ์และความรุนแรง” ของอมารตยา เซ็น (2557) กับการวิเคราะห์ ปฏิสัมพันธ์ของพลังทางวัฒนธรรมกับการทบทวนตนเองของปัจเจกบุคคลภายใต้ กระแสโลกาภิวัตน์ในระนาบต่าง ๆ ของโรลันด์ โรเบิร์ตสัน ในหนังสือของอภิญญา เฟื่องฟูสกุล (2561) เป็นกรอบการวิเคราะห์
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กัลตุง, โยฮัน. (2538). พุทธสันติวิธี: ทฤษฎีเชิงโครงสร้าง. แปลโดย สมชัย เย็นสบาย. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์.
จำนงค์ ทองประเสริฐ, (บก.). (2527). พระพุทธศาสนา ศาสนาประจำชาติไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์การพิมพ์.
ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์. (2552). ความหลากหลายทางวัฒนธรรม จากหลอมรวมเป็นหนึ่ง สู่ผสมผสานพันทาง. ใน เกษม เพ็ญภินันท์, (บก.). ความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในมนุษยศาสตร์ (หน้า 17-30). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิภาษา.
เซ็น, อมาตยา. (2555). อัตลักษณ์และความรุนแรง ภาพลวงของชะตาลิขิต. แปลโดย ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์. นครปฐม: สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา.
ดินาร์ บุญธรรม. (2555). พุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิงชิ่ง.
ธนาพล ลิ่มอภิชาต. (2561). บทสังเคราะห์ “ความหลากหลายทางวัฒนธรรม”: การอ่านและวิธีคิดทางมนุษยศาสตร์. ใน เสาวณิต จุลวงศ์, (บก.). ถกเถียงเรื่องคุณค่า 2 ว่าด้วยความหลากหลายทางวัฒนธรรม(หน้า 11-41). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ วิภาษา.
มารค ตามไท. (2551). จังหวัดชายแดนภาคใต้ บททดสอบปัญญาทางการเมืองการปกครองของประเทศไทย. มารคแห่งปัญญา มารคของมารค ตามไท รวมบทความของมารค ตามไท ระหว่าง พ.ศ.2521-2547(หน้า. 236-242). เชียงใหม่: สำนักพิมพ์จตุพร.
วิจักขณ์ พานิช. (2558). รัฐ-ธรรม-นัว. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.
วิศรุต พึ่งสุนทร. (2561). จินตภาพอารยธรรมสยาม: จากนางนพมาศถึงพระราชพิธีสิบสองเดือน” ใน เสาวณิต จุลวงศ์, (บก.). ถกเถียงเรื่องคุณค่า 2 ว่าด้วยความหลากหลายทางวัฒนธรรม(หน้า 207-242). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิภาษา.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2555). สรุปผลที่สำคัญการสำรวจสภาวะทางสังคมและวัฒนธรรม พ.ศ.2554. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.
สุรพศ ทวีศักดิ์. (2560). จากพุทธศาสนาแห่งรัฐสู่พุทธศาสนาที่เป็นอิสระจากรัฐ. กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
สุรพศ ทวีศักดิ์. (2561). รัฐกับศาสนา: ศีลธรรม อำนาจและอิสรภาพ. กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (22 เมษายน 2550). “ถึงเวลาแล้วละครับ”. มติชน, 6.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2541). ศาสนทัศน์ของชุมชนเมืองสมัยใหม่ ศึกษากรณีวัดพระธรรมกาย. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 5, 1 (มกราคม-เมษายน), 4-88.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2561). อัตลักษณ์ การทบทวนทฤษฎีและกรอบความคิด(พิมพ์ครั้งที่ 2). เชียงใหม่: ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อรวรรณ หงส์ประชา, (ว่าที่ร้อยตรีหญิง). (2556). ศึกษาหลักการอยู่ร่วมกันของชุมชนที่นับถือ ศาสนาพุทธ คริสต์ อิสลาม ชุมชนวัดกัลยาณมิตร ชุมชนกุฎีจีน ชุมชนกุฎีขาว เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
ออดี, โรเบิร์ต. (2554). การแยกศาสนจักรออกจากรัฐ. ใน อุกฤษฎ์ แพทย์น้อย, บก. ปรัชญากับอนาคตของประชาธิปไตย(หน้า 347-373). กรุงเทพฯ: โครงการจัดพิมพ์คบไฟ.
เอกรินทร์ ต่วนศิริและอันวาร์ กอมะ. (2019). ความสัมพันธ์ที่เปราะบางระหว่างชาวพุทธและมุสลิมในสังคมไทย. Journal of Islamic Studies, Vol.10 No.2 (July - December 2019), 14-26.
เอกรินทร์ ต่วนศิริ และ อันวาร์ กอมะ. (2562). กระแสความหวาดกลัวอิสลามในประเทศไทย. ใน ปรีดี หงษ์สต้น และ อัมพร หมาดเด็น, (บก.). ศาสนาและความรุนแรง(หน้า 364-398). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ Illuminations Editions.
Kymlicka, W. and Cohen-Almagor, R. (2000). Ethoncultural Minorities in Liberal Democracies. in Baghramian, M. and Ingram, A. Plural-ism The Philosophy and Politics of Diversity. (pp. 228-262). U.S.A., Routledge.
Taylor, C. 1994. Multiculturalism: Examining the Politics of Recognition. Edited and introduced by Amy Gutmann. U.K.: Princeton Uni-versity Press.
UNESCO Universal Declaration on Cultural Diversity. (2001). Adopted by The 31st Session of The General Conference of UNESCO Paris 2 November.
ชาตินิยมกับพหุวัฒนธรรม สายชล สัตยานุรักษ์ อภิปราย “ชาตินิยม วัฒนธรรมและความขัดแย้ง”. ประชาไท (25/12/2008) สืบค้นจาก http://www.prachathai.com
ห้ามนักเรียน “สวมฮิญาบ” รักษาพื้นที่ชาวพุทธหรือไม่เคารพมุสลิม. BBC News ไทย. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/thailand-44494889
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตโต). (2550). ศาสนาประจำชาติไทย. สืบค้นจาก http://www.mcu.ac.th/site/articlecontent_desc.php?article_id=593&articlegroup_id=21
Song, S. (2010). Multiculturalism. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2017 Edition), Edward N. Zalta (ed.), Retrieved From https://plato.stanford.edu/entries/multiculturalism/.
Rodrigues, L. C. (2014). Multiculturalism. Internet Encyclopedia of Philosophy. Retrieved from https://www.iep.utm.edu/multicul/.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
