มโนทัศน์เรื่องวัดที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนในสังคมไทย

ผู้แต่ง

  • พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี (เหมประไพ) ภาควิชาศาสนาและปรัชญา คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระมหาพรชัย สิริวโร (ศรีภักดี) บัณฑิตวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

วัด, ความต้องการของชุมชน, สังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องวัดและวัดที่ตอบสนอง ความต้องการของชุมชนในสังคมไทยด้วยการศึกษาเอกสาร จากการศึกษาพบว่า วัดในพระพุทธศาสนาคือสถานที่พักของพระภิกษุ เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรม เป็นสถานที่พัฒนาจิตใจ วัดเกิดจากศรัทธาของฆราวาสที่เห็นความจําเป็นในการ เป็นอยู่ของพระภิกษุสงฆ์จึงได้สร้างให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของพระภิกษุสงฆ์ที่ต้องมีความสงบ ขณะเดียวกันฆราวาสก็อุปถัมภ์ดูแลได้ง่าย ปัจจุบันได้พัฒนาเป็นสถานที่ จัดการเรียนการศึกษาของชุมชน ทําสังฆกรรม อีกทั้งประกอบกิจกรรมทางศาสนา และยังเป็นสถานที่สําหรับสนับสนุนการปกครองทางสังคม

วัดที่ตอบสนองความต้องการของปัจเจกบุคคลที่หวังความเจริญทางวัตถุ มุ่งให้ชีวิตมีการกินดีอยู่ดี อีกทั้งการสร้างสิ่งต่าง ๆ ก็เพื่อตอบสนองต่อความต้องการ เหล่านี้ ขณะที่วัดยังมุ่งเน้นการพัฒนาตอบสนองความต้องการทางด้านจิตใจให้ มีที่พักผ่อน และพัฒนาจิตใจที่เน้นความสงบ เรียบง่าย แม้จะมีสิ่งก่อสร้างก็ต้อง ไม่ฟุ้งเฟ้อหรือทําลายความเป็นธรรมชาติ ส่วนวัดที่ตอบสนองชุมชนนั้นต้องเป็น ศูนย์กลาง ของการช่วยเหลือและมอบโอกาสให้คนได้รับโอกาสทั้งทางวัตถุและ ความรู้ในด้านต่างๆ อีกทั้งยังต้องพัฒนาควบคู่ไปกับความเจริญของสังคม คือหาก สังคมมีปัญหา วัดก็ต้องเป็นศูนย์กลางการแก้ไขปัญหาเพื่อให้เกิดความสุขสงบของ สังคม

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต), (2546). ต้องฟื้นฟูวัด ให้ชนบทพัฒนา สังคมไทยจึงจะ ก้าวหน้าได้มั่นคง. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2550). รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการ พัฒนาที่ยั่งยืน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์สวย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2556). สถานการณ์พระพุทธศาสนา : พลิกหายนะเป็นพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์. พระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท). (2557). มรดกธรรมเล่ม 1 อุปลมณี. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์เผยแผ่มรดกธรรม.

พุทธทาสภิกขุ. (2529). ฟ้าสางระหว่าง 50 ปีที่มีสวนโมกข์ (ตอน1). กรุงเทพมหานคร : สวนอุศมมูลนิธิ.

ธิดา สาระยา. (2554). ประวัติศาสตร์มหาสมุทรอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: เมืองโบราณ.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2560). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2549). สารานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน เล่ม26. กรุงเทพมหานคร : ด่านสุทธาการพิมพ์.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2560). พุทธศาสนาและความเชื่อในสังคมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์.

อรศรี งามวิทยาพงศ์ และคณะ. (2559). ฟื้นวัด คืนเมือง. กรุงเทพมหานคร: สถาบัน อาศรมศิลป์.

ยูคิโอะ ฮายาชิ. (2554). พุทธศาสนาเชิงปฏิบัติของคนไทยอีสาน: ศาสนาในความเป็น ภูมิภาค. แปลและเรียบเรียงโดย พินิจ ลาภธนานนนท์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมโชติ อ๋องสกุล. (2549). การสร้างประวัติศาสตร์ท้องถิ่นในเชียงใหม่. ใน จักรวาล วิทยา. บรรณาธิการโดย ธเนศ วงศ์ยานนาวา. กรุงเทพมหานคร: มติชน: 38-76.

Weber Max. (2007). The Religion of India: The Sociology of Hinduism and Buddhism. translated and edited by Hans H. Gerth and Don Martindale. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.

Rahula Walpola. (1993). History of Buddhism in Ceylon. Sri Lanka: The Buddhist Cultural Center.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-05-03

รูปแบบการอ้างอิง

กิตฺติเมธี ข., & สิริวโร พ. (2022). มโนทัศน์เรื่องวัดที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนในสังคมไทย. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 29(1), 1–30. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jbscu/article/view/248699

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย