การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนา ในการทำงานจิตอาสา
คำสำคัญ:
การบูรณาการ, หลักการทางพระพุทธศาสนา, การทำงานจิตอาสาบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์แนวคิดและหลักการ ๓ ประการ ได้แก่ (๑) การทำงานจิตอาสา (๒) หลักการ ทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสา และ (๓) การถอดบทเรียนในการทำงานจิตอาสาจากตัวอย่างอาสาสมัครและ องค์กรที่ทำงานด้านจิตอาสาในประเทศไทย มาสังเคราะห์เป็น “หลักการทำงานจิตอาสาแนวพุทธเชิงบูรณาการ” และ นำมาประยุกต์ใช้ในการทำงานจิตอาสาในยุคปัจจุบันได้ ผลการศึกษาได้ข้อสรุปว่า หลักการของ “การทำงานจิตอาสาแนวพุทธเชิงบูรณาการ” นั้น เน้นสร้างคุณสมบัติ ภายในจิตใจโดยการประยุกต์หลักพระพุทธคุณ พระพุทธจริยา และพุทธธรรม ควบคู่ไปกับการเตรียมความพร้อมภายนอก ในการทำงานจิตอาสา เมื่อไปสู่ภาคปฏิบัติต้องอาศัย “วิธีการ” เพื่อเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือผู้อื่นแบบ บูรณาการผ่านการทำงานจิตอาสาทั้ง ๔ ด้าน คือ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านปัญญา และด้านสังคม โดยให้ช่วยเหลือ ด้านวัตถุทาน และเน้นธรรมทานให้นำไปใช้แก้ปัญหาความทุกข์ เพื่อนำไปสู่ “ผลที่มุ่งหวัง” คือ ก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งแก่ บุคคลผู้ที่ทำงานจิตอาสา ผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือ และแก่สังคมโดยรวม ทั้งในระดับโลกียสุขและโลกุตตรสุข
Downloads
เอกสารอ้างอิง
เครือข่ายจิตอาสา. ม.ป.ป. คู่มือจิตอาสา โครงการ “ปันศรัทธาและอาทร. กรุงเทพฯ: เครือข่ายพุทธิกา.
ชมรมใฝ่ธรรมวันพุธ. ๒๕๕๒. สัมภารวิบาก ฉบับย่อ. กรุงเทพฯ: ชมรมใฝ่ธรรมวันพุธ.
ดวงใจ ทองหล่อ. ๒๕๔๙. อาสาสมัครที่พึงประสงค์ขององค์กรสาธารณประโยชน์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. คณะศิลปะศาสตร์: มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม.
ทีมวิจัย TRN. ๒๕๔๘. สู่การให้ที่แตกต่าง การศึกษาวิจัย รูปแบบ ลักษณะและกลไกของการให้เพื่อสังคม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิกองทุนไทย.
ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๔๑. พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ ๗. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๔๕. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม, พิมพ์ครั้งที่ ๑๑. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๕๖. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๑๐. กรุงเทพฯ: เอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์.
ธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ), พระ. ม.ป.ป. กฎแห่งทาน. กรุงเทพฯ: กรีน-ปัญญาญาณ.
นิรนาม. ๒๕๒๖. โสตัตถกีมหานิทาน. แปลโดย บรรจบ บรรณรุจิ. กรุงเทพฯ: วัดสุทัศนเทพวราราม.
ปิยะนาถ สรวิสูตร. ๒๕๕๒. แรงจูงใจของผู้นำเยาวชนจิตอาสา ในการทำกิจกรรมเพื่อสังคม: กรณีศึกษา สภาเยาวชน กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เพชรภี ปิ่นแก้ว. ๒๕๕๔. จิตอาสา สุขสร้างง่ายๆ แค่ลงมือทำ. กรุงเทพฯ: iam Bookazine.
ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม และ สังคม สัญจร. ๒๕๔๓. สำนึกไทยที่พึงปรารถนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา
ไพศาล วิสาโล, พระ. ม.ป.ป. เติมเต็มชีวิตด้วยจิตอาสา. กรุงเทพฯ: เครือข่ายพุทธิกา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ๒๕๓๙. พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฎราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗. พระไตรปิฎก พร้อมอรรถกถาแปล. ชุด ๙๑ เล่ม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. ๒๕๓๔. อาสาสมัครกับการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์. กรุงเทพฯ: คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศูนย์คุณธรรม. ๒๕๔๘. ร่วมแรงแข็งขัน ร่วมกันทำดี สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติและตลาดนัดคุณธรรม ครั้งที่ ๑. กรุงเทพฯ: แปลน โมทิฟ.
สุธาทิพย์ แก้วเกลี้ยง. ๒๕๔๙. การพัฒนาจิตอาสาในแนวพุทธศาสนา. สารนิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุนิตย์ เชรษฐา และวินย์ เมฆไตรภพ. ๒๕๔๘. การศึกษาและการประยุกต์บทเรียนงานอาสาสมัครจากต่างประเทศเพื่อการพัฒนาระบบอาสาสมัครในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยรูรัลเน็ต.
สุรางค์ โคว้ตระกูล. ๒๕๔๘. จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Baron, Robert A., and Byrne, Donn. 2000. Socail Psychology. Massachusetts: Allyn & Bacon A Pearson Education Company.
Batson, C.D. 2001. “Addressing the altruism question experimentally”. in J.P. Schloss, & W.B. Hurlbut, Altriusm and Altruistic love : Science, Philosophy, and Religion in Dialogue, New York: Oxford University Press. p. 33.
Benson, P.L., Dehority, J., Garman, L., Hanson, E., Hochschwender, M., Lebold, G., Rohr, R., & Sullivan, J. 1980. “Intrapersonal correlates of nonspontaneous helping behavior”. Journal of Social Psychology Vol. 110: 87-95.
Cialdini, R.B., Kenrick, D.T. & Baumann, D.J. 1981. “Effects of Mood on Prosocial Behavior in Children and Adults”. in N. Eisenberg-Berg, The Development of Prosocial Behavior. New York: Academic Press.
ออนไลน์
มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ. จิตอาสา...ธรรมะในงานอาสา. [ออนไลน์]. [๑๕ พ.ค. ๒๕๕๐ก].
มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ.๒๕๕๐ข. จิตอาสา คืออะไร. [ออนไลน์]. [๑๕ พ.ค. ๒๕๕๐ข].
ศุภรัตน์ รัตนมุขย์. ๒๕๔๘. อาสาสมัคร: การพัฒนาตนเองและสังคม. วารสารบัณฑิตอาสาสมัคร ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ (มกราคม-มิถุนายน): 1-14. [ออนไลน์]. [๓๐ พ.ค. ๒๕๕๑].
สัญญา รัตนวรารักษ์. การสอนให้นักเรียนมีจิตอาสา. [ออนไลน์]. [๑๕ ต.ค. ๒๕๕๕].
Heather Boswell. Motivation for Giving and Serving. [online]. Available: www.learningtogive.org/papers/conceptd/motivation.html. [December, 2010]
Lunenburg, Fred C. Expectancy Theory of Motivation: Motivating by Altering Expectations. [online] Available: www.nationalforum.com/Electronic%20Journal% 20Volumes /Luneneburg, %20Fred%20C%20Expectancy%20Theory%20% 20Altering%20 Expectations%20 IJMBA%20V15% 20N1%20 2011.pdf. [December, 2013].
Matthew Hamilton and Afshan Hussain. American’s Teenage Volunteers: Civic Participation Begins Early in Life. [online]. Available: www.independentsector.org/programs/research/teenvolun1.pdf. [March, 2010].
Robert L. Knickerbocker. Prosocial Behavior. [online]. Available: www.learningtogive.org/papers/
concepts/prosocialbehavior.html. [March, 2010].
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว