การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนา ในการทำงานจิตอาสา

ผู้แต่ง

  • สรณีย์ สายศร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การบูรณาการ, หลักการทางพระพุทธศาสนา, การทำงานจิตอาสา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์แนวคิดและหลักการ ๓ ประการ ได้แก่ (๑) การทำงานจิตอาสา (๒) หลักการ ทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสา และ (๓) การถอดบทเรียนในการทำงานจิตอาสาจากตัวอย่างอาสาสมัครและ องค์กรที่ทำงานด้านจิตอาสาในประเทศไทย มาสังเคราะห์เป็น “หลักการทำงานจิตอาสาแนวพุทธเชิงบูรณาการ” และ นำมาประยุกต์ใช้ในการทำงานจิตอาสาในยุคปัจจุบันได้ ผลการศึกษาได้ข้อสรุปว่า หลักการของ “การทำงานจิตอาสาแนวพุทธเชิงบูรณาการ” นั้น เน้นสร้างคุณสมบัติ ภายในจิตใจโดยการประยุกต์หลักพระพุทธคุณ พระพุทธจริยา และพุทธธรรม ควบคู่ไปกับการเตรียมความพร้อมภายนอก ในการทำงานจิตอาสา เมื่อไปสู่ภาคปฏิบัติต้องอาศัย “วิธีการ” เพื่อเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือผู้อื่นแบบ บูรณาการผ่านการทำงานจิตอาสาทั้ง ๔ ด้าน คือ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านปัญญา และด้านสังคม โดยให้ช่วยเหลือ ด้านวัตถุทาน และเน้นธรรมทานให้นำไปใช้แก้ปัญหาความทุกข์ เพื่อนำไปสู่ “ผลที่มุ่งหวัง” คือ ก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งแก่ บุคคลผู้ที่ทำงานจิตอาสา ผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือ และแก่สังคมโดยรวม ทั้งในระดับโลกียสุขและโลกุตตรสุข

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

เกศสุดา ศิระมานะกุล. ๒๕๔๗. การติดตามผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครประชาสงเคราะห์ ศึกษาเฉพาะกรณีสำนักงานพัฒนาสังคมและสวัสดิการกรุงเทพ ๗ (ตลิ่งชัน). วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต คณะสังคมสงเคราะห์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เครือข่ายจิตอาสา. ม.ป.ป. คู่มือจิตอาสา โครงการ “ปันศรัทธาและอาทร. กรุงเทพฯ: เครือข่ายพุทธิกา.

ชมรมใฝ่ธรรมวันพุธ. ๒๕๕๒. สัมภารวิบาก ฉบับย่อ. กรุงเทพฯ: ชมรมใฝ่ธรรมวันพุธ.

ดวงใจ ทองหล่อ. ๒๕๔๙. อาสาสมัครที่พึงประสงค์ขององค์กรสาธารณประโยชน์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. คณะศิลปะศาสตร์: มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม.

ทีมวิจัย TRN. ๒๕๔๘. สู่การให้ที่แตกต่าง การศึกษาวิจัย รูปแบบ ลักษณะและกลไกของการให้เพื่อสังคม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิกองทุนไทย.

ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๔๑. พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ ๗. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๔๕. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม, พิมพ์ครั้งที่ ๑๑. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

ธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๕๖. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๑๐. กรุงเทพฯ: เอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์.

ธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ), พระ. ม.ป.ป. กฎแห่งทาน. กรุงเทพฯ: กรีน-ปัญญาญาณ.

นิรนาม. ๒๕๒๖. โสตัตถกีมหานิทาน. แปลโดย บรรจบ บรรณรุจิ. กรุงเทพฯ: วัดสุทัศนเทพวราราม.

ปิยะนาถ สรวิสูตร. ๒๕๕๒. แรงจูงใจของผู้นำเยาวชนจิตอาสา ในการทำกิจกรรมเพื่อสังคม: กรณีศึกษา สภาเยาวชน กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เพชรภี ปิ่นแก้ว. ๒๕๕๔. จิตอาสา สุขสร้างง่ายๆ แค่ลงมือทำ. กรุงเทพฯ: iam Bookazine.

ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม และ สังคม สัญจร. ๒๕๔๓. สำนึกไทยที่พึงปรารถนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา

ไพศาล วิสาโล, พระ. ม.ป.ป. เติมเต็มชีวิตด้วยจิตอาสา. กรุงเทพฯ: เครือข่ายพุทธิกา.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ๒๕๓๙. พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหามกุฎราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗. พระไตรปิฎก พร้อมอรรถกถาแปล. ชุด ๙๑ เล่ม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. ๒๕๓๔. อาสาสมัครกับการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์. กรุงเทพฯ: คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศูนย์คุณธรรม. ๒๕๔๘. ร่วมแรงแข็งขัน ร่วมกันทำดี สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติและตลาดนัดคุณธรรม ครั้งที่ ๑. กรุงเทพฯ: แปลน โมทิฟ.

สุธาทิพย์ แก้วเกลี้ยง. ๒๕๔๙. การพัฒนาจิตอาสาในแนวพุทธศาสนา. สารนิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุนิตย์ เชรษฐา และวินย์ เมฆไตรภพ. ๒๕๔๘. การศึกษาและการประยุกต์บทเรียนงานอาสาสมัครจากต่างประเทศเพื่อการพัฒนาระบบอาสาสมัครในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยรูรัลเน็ต.

สุรางค์ โคว้ตระกูล. ๒๕๔๘. จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Baron, Robert A., and Byrne, Donn. 2000. Socail Psychology. Massachusetts: Allyn & Bacon A Pearson Education Company.

Batson, C.D. 2001. “Addressing the altruism question experimentally”. in J.P. Schloss, & W.B. Hurlbut, Altriusm and Altruistic love : Science, Philosophy, and Religion in Dialogue, New York: Oxford University Press. p. 33.

Benson, P.L., Dehority, J., Garman, L., Hanson, E., Hochschwender, M., Lebold, G., Rohr, R., & Sullivan, J. 1980. “Intrapersonal correlates of nonspontaneous helping behavior”. Journal of Social Psychology Vol. 110: 87-95.

Cialdini, R.B., Kenrick, D.T. & Baumann, D.J. 1981. “Effects of Mood on Prosocial Behavior in Children and Adults”. in N. Eisenberg-Berg, The Development of Prosocial Behavior. New York: Academic Press.

ออนไลน์
มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ. จิตอาสา...ธรรมะในงานอาสา. [ออนไลน์]. [๑๕ พ.ค. ๒๕๕๐ก].

มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ.๒๕๕๐ข. จิตอาสา คืออะไร. [ออนไลน์]. [๑๕ พ.ค. ๒๕๕๐ข].

ศุภรัตน์ รัตนมุขย์. ๒๕๔๘. อาสาสมัคร: การพัฒนาตนเองและสังคม. วารสารบัณฑิตอาสาสมัคร ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ (มกราคม-มิถุนายน): 1-14. [ออนไลน์]. [๓๐ พ.ค. ๒๕๕๑].

สัญญา รัตนวรารักษ์. การสอนให้นักเรียนมีจิตอาสา. [ออนไลน์]. [๑๕ ต.ค. ๒๕๕๕].

Heather Boswell. Motivation for Giving and Serving. [online]. Available: www.learningtogive.org/papers/conceptd/motivation.html. [December, 2010]

Lunenburg, Fred C. Expectancy Theory of Motivation: Motivating by Altering Expectations. [online] Available: www.nationalforum.com/Electronic%20Journal% 20Volumes /Luneneburg, %20Fred%20C%20Expectancy%20Theory%20% 20Altering%20 Expectations%20 IJMBA%20V15% 20N1%20 2011.pdf. [December, 2013].

Matthew Hamilton and Afshan Hussain. American’s Teenage Volunteers: Civic Participation Begins Early in Life. [online]. Available: www.independentsector.org/programs/research/teenvolun1.pdf. [March, 2010].
Robert L. Knickerbocker. Prosocial Behavior. [online]. Available: www.learningtogive.org/papers/
concepts/prosocialbehavior.html. [March, 2010].

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2015-08-27

รูปแบบการอ้างอิง

สายศร ส. (2015). การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนา ในการทำงานจิตอาสา. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 22(2), 17–47. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jbscu/article/view/156902

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย