ความรู้เกี่ยวกับศัพท์พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์และ คนทั่วไป ในฐานะตัวชี้วัดความเจริญและความเสื่อม ของวัฒนธรรมพระพุทธศาสนา
คำสำคัญ:
ความรู้ศัพท์พระพุทธศาสนาในสังคมไทย, ความเจริญและความเสื่อมบทคัดย่อ
ศัพท์พระพุทธศาสนาเป็นคำศัพท์ที่ใช้เฉพาะในทางพระพุทธศาสนาเป็นคำศัพท์ภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นพื้น มีผสมกับคำศัพท์ภาษาไทยบ้างมีการแผลงปรับให้เหมาะสำหรับใช้พูดสนทนาและเขียนในภาษาไทย มีการนำไปใช้ทั้ง พระสงฆ์และคนทั่วไปทั้งใช้พูดจาสนทนาและใช้เขียนตำราทางพระพุทธศาสนาหนังสือประวัติศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา และหนังสือทางพระพุทธศาสนาทั่วไป ศัพท์พระพุทธศาสนานั้น มีแหล่งกำเนิดมาจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาที่เป็นภาษา บาลี คือ พระไตรปิฎกอรรถกถา ฎีกา ปกรณวิเสส และไวยากรณ์ ที่เข้ามาเผยแผ่ในประเทศไทยพร้อมกับพระพุทธศาสนา ลังกาวงศโ์ ดยพระสงฆใ์ นประเทศไทยไดพ้ ากันศึกษาเรียนรูภ้ าษาบาลีที่ใชเ้ ขียนคัมภีรพ์ ระพุทธศาสนาเหลา่ นั้น เมื่อมีความรู้ ในภาษาบาลีเชี่ยวชาญก็แปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาภาษาบาลีเหล่านั้นเป็นภาษาไทย และยังแต่งคัมภีร์พระพุทธศาสนา ขึ้นมาใหม่เป็นภาษาบาลีอีกด้วย ศัพท์พระพุทธศาสนานั้น คือถ้อยคำที่เป็นภาษาบาลีอยู่ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาแล้วถูกแปลเป็นภาษาไทย เกิดจากการที่พระสงฆ์นำมาเทศนาสั่งสอนประชาชนแล้วใช้พูดจาสนทนาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาจนกลายเป็นภาษาที่ ใช้ในวิถีชีวิต และมีศัพท์พระพุทธศาสนาที่เป็นส่วนวิชาการพิมพ์เป็นหนังสือพระสงฆ์กับชาวพุทธทั่วไปที่ใช้ถ้อยคำศัพท์ พระพุทธศาสนาในวิถีชีวิตนั้นโดยส่วนมากไม่อาจรู้ความหมายของศัพท์พระพุทธศาสนาได้สิ้นเชิงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้อง ศึกษาเรียนรู้จากเอกสารที่มีเผยแผ่อยู่จึงจะมีความรู้จนสามารถน้อมนำมาประพฤติปฏิบัติดำรงตนเป็นคนดีในส่วนปริยัติ สัทธรรมแล้วนำไปสู่ปฏิบัติสัทธรรมกับปฏิเวธสัทธรรม.
Downloads
เอกสารอ้างอิง
คัมภีร์มิลินทปัญหา ไทย-บาลี. พิมพ์ครั้งที่ ๙, กรุงเทพมหานคร : บริษัทประยูรวงศ์พริ้นติ้ง จำกัด, ๒๕๕๐.
คัมภีร์อภิธานวรรณนา. พระมหาสมปอง มุทิโต แปลเรียบเรียง. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ธรรมสภา, ๒๕๔๒.
ปทรูปสิทฺธิ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ธรรมสภา, ๒๕๔๓.
พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๐๐.
พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.
ปรมตฺถมญฺชุสา วิสุทฺธิมคฺคมหาฏีกา. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๘.
อภิธานัปปทีปิกาฏีกา. กรุงเทพมหานคร : เทคนิค (19), ๒๕๒๗.
หนังสือภาษาไทย
ดร. วินัย พงศ์ศรีเพียร และคณะ. พจนานุกรมคำเก่าในภาษาไทยฉบับชะเลยสัก. กรุงเทพมหานคร : ศักดิโสภาการพิมพ์, ๒๕๕๕.
ปทรูปสิทธิมัญชรี คัมภีร์อธิบายปทรูปสิทธิปกรณ์เล่ม ๑. พระคันธสาราภิวงศ์ แปลอธิบาย. กรุงเทพมหานคร : ไทยรายวันการพิมพ์, ๒๕๔๓.
ประชุมพระราชนิพนธ์ภาษาบาลีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, ๒๕๔๗.
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔. กรุงเทพมหานคร : ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์, ๒๕๕๔.
พระโมคคัลลานเถระ. พระคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกาพจนานุกรมบาลีแปลเป็นไทย. พิมพ์ครั้งที่ ๒, กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๒๓.
พระโมคคัลลานเถระ. อภิธานัปปทีปิกา. พระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโลและจำรูญ ธรรมดา แปล. กรุงเทพมหานคร : หจก. ประยูรศาส์น ไทยการพิมพ์, ๒๕๕๙.
พระครูอรุณธรรมรังษี (พระครูสมุห์เอี่ยม สิริวณฺโณ). สวดมนต์ มนต์พิธีแปล. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์อักษรสมัย (1119), ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์.
พระราชปฏิภาณโสภณ. สวดมนต์แปล สำหรับอุบาสก-อุบาสิกา.กรุงเทพมหานคร : หอไตรการพิมพ์, ๒๕๕๓.
พระศาสนโสภณ. สวดมนต์แปล. พิมพ์ครั้งที่ ๑๒. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๘.
พระอัคควังสเถระ. สัททนีติปทมาลา คัมภีร์หลักบาลีมหาไวยากรณ์ เล่ม ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์พิทักษ์อักษร, ๒๕๔๖.
พระอัคควังสเถระ. สัททนีติธาตุมาลา คัมภีร์หลักบาลีมหาไวยากรณ์ เล่ม ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์พิทักษ์อักษร, ๒๕๔๖.
ศ.ดร.ประเสริฐ ณ นคร และปวงคำ ตุ้ยเขียว. ตำนานมูลศาสนาเชียงใหม่เชียงตุง. กรุงเทพมหานคร : สมาคมประวัติศาสตร์
จัดพิมพ์, ๒๕๓๗.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับศูนย์พุทธศาสน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว