ความรู้เกี่ยวกับศัพท์พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์และ คนทั่วไป ในฐานะตัวชี้วัดความเจริญและความเสื่อม ของวัฒนธรรมพระพุทธศาสนา

ผู้แต่ง

  • รังษี สุทนต์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ความรู้ศัพท์พระพุทธศาสนาในสังคมไทย, ความเจริญและความเสื่อม

บทคัดย่อ

ศัพท์พระพุทธศาสนาเป็นคำศัพท์ที่ใช้เฉพาะในทางพระพุทธศาสนาเป็นคำศัพท์ภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นพื้น มีผสมกับคำศัพท์ภาษาไทยบ้างมีการแผลงปรับให้เหมาะสำหรับใช้พูดสนทนาและเขียนในภาษาไทย มีการนำไปใช้ทั้ง พระสงฆ์และคนทั่วไปทั้งใช้พูดจาสนทนาและใช้เขียนตำราทางพระพุทธศาสนาหนังสือประวัติศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา และหนังสือทางพระพุทธศาสนาทั่วไป ศัพท์พระพุทธศาสนานั้น มีแหล่งกำเนิดมาจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาที่เป็นภาษา บาลี คือ พระไตรปิฎกอรรถกถา ฎีกา ปกรณวิเสส และไวยากรณ์ ที่เข้ามาเผยแผ่ในประเทศไทยพร้อมกับพระพุทธศาสนา ลังกาวงศโ์ ดยพระสงฆใ์ นประเทศไทยไดพ้ ากันศึกษาเรียนรูภ้ าษาบาลีที่ใชเ้ ขียนคัมภีรพ์ ระพุทธศาสนาเหลา่ นั้น เมื่อมีความรู้ ในภาษาบาลีเชี่ยวชาญก็แปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาภาษาบาลีเหล่านั้นเป็นภาษาไทย และยังแต่งคัมภีร์พระพุทธศาสนา ขึ้นมาใหม่เป็นภาษาบาลีอีกด้วย ศัพท์พระพุทธศาสนานั้น คือถ้อยคำที่เป็นภาษาบาลีอยู่ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาแล้วถูกแปลเป็นภาษาไทย เกิดจากการที่พระสงฆ์นำมาเทศนาสั่งสอนประชาชนแล้วใช้พูดจาสนทนาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาจนกลายเป็นภาษาที่ ใช้ในวิถีชีวิต และมีศัพท์พระพุทธศาสนาที่เป็นส่วนวิชาการพิมพ์เป็นหนังสือพระสงฆ์กับชาวพุทธทั่วไปที่ใช้ถ้อยคำศัพท์ พระพุทธศาสนาในวิถีชีวิตนั้นโดยส่วนมากไม่อาจรู้ความหมายของศัพท์พระพุทธศาสนาได้สิ้นเชิงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้อง ศึกษาเรียนรู้จากเอกสารที่มีเผยแผ่อยู่จึงจะมีความรู้จนสามารถน้อมนำมาประพฤติปฏิบัติดำรงตนเป็นคนดีในส่วนปริยัติ สัทธรรมแล้วนำไปสู่ปฏิบัติสัทธรรมกับปฏิเวธสัทธรรม.

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

คัมภีร์ภาษาบาลีและภาษาไทย
คัมภีร์มิลินทปัญหา ไทย-บาลี. พิมพ์ครั้งที่ ๙, กรุงเทพมหานคร : บริษัทประยูรวงศ์พริ้นติ้ง จำกัด, ๒๕๕๐.

คัมภีร์อภิธานวรรณนา. พระมหาสมปอง มุทิโต แปลเรียบเรียง. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ธรรมสภา, ๒๕๔๒.

ปทรูปสิทฺธิ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ธรรมสภา, ๒๕๔๓.

พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๐๐.

พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

ปรมตฺถมญฺชุสา วิสุทฺธิมคฺคมหาฏีกา. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๘.

อภิธานัปปทีปิกาฏีกา. กรุงเทพมหานคร : เทคนิค (19), ๒๕๒๗.

หนังสือภาษาไทย
ดร. วินัย พงศ์ศรีเพียร และคณะ. พจนานุกรมคำเก่าในภาษาไทยฉบับชะเลยสัก. กรุงเทพมหานคร : ศักดิโสภาการพิมพ์, ๒๕๕๕.

ปทรูปสิทธิมัญชรี คัมภีร์อธิบายปทรูปสิทธิปกรณ์เล่ม ๑. พระคันธสาราภิวงศ์ แปลอธิบาย. กรุงเทพมหานคร : ไทยรายวันการพิมพ์, ๒๕๔๓.

ประชุมพระราชนิพนธ์ภาษาบาลีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, ๒๕๔๗.

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔. กรุงเทพมหานคร : ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์, ๒๕๕๔.

พระโมคคัลลานเถระ. พระคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกาพจนานุกรมบาลีแปลเป็นไทย. พิมพ์ครั้งที่ ๒, กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๒๓.

พระโมคคัลลานเถระ. อภิธานัปปทีปิกา. พระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโลและจำรูญ ธรรมดา แปล. กรุงเทพมหานคร : หจก. ประยูรศาส์น ไทยการพิมพ์, ๒๕๕๙.

พระครูอรุณธรรมรังษี (พระครูสมุห์เอี่ยม สิริวณฺโณ). สวดมนต์ มนต์พิธีแปล. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์อักษรสมัย (1119), ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์.

พระราชปฏิภาณโสภณ. สวดมนต์แปล สำหรับอุบาสก-อุบาสิกา.กรุงเทพมหานคร : หอไตรการพิมพ์, ๒๕๕๓.

พระศาสนโสภณ. สวดมนต์แปล. พิมพ์ครั้งที่ ๑๒. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๘.

พระอัคควังสเถระ. สัททนีติปทมาลา คัมภีร์หลักบาลีมหาไวยากรณ์ เล่ม ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์พิทักษ์อักษร, ๒๕๔๖.

พระอัคควังสเถระ. สัททนีติธาตุมาลา คัมภีร์หลักบาลีมหาไวยากรณ์ เล่ม ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์พิทักษ์อักษร, ๒๕๔๖.

ศ.ดร.ประเสริฐ ณ นคร และปวงคำ ตุ้ยเขียว. ตำนานมูลศาสนาเชียงใหม่เชียงตุง. กรุงเทพมหานคร : สมาคมประวัติศาสตร์
จัดพิมพ์, ๒๕๓๗.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2016-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

สุทนต์ ร. (2016). ความรู้เกี่ยวกับศัพท์พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์และ คนทั่วไป ในฐานะตัวชี้วัดความเจริญและความเสื่อม ของวัฒนธรรมพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 23(3), 27–48. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jbscu/article/view/156867

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย