Lessons Learned from Ban Sainoi’s Moral Community Prototype in Bang Ban District, Phranakhon Si Ayutthaya Province

Main Article Content

Thanaporn Prachantasena
Dhachakorn Thitiluck

Abstract

The purposes of this qualitative research were: 1) to study the operational process of becoming a moral community prototype of Ban Sainoi Community, Bang Ban District, Phranakhon Si Ayutthaya Province and 2) to extract lessons learned and create a model of the practical steps involved in being a moral community prototype of Ban Sainoi Community, Bang Ban District, Phranakhon Si Ayutthaya Province. The data were collected via informal interviews, in-depth interviews, and non-participant observation. The key informants consisted of 4 groups: 1) official community leaders, 2) unofficial community leaders, 3) those involved in the community's religious dimension, and 4) Ban Sainoi Community residents from Moo 1 – 10. The results revealed that the implementation of Ban Sainoi Community to become a moral community prototype complied with the 9-step criteria of the Ministry of Culture. The community drive was operated by a group of community leaders who developed moral goals along with preparing ethical promotion plans and activities. Guidelines for determining such activities were consistent with the three dimensions, i.e., religious principles, Sufficiency Economy Philosophy, and good cultural ways, to solve community problems and cultivate the virtues and good deeds. It was also found that Ban Sainoi Community had components of social capital that were important factors in driving the community to become a moral community prototype, namely, 1) strong community leaders, 2) the basis of community residents living together peacefully, 3) shared moral goals of the residents through the meeting process and participation in the opinion expression, 4) communication channels reaching people throughout the community, and 5) the cooperation among community leaders, community residents, temples, and government sectors to operate ethical promotion via participatory activities.

Article Details

Section
Research Articles

References

กระทรวงวัฒนธรรม. (2561). คู่มือการประเมินองค์กร ชุมชน อำเภอและจังหวัดคุณธรรมภายใต้แผนแม่บทส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2559 – 2565). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

กานดา เต๊ะขันหมาก. (2565). การถอดบทเรียนในกระบวนการจัดการความรู้. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(2), 189 – 204.

คัชพล จั่นเพชร และพิทักษ์ศิริวงศ์. (2559). การบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน : กรณีศึกษา ชุมชนบ้านชากแง้ว อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี. วารสารการวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 10(1), 111 – 121.

ชัยรัตน์ จุสปาโล, ยุพภาภรณ์ อุไรรัตน์, วรพงษ์ อัศวเกศมณี, สุจิตราภรณ์ จุสปาโล, และบุญรัตน์ บุญรัศมี. (2563). การเสริมสร้างศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างมีส่วนร่วมบนฐานอัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา. (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ณดา จันทร์สม. (2565, 29 พฤศจิกายน). ทุนทางสังคมกับการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. ค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2565, จาก https://thaipublica.org/2022/11/nida-sustainable-move09/.

ดำรงศักดิ์ แก้วเพ็ง. (2556). ชุมชน. สงขลา: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยทักษิณ.

ถวิลวดี บุรีกุล. (2565). ตัวชี้วัดหลักการมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: สำนักวิจัยและพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า.

ประพนธ์ ผาสุขยืด. (2553). การจัดการความรู้ ฉบับ KM Inside. กรุงเทพฯ: เอมี่เอ็นเตอร์ไพรส์.

ทวีศิลป์ กุลนภาดล. (2553). การพัฒนาภาวะผู้นำเพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นของประชาชน. กรุงเทพฯ: สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

เทพศักดิ์ อังคณาวิศัลย์ และผณินชิสา มุสิกะไชย. (2561). การถอดบทเรียนจากโครงการจัดการความปลอดภัยด้านยาในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาระหว่างปี 2558-2560. วารสารเภสัชกรรมไทย, 10(1) , 142 – 160.

ธัญศิภรณ์ จันทร์หอม. (2562). โครงการพัฒนาทุ่งช้าง สู่เมืองน่านน่าอยู่ ต้นแบบของการพัฒนาชุมชนสู่การพัฒนาเมือง. (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ปริชัย ดาวอุดม และเจษฎา เนตะวงศ์. (2562). การถอดบทเรียนชุมชนเพื่อการปฏิรูปกระบวนการจัดการทรัพยากร : พลวัตรแห่งการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ตำบลหนองพันจันทร์ อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี. (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

พนามาศ ตรีวรรณกุล, เมตตา เร่งขวนขวาย, เสถียร แสงแถวทิม, อรุษ นวราช, และชฤทธิพร เม้งเกร็ด. (2562). การถอดบทเรียนการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมของเกษตรกร ในโซ่คุณค่าสามพรานโมเดล. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พรชัย จูลเมตต์, สมชาย ตรีทิพย์สถิตย์, ฉวีวรรณ ชื่นชอบ, จิดาภา จุฑาภูวดล, และ กนิษฐา ภู่พวง. (2561). ประสิทธิผลของโปรแกรมการสร้างแรงจูงใจร่วมกับการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. (รายงานผลการวิจัย). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

พระเดวิศณ์ สุขถาวโร, ประจิตร มหาหิง, และจุฬาพรรณภรณ์ ธนะแพทย์. (2563). ภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมาภิบาลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(3), 552 – 564.

พัชรินทร์ จึงประวัติ. (2561). การมีส่วนร่วมในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดปทุมธานีและจังหวัดนครนายก. วารสารกระแสวัฒนธรรม, 19(35), 64-76.

ภาสวรรธน์ วัชรดำรงค์ศักดิ์, ชินานาฏ วิทยาประภากร, ญาณิศา โกมลสิริโชค, หฤทัย อาษากิจ และ ลัดดา ปินตา. (2562). การวิจัยและกระบวนการพัฒนาเชิงสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ OTOP ประเภทผลิตภัณฑ์ผ้าและสิ่งทอพื้นถิ่นของอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ บนฐานทรัพยากรชุมชนเพื่อมุ่งสู่การค้าที่เป็นธรรม. (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

มัลลิกา ต้นสอน. (2544). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ: บริษัท เอ็กซ์เบอร์เน็ท จํากัด.

ราตรี จุลคีรี. (2560). เครือข่ายผู้บริโภค : การมีส่วนร่วมอย่างเข้มแข็งและรู้จักสิทธิในกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์. กรุงเทพฯ: สำนักงาน กสทช.

วรัญญา จีระวิพูลวรรณ, สุนันท์ นวลเพ็ง, และ ชาญณรงค์ อินทรประเสริฐ. (2564). การถอดบทเรียน : โรงเรียนต้นแบบโครงการโรงเรียนคุณธรรม ในจังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารคุรุศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 3(1) , 1 – 17.

วิภาดา คุปตานนท์. (2544). การจัดการและพฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรังสิต.

วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2535). หลักการพัฒนาชุมชน : ชุมชนประยุกต์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

วีระ นิจไตรรัตน์. (2551). คู่มือถอดความรู้ด้วยเทคนิคการเล่าเรื่อง. กรุงเทพฯ: รวมทวีผลการพิมพ์.

ศุภวัลย์ พลายน้อย. (2562). นานาวิธีวิทยาการถอดบทเรียนและการสังเคราะห์ความรู้. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จำกัด.

สนธยา พลศรี. (2547). ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2540). ศาสนาเปรียบเทียบ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.

สุธิดา แจ้งประจักษ์. (2565). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(2) , 214 – 222.

สุภัทรชัย สีสะใบ. (2564). ถอดบทเรียนจากพื้นที่วิจัย : การเสริมสร้างเครือข่ายทางสังคมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงตามแนวพระพุทธศาสนาในชุมชนคลองกระทิง จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 4(1), 74 – 88.

อมรวิชช์ นาครทรรพ. (2548). การศึกษาในวิถีชุมชน : การสงเคราะห์ประสบการณ์ในชุดโครงการวิจัยด้านการศึกษากับชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

อุทัย ปริญญาสุทธินันท์. (2562). ถอดบทเรียนการจัดการชุมชนทุ่งตำเสา. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร. 39(3) , 63 – 71.

อโรชา ทองลาว. (2558). การถอดบทเรียนผลการดำเนินงานโครงการ 9 บวรของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Mitchell, Terrence R., & Larson. Jr. Jane R. (1987). People in Organization : An Introduction to Organizational Behavior. (3 rd ed). Singapore: McGraw – Hill.