แนวคิดภาวะผู้นำทางการศึกษา

บทคัดย่อ

บทความทางวิชาการนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาและวิเคราะห์ภาวะผู้นําทางการศึกษา โดยผ่านบริบทแนวคิดพื้นฐานทางการศึกษาทั้งในด้านความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบ คุณลักษณะ และบทบาทที่สำคัญของผู้นําทางการศึกษา ทั้งนี้ผลจากการศึกษา พบว่า ผู้นำการศึกษาจำเป็นที่จะต้องปรับเปลี่ยน แนวคิด และทัศนคติให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลง การสร้างศรัทธา แรงจูงใจ ความเชื่อถือ ให้ผู้ใต้บังคับบัญชา หรือกลุ่ม/องค์กรอื่น ๆ ให้การยอมรับและปฏิบัติตาม ด้วยความเต็มใจ รวมทั้งผู้นำทางการศึกษายังต้องมีการพัฒนาทักษะ ความรู้ความสามารถ และภาวะความเป็นผู้นำให้มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ผลจากการศึกษายังพบว่า ประเด็นปัจจัยที่นําไปสู่การสร้างภาวะผู้นําทางการศึกษาให้เกิดขึ้นสรุปได้ 5 ประการ คือ การเรียนรู้ตลอดชีวิต ความคิดเชิงกลยุทธ์ การแบ่งปันความรู้ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ และการตอบสนองต่อภูมิปัญญาดั้งเดิมในอดีต โดยมีหลักการแนวทาง 4 ประการ คือ การใฝ่การเรียนรู้ การฝึกฝนทักษะ ทั้ง 4 ทักษะ การเปิดใจกว้าง และการเปิดโลกทัศน์ตัวเอง ดังนั้น ผู้นำทางการศึกษาจำเป็นต้องมีทั้งศาสตร์และศิลป์ในการบริหารงานการศึกษา ซึ่งภาวะผู้นำดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีภาวะผู้นำทางการศึกษา จะส่งผลต่อความสำเร็จของการจัดการคุณภาพการศึกษา และสามารถนําพาองค์กรทางการศึกษาให้ก้าวไปข้างหน้า เพื่อมุ่งสู่การบรรลุเป้าหมายที่ได้ตั้งไว้ร่วมกัน