นามานุกรมวิปัสสนาภาวนาในคัมภีร์พระพุทธศาสนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่อง “นามานุกรมวิปัสสนาภาวนาในคัมภีร์พระพุทธศาสนา” นี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ เพื่อศึกษาชุดความรู้นามานุกรมศัพท์วิปัสสนาภาวนา เพื่อสร้างชุดความรู้นามานุกรมศัพท์วิปัสสนาภาวนา และเพื่อนำเสนอนามานุกรมศัพท์วิปัสสนาภาวนา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยกระบวนการสร้างคำศัพท์ตามหลักคัมภีร์สัททาวิเสส แล้วนำมาจัดชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาภาวนา ผลการวิจัยพบว่า
1) ชุดความรู้นามานุกรมศัพท์วิปัสสนาภาวนา มีปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งเป็นวรรคตามหลักภาษาบาลี โดยมีการจัดเป็นหมวดหมู่หรือวรรคตามฐานกรณ์ที่เกิด คือ (1) กวรรค ได้แก่ กฺ ขฺ คฺ ฆฺ งฺ (2) จวรรค ได้แก่ จฺ ฉฺ ชฺ ฌฺ ญฺ (3) ต วรรค ได้แก่ ตฺ ถฺ ทฺ ธฺ นฺ (4) ปวรรค ได้แก่ ปฺ ผฺ พฺ ภฺ มฺ และ (5) พยัญชนะอวรรค ได้แก่ ยฺ รฺ ลฺ วฺ สฺ หฺ ฬฺ อํ
2) กระบวนการสร้างชุดความรู้นามานุกรมศัพท์วิปัสสนาภาวนา โดยรวบรวมคำศัพท์เกี่ยวกับวิปัสสนาภาวนาในคัมภีร์พระพุทธศาสนา มีวิธีการคัดเลือกคำศัพท์ตามหลักสติปัฏฐานสูตร นำมาวิเคราะห์ เพื่อแยกธาตุ วิภัตติ ปัจจัย และทำให้เห็นที่มาของคำศัพท์ พร้อมแสดงความหมายและรูปวิเคราะห์ของบทบาลี แล้วประกอบให้เป็นบทบาลีสำเร็จตามกระบวนการสร้างคำศัพท์ตามคัมภีร์ สัททาวิเสส นำคำศัพท์ที่ผ่านกระบวนการสร้างดังกล่าวมาจัดเป็นชุดความรู้
3) การจัดชุดความรู้คำศัพท์นามานุกรมวิปัสสนาภาวนาแบ่งเป็น 2 หมวดใหญ่ คือ ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน มี 4 หมวดย่อย คือ (1) ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาหมวดกายานุปัสสนาสติปัฎฐาน (2) ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาหมวดเวทนานุปัสสนาสติปัฎฐาน (3) ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาหมวดจิตตานุปัสสนาสติปัฎฐาน (4) ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาหมวดธัมมานุปัสสนาสติปัฎฐาน และ ชุดความรู้นามานุกรมวิปัสสนาหมวดทั่วไป ที่ใช้ในการอธิบายการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารศิลปการจัดการ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศิลปการจัดการ
เอกสารอ้างอิง
Kalupahana, David J. (1992). A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities. University of Hawaii Press.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1989). Pali Commentary. MCU Press.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitakas. MCU Press.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (2009). Thai Commentary. MCU Press.
Pengpala, P. (1990). Influences of Pali and Sanskrit on Thai (4th ed.). Ramkhamhang University.
Phrayankittitera. (1999). Abhidhammaddha Panchika Addhayochana. MCC Press.
Phraaccavangsatera. (2003). Saddhaniti Dhatmala the Main Scriptures of Pali Maha Grammar. (Translate by Phramahanimit Dhammasalo et al.). Pitakagson Press.
Phrabuddhappiyamahatera. (2000). Patarupasitti. Thammasapha Press.
Phra Dhampidok (P. A. Payutto). (1999). Buddha’s Teaching Methods. Berkman.
Phramahasompong Mutito. (2003). Abhidhamwanna. Payul Printing Press.
Phramokkallanamahatera. (1992). Abhitanpapatipika and Abhitanpapatipika Suci. MCC Press.
Phrasopanamahatera. (2006). The Foundations of Mindfulness to the path leading to Nivarana (Translate by Phracantasarapiwong). Thairaiwan Press.
Phravisuttacharamahatera. (2016). Dhatuwattasangkahapatanissaya (2nd ed.). Printing Dhana company.
Sangchanknam. (1997). Teaching Methods of the Buddha. MCC Press.
