พลวัตย่านสร้างสรรค์: กรณีศึกษา เทศกาลแนวอุบลในย่านเมืองเก่าอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

ย่านเมืองเก่าอุบลเคยรุ่งเรืองไปด้วยประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ เมื่อเวลาผ่านไปสภาพสังคมและเศรษฐกิจโดยรอบซบเซาลง ส่งผลให้เกิดการฟื้นฟูย่านเมืองเก่าอุบลโดยหน่วยงานภาครัฐ  ซึ่งเทศกาลแนวอุบลเป็นหนึ่งในกลยุทธ์ฟื้นฟูเมืองและได้ถูกขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่สอง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจและส่งเสริมการท่องเที่ยวภายในย่านเมืองเก่าอุบล บทความฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาอัดลักษณ์ทางวัฒนธรรมของจังหวัดอุบลราชธานี และองค์ประกอบของย่านสร้างสรรค์ที่พบในเทศกาลแนวอุบล โดยดำเนินการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ เพื่อนำไปสู่การวิเคราะห์แนวโน้มการพัฒนาย่านเมืองเก่าอุบลสู่ย่านสร้างสรรค์

ผลการศึกษาพบว่า มีการแสดงออกของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมผ่านร้านค้าอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
และกิจกรรมทั้งหมด 6 อัตลักษณ์ ได้แก่ ประเพณีแห่เทียนพรรษา ผ้าทอเมืองอุบลหรือผ้ากาบบัว กวยจั๊บ
เค็มบักนัด หมี่กะทิและผ้าฝ้าย และปรากฏองค์ประกอบย่านสร้างสรรค์ในย่านเมืองเก่าอุบลที่เผยให้เห็นถึงศักยภาพของย่านเมืองเก่าอุบลเป็นไปในทางเดียวกันกับการเป็นย่านสร้างสรรค์ แต่ทว่าการขับเคลื่อนผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ของแนวอุบลยังคงมีลักษณะเป็นบริบทชั่วคราวที่สะท้อนถึงองค์ประกอบบางส่วนมักเกิดขึ้นเฉพาะในช่วงกิจกรรมเป็นครั้งคราว ซึ่งเป็นความท้าทายต่อการพัฒนาย่านในระยะยาวและยั่งยืน