อัตลักษณ์ความเป็นมอญผ่านภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาชุมชนเลียบคลองมอญเขตลาดกระบัง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยอัตลักษณ์ความเป็นมอญผ่านภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาชุมชนเลียบคลองมอญเขตลาดกระบังมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตของพื้นที่และเศรษฐกิจชุมชนเลียบคลองมอญที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์วัฒนธรรม ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ เอกสาร งานวิจัย รายงาน บทความวิชาการที่เกี่ยวข้องกับภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมของชุมชนเลียบคลองมอญ แขวงทับยาว เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การศึกษาข้อมูลเอกสาร เช่น ภาพถ่ายเก่า ข้อมูลจากบทความวารสาร และเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1.) แบบบันทึกข้อมูลจากเอกสาร 2.) เอกสาร วิจัย และบทความวารสาร

ผลการศึกษาพบว่าลักษณะการตั้งถิ่นฐานของคนในชุมเลียบคลองมอญมีลักษณะเป็นหมู่บ้านชาวนา สร้างบ้านเรือนอยู่ตามสองฝั่งคลอง โดยยึดคลองเป็นเส้นทางคมนาคมหลัก ถัดจากบริเวณที่พักอาศัย จะเป็นพื้นที่เกษตรกรรม บ้านเรือนจะไม่อยู่เป็นกลุ่ม จะตั้งอยู่บนที่นาของตนตามสองฝั่งคลอง ต่อมาเมื่อครอบครัวขยายขึ้น จึงมีการสร้างบ้านเรือนเพิ่มขึ้นมาภายหลังลักษณะบ้านเรือนจะเป็นบ้านพักแบบโรงนาชั้นเดียว ภายในประกอบไปด้วยส่วนที่เป็นห้องนอน บริเวณร้าน ที่เป็นแคร่ไว้พักผ่อน เป็นส่วนที่ขยายต่อมาจากห้องนอน และลานเอกประสงค์ ใช้สำหรับเก็บอุปกรณ์การเกษตรต่าง ๆ ซึ่งในปัจจุบันบริเวณชุมชนเลียบคลองมอญ ยังสามารถพบเห็นที่พักแบบโรงนาอยู่บ้าง แม้บางแห่งจะมีการปรับลักษณะภายนอกให้เหมือนบ้านคนไทยสมัยใหม่ แต่ภายในยังคงบ้านแบบโรงนาเอาไว้ตามเดิม