การขับเคลื่อนหนองคายสู่เมืองสร้างสรรค์: ศักยภาพ ทุนวัฒนธรรม และแนวทางเชิงนโยบาย
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพทุนทางวัฒนธรรมและทรัพยากรสร้างสรรค์ของจังหวัดหนองคาย ตลอดจนเสนอแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาเมืองให้ก้าวสู่ “เมืองสร้างสรรค์ริมฝั่งโขง” อย่างยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษาเชิงตีความ (Interpretive Case Study) เก็บข้อมูลจากการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลัก 10 ราย และการสังเกตการณ์ภาคสนาม ทั้งนี้ได้บูรณาการกรอบแนวคิดสำคัญอย่าง แนวคิดเมืองสร้างสรรค์ (Landry, 2000), แนวคิดชนชั้นสร้างสรรค์ แนวคิดอัตลักษณ์เมือง ทฤษฎีการสร้างแบรนด์เมือง (Kavaratzis, 2004), และแนวคิดการสร้างพื้นที่สร้างสรรค์เพื่อวิเคราะห์ “ระบบนิเวศสร้างสรรค์ของหนองคาย” อย่างเป็นองค์รวม
ผลการวิจัยสะท้อนว่า หนองคายมิได้เป็นเพียงเมืองแห่งศรัทธาและประเพณี หากแต่เป็นเมืองที่พลังของผู้คน ศิลปะ และวัฒนธรรมร่วมกันหล่อหลอมให้เกิด “ความสร้างสรรค์จากฐานราก” เมืองมีทุนมนุษย์ จากศิลปินพื้นบ้าน เยาวชน และผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่เชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นกับนวัตกรรมร่วมสมัย มีการใช้เทคโนโลยี เพื่อสื่อสารอัตลักษณ์และต่อยอดคุณค่าทางวัฒนธรรม และมีบรรยากาศแห่งการยอมรับที่เปิดกว้างต่อความหลากหลายทางเพศ เชื้อชาติ และศรัทธา ระบบนิเวศสร้างสรรค์ของเมืองจึงมีพลวัตเชิงสังคมที่ขับเคลื่อนด้วยทุนวัฒนธรรม (Cultural Capital) และทุนทางสังคม (Social Capital) บนภูมิทัศน์ริมโขงที่เปี่ยมชีวิตชีวา
ข้อเสนอเชิงนโยบายมุ่งสร้าง “กลไกเชิงสถาบันเพื่อความยั่งยืน” ได้แก่ การจัดตั้ง Nong Khai Creative Hub เพื่อเป็นศูนย์กลางบูรณาการ Talent–Technology–Tolerance การพัฒนา Living Creative Spaces ริมโขงและถนนคนเดินผ่านกระบวนการออกแบบแบบมีส่วนร่วม การบ่มเพาะคนรุ่นใหม่ด้วยระบบทุนสร้างสรรค์ระดับชุมชน (micro-grant) และการกำหนด เรื่องเล่าหลักของเมือง (Core Narrative) เพื่อสร้าง “แบรนด์เชิงประสบการณ์” ที่ถ่ายทอดศรัทธาและแรงบันดาลใจของคนริมโขง งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า หนองคายกำลังเปลี่ยนผ่านจาก “เมืองแห่งความศรัทธาและวัฒนธรรมดั้งเดิม” สู่ “เมืองแห่งความคิดสร้างสรรค์บนฐานวัฒนธรรม” อย่างแท้จริง และมีศักยภาพจะเป็นต้นแบบของเมืองสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรมในภูมิภาคลุ่มน้ำโจงในอนาคต
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำบทความทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานจังหวัดหนองคาย. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดหนองคาย พ.ศ. 2566–2570. หนองคาย: ผู้จัดทำ.
Anholt, S. (2002). Nation-branding: A continuing theme. Journal of Brand Management, 10(2–3),
–100.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative
Research Journal, 9(2), 27–40.
Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. Longman.
Flick, U. (2004). Triangulation in qualitative research. In U. Flick, E. von Kardoff, & I.
Steinke (Eds.). A companion to qualitative research (pp. 178–183). SAGE.
Florida, R. (2002). The rise of the creative class: And how it’s transforming work, leisure,
community, and everyday life. Basic Books.
Kavaratzis, M. (2004). From city marketing to city branding: Towards a theoretical framework
for developing city brands. Place Branding, 1(1), 58–73.
Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. Earthscan.
Lynch, K. (1960). The image of the city. MIT Press.
Markusen, A., & Gadwa, A. (2010). Creative placemaking. National Endowment for the Arts.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). SAGE.
Relph, E. (1976). Place and placelessness. Pion.
Spradley, J. P. (1980). Participant observation. Holt, Rinehart and Winston.
UNESCO. (2004). UNESCO Creative Cities Network: Mission statement. UNESCO.
Zukin, S. (1995). The cultures of cities. Blackwell.