รูปแบบท่ารำของนาฏศิลปินในบทชมโฉมสำมนักขาแปลง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบท่ารำของนาฏศิลปินต้นแบบ ในบท
ชมโฉมสำมนักขาแปลง ใช้การเก็บข้อมูลแบบเจาะจงกับนาฏศิลปิน ของสำนักการสังคีต กรมศิลปากร ที่ได้รับหน้าที่ในการเป็นต้นแบบในการประดิษฐ์ และถ่ายทอดท่ารำบทชมโฉมสำมนักขาแปลง ให้แก่นาฏศิลปินอื่น ๆ จำนวน 3 คน วิเคราะห์เนื้อหา เปรียบเทียบ แล้วอธิบายด้วยการพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบท่ารำของนาฏศิลปิน ในบทชมโฉมสำมนักขาแปลง นาฏศิลปินประดิษฐ์ท่ารำโดยอิสระ แต่ต้องประกอบไปด้วย
(1) ลักษณะที่ปฏิบัติตรงกันเป็นลักษณะรูปแบบเดียว ดังต่อไปนี้ (1.1) ใช้วิธีการชี้นิ้วบอกตำแหน่งในการสื่อความหมาย ได้แก่ ท่ารำในคำว่า ในราศี งามเนตร (1.2) ใช้การประดิษฐ์ท่าเคลื่อนมือจีบสัมพันธ์กับตำแหน่งที่ต้องการสื่อความหมาย ได้แก่ ท่ารำในคำว่า งามถัน (1.3) ใช้ภาษาท่าในชีวิตประจำวันในการสื่อความหมาย ได้แก่ ท่ารำในคำว่า ไม่มี งามเอว สรรพางค์ (1.4) ใช้ท่าจากท่ารำแม่บทในการสื่อความหมาย ได้แก่ ท่ารำในคำว่า ดังคันศิลป์ กรายกร (1.5) ใช้ท่าจากท่าละครรำมาตรฐานทั่วไป ได้แก่ ท่ารำในคำว่าเข้าไปหา เสด็จ บทจร (2) ช่วงของการเอื้อนแทรกระหว่างคำร้อง ลักษณะที่ปฏิบัติ ได้แก่ (2.1) การค้างท่าแล้วยักตัวไปมา (2.2) การกดเอว กดไหล่ แล้วหย่อนตึงข้อพับแขน กลับไปมาด้านซ้ายและขวา (2.3) การสาวจีบสลับมือไปมา (2.4) การสลัดจีบมือเดียว (2.5) การสลัดจีบสองมือสลับกันไปมา (2.6) การสลัดจีบสองมือพร้อมกัน และ (2.7) การเดินย่ำเท้า
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำบทความทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
จตุพร รัตนวราหะ. (2552). กระบวนการรำและกลวิธีการแสดงบททศกัณฐ์ในการแสดงโขน ตอน นางลอย ของ
ครูจตุพร รัตนวราหะ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัชชัย วัฒนวดี. (2560). รูปแบบการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์จากการตีความตัวละคร “ราม” ในรามายณะผ่าน
ทฤษฎีภาวะและรส โดยคำนึงถึงองค์ประกอบทางการแสดงทั้ง 8 ประการ. วารสารศิลปกรรมสาร,
(1), 27-38.
ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2534). การวิเคราะห์ทางฆ้องเพลงสาธุการ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,
มหาวิทยาลัยมหิดล.
น้ำพระทัย ศรีชัย. (2568). การแสดงบทบาทนางยักษ์ในนาฏกรรมไทย ตามแนวทางครูธานิต ศาลากิจ.
วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(3), 191-214.
ปัญญา นิตยสุวรรณ. (2529). ศิลปะของการรำฉุยฉาย. วารสารวัฒนธรรมไทย, 25(7), (ไม่ระบุหน้าชัดเจน).
พิมพ์เดือน ดวงตา. (2562). กระบวนท่ารำนางแปลงในการแสดงเรื่องรามเกียรติ์: ฉุยฉายศูรปนขา.
วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 11(2), 22-32.
สมบัติ แก้วสุจริต. (2561). การแสดงนาฏศิลป์ในบทละครรำ: การตีความใหม่ของตัวละคร. วิทยานิพนธ์
ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2544). นาฏยศิลป์ปริทรรศน์ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2547). หลักการแสดงนาฏยศิลป์ปริทรรศน์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรอนงค์ ปานเพ็ง. (2563). กลวิธีกระบวนรำเกี้ยวลักษณะพิเศษในละครรำ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,
สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.
