การรับรู้เชิงสุนทรียะของนักท่องเที่ยวต่อภูมิทัศน์วัฒนธรรม กรณีศึกษา ปากคลองตลาด

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ภูมิทัศน์วัฒนธรรมของชุมชนปากคลองตลาดในฐานะภูมิทัศน์วัฒนธรรมแบบต่อเนื่อง (Continuing Cultural Landscape) และศึกษามิติของการรับรู้เชิงสุนทรียะ (Aesthetic Perception) ที่ปรากฏผ่านประสบการณ์ของผู้คนในพื้นที่ โดยพิจารณาทั้งมิติของการรับรู้ทางประสาทสัมผัส อารมณ์ และคุณค่าทางวัฒนธรรม เพื่อทำความเข้าใจ “Sense of Place” หรือความรู้สึกผูกพันต่อสถานที่ ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการก่อรูปอัตลักษณ์ของพื้นที่ตลาดดอกไม้เก่าแก่แห่งนี้

การขยายตัวของเมืองและการพัฒนาเชิงพาณิชย์ในช่วงหลังได้ส่งผลให้ภูมิทัศน์ของปากคลองตลาดเกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านกิจกรรม การใช้พื้นที่ และบรรยากาศดั้งเดิมที่เคยสะท้อนวิถีชีวิตของชุมชน งานศึกษานี้จึงมุ่งสำรวจมุมมองของชุมชน ผู้ค้า ผู้มาเยือน และผู้ใช้งานพื้นที่จากภายนอก เพื่อวิเคราะห์ว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลต่อการรับรู้เชิงสุนทรียะและความหมายทางวัฒนธรรมของพื้นที่ในระดับใด

ผลการศึกษาคาดว่าจะช่วยให้เห็นภาพรวมขององค์ประกอบทางสุนทรียะของภูมิทัศน์ปากคลองตลาด ทั้งในด้านรูปแบบทางกายภาพ บรรยากาศ และความหมายเชิงวัฒนธรรมที่ยังคงดำรงอยู่ควบคู่กับองค์ประกอบที่เปลี่ยนแปลงไปจากกระบวนการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ ตลอดจนช่วยสะท้อนปัญหาและศักยภาพของพื้นที่ในฐานะภูมิทัศน์วัฒนธรรมแบบต่อเนื่อง อันจะนำไปสู่ข้อเสนอแนวทางการจัดการและพัฒนาภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่เหมาะสมกับบริบทของปากคลองตลาด เพื่อการรักษาเอกลักษณ์ของพื้นที่ การพัฒนาอย่างสมดุล และการเสริมสร้างความยั่งยืนในระยะยาว