ประเพณีงานศพของชาวมอญกับความเชื่อที่สืบทอดอย่างเข้มแข็งในสังคมไทย

บทคัดย่อ

        บทความนี้มุ่งศึกษาประเพณีงานศพของชาวมอญกับความเชื่อที่มีการสืบทอดอย่างเข้มแข็งในสังคมไทย รูปแบบการจัดงานศพของชาวมอญได้รับการสืบทอดตามคติความเชื่อโบราณ โดยวิธีการจัดงานศพขึ้นอยู่กับสาเหตุการเสียชีวิตคือ การเสียชีวิตโดยปกติวิสัยซึ่งการจัดงานศพจะทำเพื่อให้เกียรติผู้ตาย โดยทำบุญอุทิศส่วนกุศลตามความเชื่ออันคล้ายคลึงกับประเพณีของไทย แต่จะมีบางขั้นตอนที่แตกต่างกัน เช่น การทำบันไดผี - ประตูผี การทุบหม้อข้าวของผู้ตาย แต่หากการเสียชีวิตไม่เป็นปกติวิสัย เช่น เกิดจากอุบัติเหตุหรือการทำอัตวินิบาตกรรม ผู้จัดงานจะบรรจุศพและเก็บไว้ที่วัดเป็นระยะเวลา 1 - 2 ปี แล้วจึงทำบุญอุทิศส่วนกุศลและประกอบพิธีฌาปนกิจต่อไป  ความเชื่อเกี่ยวกับประเพณีงานศพซึ่งถือเป็นอัตลักษณ์ของชาวมอญ ประกอบด้วย 1) มอญร้องไห้ ซึ่งเป็นประเพณีที่รำลึกถึงคุณงามความดีและแสดงความเสียใจต่อการจากไปของผู้เสียชีวิต 2) พิธีโยนผ้าราไฟ เป็นประเพณีที่รำลึกถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของทั้งผู้เสียชีวิตและผู้ที่ดำรงอยู่ และ 3) ประเพณีรำสามถาด คือ การทำบุญและรำลึกถึงผู้เสียชีวิตด้วยเหตุอันไม่เป็นปกติวิสัย สำหรับการสืบทอดประเพณีงานศพนั้น ชาวมอญมีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นโดยผ่านการสั่งสอนจากครอบครัว สถาบันการศึกษา และสถาบันทางสังคม จึงส่งผลให้ชาวมอญในปัจจุบันยังคงพร้อมใจกันยึดถือและสืบทอดประเพณีนี้ให้คงอยู่สืบไป ดุจดังคำกล่าวที่ว่า “มอญสิ้นแผ่นดิน ไม่สิ้นชาติ