แนวทางการตีความการบรรเลงเชลโลในบทเพลง ครวญฝั่งโขง Rhapsody จากโครงการงานสร้างสรรค์ “ร้อยเรียงสำเนียงสยาม 2”

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการตีความและการปฏิบัติการบรรเลงเชลโลในบทเพลง ครวญฝั่งโขง Rhapsody สำหรับเปียโนทรีโอ จากโครงการงานสร้างสรรค์ “ร้อยเรียงสำเนียงสยาม 2” ประพันธ์โดย ไกวัล กุลวัฒโนทัย (ศิลปินศิลปาธร) บทเพลงนี้ได้รับการคัดเลือกเป็นกรณีศึกษาเนื่องจากเป็นการพัฒนาต่อยอดจากรากฐานดนตรีร่วมสมัยของ บรูช แกสตัน ที่ถ่ายทอดอัตลักษณ์สำเนียงดนตรีพื้นบ้านให้เป็นดนตรีร่วมสมัย อีกทั้งยังสะท้อนกระบวนการทำงานร่วมกันระหว่างผู้ประพันธ์และผู้บรรเลงในการค้นหาเทคนิควิธีการบรรเลงเชลโลใหม่เพื่อถ่ายทอดสำเนียงดนตรีพื้นบ้านไทยในรูปแบบเปียโนทรีโอสู่บริบทสากล ผลการศึกษาพบว่า การตีความดนตรีคลาสสิกร่วมสมัยให้มีลักษณะเป็นดนตรีบรรยาย สำเนียงอีสานของไทยนั้น ต้องอาศัยการปรับเพิ่มและลดอัตราความเร็วอย่างเป็นธรรมชาติรวมถึงการประยุกต์ใช้เทคนิคการเล่นเครื่องสายตะวันตกในการสื่อสารจินตนาการให้เป็นไปตามที่ผู้ประพันธ์ต้องการ ได้แก่ การใช้ปลายนิ้วส่วนใกล้เล็บดีดสายเชลโล เพื่อเลียนสำเนียงเสียงที่สม่ำเสมอและคมชัดของพิณอีสาน การใช้เทคนิคฮาร์โมนิกเทียม โดยสีคันชักใกล้หย่องเพื่อสร้างบรรยากาศอารมณ์เศร้าสร้อยครุ่นคิด และการรูดเสียงร่วมกับการควบคุมความเข้มเสียงเพื่อสร้างบุคลิกตลกขบขันคู่ขนานไปกับความขึงขังจริงจังในท่อนเชื่อม ผลการวิจัยเสนอแนะแนวทางการประยุกต์ใช้เทคนิคเชลโลเพื่อถ่ายทอดอัตลักษณ์ดนตรีพื้นบ้านไทยอีสาน โดยการปรับสัมผัสการดีดสาย น้ำหนักคันชัก และการควบคุมมิติของเสียง ซึ่งช่วยให้นักดนตรีคลาสสิกสามารถตีความและถ่ายทอดสุนทรียภาพรวมถึงกลิ่นอายดนตรีไทยผ่านเครื่องสายตะวันตกสู่ผู้ฟังได้อย่างแม่นยำตามเจตนารมณ์ของผู้ประพันธ์