แนวทางการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ไทยระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. 2550-2565

ผู้แต่ง

  • ณัฐกานต์ บุญศิริ อาจารย์ ดร., สาขาวิชานาฏยศิลป์ไทย, ภาควิชานาฏยศิลป์, คณะศิลปกรรมศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การสร้างสรรค์นาฏยศิลป์, นาฏยศิลป์ร่วมสมัย, นาฏยศิลป์ไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัย การสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. 2550 - 2565 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์รูปแบบและแนวทางการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐในประเทศไทย เพื่อสร้างองค์ความรู้และเป็นแนวทางในการพัฒนางานสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ในอนาคต การวิจัยนี้มีความสำคัญเนื่องจากการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์เป็นกระบวนการที่สำคัญในการพัฒนาประเทศทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว สังคม ชุมชน การศึกษา สุขภาพ สุขภาวะและคุณภาพชีวิต การสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับประเทศ และยังเป็นการสืบสานและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาเอกสาร วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ จำนวน 53 ฉบับ และคัดเลือกวิทยานิพนธ์ที่ตรงตามวัตถุประสงค์เป็นกรณีศึกษา จำนวน 6 ฉบับ เพื่อนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล ประยุกต์ใช้วิธีการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนาอภิมาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบจุดเด่นในการขับเคลื่อนด้วยแนวคิด "ศิลปินนักวิชาการ" ที่ใช้การปฏิบัติเป็นฐานการวิจัย รูปแบบการสร้างสรรค์มีความเฉพาะเจาะจงในการท้าทายขนบเดิม เช่น การผสานวรรณกรรมตะวันตกเข้ากับนาฏกรรมไทย และการตีความสัญญะทางศาสนาผ่านนาฏยศิลป์ร่วมสมัยและสื่อประสม งานวิจัยโดดเด่นด้วยการประยุกต์ใช้ "รูปแบบศิลปินนักวิชาการ" ที่เน้นการเล่าเรื่องแบบองค์รวมและการผสมผสานทางวัฒนธรรม ทำให้นาฏยศิลป์เป็นเครื่องมือสะท้อนความเป็นจริงทางสังคม สร้างประสบการณ์ร่วม และอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมผ่านนวัตกรรมอย่างมีพลวัต

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการ. (2534). ความคิดสร้างสรรค์ หลักการทฤษฎีการเรียนการสอน การวัดผล ประเมินผล. กรมวิชาการ.

กิตติกรณ์ นพอุดมพันธุ์. (2554). การสร้างสรรค์งานนาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัยจากสัญญะดอกบัวในพุทธศาสนา. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

จารุพงศ์ จันทรีย์. (2563). ละครไทยเรื่อง เฮเลนแห่งทรอย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

นิเวศ แววสมณะ. (2560). นวัตกรรมการแสดงหุ่นกระบอกไทย เรื่อง เนมิราช. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ปรีชา เถาทอง. (2557). แนวทางการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านการสร้างสรรค์ศิลปะวิชาการ. วารสารสมาคมนักวิจัย. 19(2). น. 5-11.

พรรัตน์ ดำรุง. (2560). การปฏิบัติงานและคุณค่าของ “วิจัยการแสดง” สำหรับนักวิชาการด้านการละคร/การแสดง ในมหาวิทยาลัย. วารสารดนตรีและการแสดง. 3(2). น. 8-24.

พรรณศักดิ์ สุขี. (2562). ลอดิลกล่มฟ้า : การผสานนาฏยศิลป์ไทยกับละครตะวันตกเพื่อสร้างอัตลักษณ์ละครสมัยใหม่ของไทย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

มาลินี อาชายุทธการ. (2556). การสร้างงานนาฏยศิลป์ไทยเพื่อการอนุรักษ์และสร้างสรรค์สำหรับคนรุ่นใหม่. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

รัสวรรณ อดิศัยภารดี. (2557). การสร้างสรรค์ละครนาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

วิโชค มุกดามณี. (2565). ศิลปินกับการทำงานวิจัยเชิงสร้างสรรค์. http://www.trf.or.th/index.php?option=com_content&view. 2565.

สุวิทย์ คำมูล. (2547). กลยุทธ์การสอนคิดสร้างสรรค์. ภาพพิมพ์.

สิริญากร สดแสงจันทร์. (2547). การพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมดารเรียนรู้ภาษาไทยแบบโครงงาน เรื่อง การเขียนเชิงสร้างสรรค์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2543). นาฏยศิลป์ปริทรรศน์. ห้องภาพสุวรรณ.

MacKinnon, D. W. (1965). Personality and the realization of creative potential. American Psychologist. 20(4). 273.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-01

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย | Research Article