แนวทางการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ไทยระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. 2550-2565
คำสำคัญ:
การสร้างสรรค์นาฏยศิลป์, นาฏยศิลป์ร่วมสมัย, นาฏยศิลป์ไทยบทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัย การสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. 2550 - 2565 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์รูปแบบและแนวทางการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ระดับบัณฑิตศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐในประเทศไทย เพื่อสร้างองค์ความรู้และเป็นแนวทางในการพัฒนางานสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ในอนาคต การวิจัยนี้มีความสำคัญเนื่องจากการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์เป็นกระบวนการที่สำคัญในการพัฒนาประเทศทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว สังคม ชุมชน การศึกษา สุขภาพ สุขภาวะและคุณภาพชีวิต การสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับประเทศ และยังเป็นการสืบสานและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาเอกสาร วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ จำนวน 53 ฉบับ และคัดเลือกวิทยานิพนธ์ที่ตรงตามวัตถุประสงค์เป็นกรณีศึกษา จำนวน 6 ฉบับ เพื่อนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล ประยุกต์ใช้วิธีการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนาอภิมาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบจุดเด่นในการขับเคลื่อนด้วยแนวคิด "ศิลปินนักวิชาการ" ที่ใช้การปฏิบัติเป็นฐานการวิจัย รูปแบบการสร้างสรรค์มีความเฉพาะเจาะจงในการท้าทายขนบเดิม เช่น การผสานวรรณกรรมตะวันตกเข้ากับนาฏกรรมไทย และการตีความสัญญะทางศาสนาผ่านนาฏยศิลป์ร่วมสมัยและสื่อประสม งานวิจัยโดดเด่นด้วยการประยุกต์ใช้ "รูปแบบศิลปินนักวิชาการ" ที่เน้นการเล่าเรื่องแบบองค์รวมและการผสมผสานทางวัฒนธรรม ทำให้นาฏยศิลป์เป็นเครื่องมือสะท้อนความเป็นจริงทางสังคม สร้างประสบการณ์ร่วม และอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมผ่านนวัตกรรมอย่างมีพลวัต
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2534). ความคิดสร้างสรรค์ หลักการทฤษฎีการเรียนการสอน การวัดผล ประเมินผล. กรมวิชาการ.
กิตติกรณ์ นพอุดมพันธุ์. (2554). การสร้างสรรค์งานนาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัยจากสัญญะดอกบัวในพุทธศาสนา. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
จารุพงศ์ จันทรีย์. (2563). ละครไทยเรื่อง เฮเลนแห่งทรอย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
นิเวศ แววสมณะ. (2560). นวัตกรรมการแสดงหุ่นกระบอกไทย เรื่อง เนมิราช. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ปรีชา เถาทอง. (2557). แนวทางการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านการสร้างสรรค์ศิลปะวิชาการ. วารสารสมาคมนักวิจัย. 19(2). น. 5-11.
พรรัตน์ ดำรุง. (2560). การปฏิบัติงานและคุณค่าของ “วิจัยการแสดง” สำหรับนักวิชาการด้านการละคร/การแสดง ในมหาวิทยาลัย. วารสารดนตรีและการแสดง. 3(2). น. 8-24.
พรรณศักดิ์ สุขี. (2562). ลอดิลกล่มฟ้า : การผสานนาฏยศิลป์ไทยกับละครตะวันตกเพื่อสร้างอัตลักษณ์ละครสมัยใหม่ของไทย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
มาลินี อาชายุทธการ. (2556). การสร้างงานนาฏยศิลป์ไทยเพื่อการอนุรักษ์และสร้างสรรค์สำหรับคนรุ่นใหม่. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
รัสวรรณ อดิศัยภารดี. (2557). การสร้างสรรค์ละครนาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัย. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
วิโชค มุกดามณี. (2565). ศิลปินกับการทำงานวิจัยเชิงสร้างสรรค์. http://www.trf.or.th/index.php?option=com_content&view. 2565.
สุวิทย์ คำมูล. (2547). กลยุทธ์การสอนคิดสร้างสรรค์. ภาพพิมพ์.
สิริญากร สดแสงจันทร์. (2547). การพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมดารเรียนรู้ภาษาไทยแบบโครงงาน เรื่อง การเขียนเชิงสร้างสรรค์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. [วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2543). นาฏยศิลป์ปริทรรศน์. ห้องภาพสุวรรณ.
MacKinnon, D. W. (1965). Personality and the realization of creative potential. American Psychologist. 20(4). 273.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ณัฐกานต์ บุญศิริ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความเป็นของเจ้าของบทความ บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นทัศนะของผู้เขียน
กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่รับผิดชอบต่อบทความนั้น


