สำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลก

Main Article Content

ผกาวดี ภู่จันทร์
โสรัจวรชุม อินเกต

บทคัดย่อ

          การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ รวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับสำรับอาหารไทยพื้นถิ่น จังหวัดพิษณุโลก และเพื่อนำรายการอาหารจัดทำเป็นสำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลกโดยทำการวิจัยเชิงสำรวจและเทคนิคการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) ทำการศึกษาในเขตชุมชนเทศบาลนครพิษณุโลก ทั้งหมด 64 ชุมชน โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลรายการอาหารพื้นถิ่นที่คนในชุมชนนิยมรับประทาน จากการตอบแบบสอบถามของผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในชุมชนนานมากกว่า 20 ปี มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ซึ่งเป็นผู้ที่มีความรู้และมีประสบการณ์ด้านอาหารพื้นถิ่น จากการสะสม และสืบทอดที่เกิดจากการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง จำนวน 640 คน พบว่าอาหารพื้นถิ่นที่เป็นที่ นิยมและต้องการให้มีการสืบทอดต่อไป มีทั้งหมด 148 รายการ แบ่งเป็นประเภทอาหารคาว 126 รายการ และประเภทอาหารหวาน 22 รายการ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นรายการอาหารที่ได้จากการนำวัตถุดิบที่หาง่ายในท้องถิ่นมาปรุง ทำการคัดเลือกและจัดสำรับอาหารพื้นถิ่น จากการสนทนากลุ่มของผู้เชี่ยวชาญด้านสาขาอาหารและโภชนาการ จำนวน 5 คน ได้สำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลกทั้งหมด 10 สำรับ โดยแต่ละสำรับประกอบด้วยอาหารคาว 4 รายการ และอาหารหวาน 1 รายการ จากนั้นทำการคัดเลือกสำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลก 5 สำรับ เพื่อการฟื้นฟูและสืบทอดวิธีการบริโภคอาหารแบบสำรับให้คงอยู่ต่อไป คัดเลือกสำรับอาหารโดยวิธีการสนทนากลุ่มผู้นำชุมชนในเขตเทศบาลนครพิษณุโลก และตัวแทนกลุ่มสภาวัฒนธรรมจังหวัดพิษณุโลกได้สำรับอาหารดังต่อไปนี้ สำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลก ชุดที่ 1 ได้แก่ แกงหยวกกล้วย แกงเลียงผักรวม ปลาเนื้ออ่อนทอดกระเทียม น้ำพริกปลาย่าง ขนมสอดไส้ และน้ำตาลสด ชุดที่ 2 ได้แก่ แกงขี้เหล็ก แกงส้มไหลบัว ปลาตะเพียนต้มเค็ม แจ่วปลา ขนมกล้วย และ น้ำมะตูม ชุดที่ 3 ได้แก่ แกงบอน ต้มยำหัวปลีปลาย่าง ปลาเห็ด น้ำพริกปลาร้า กล้วยตาก และน้ำตะไคร้ ชุดที่ 4 ห่อหมกปลาช่อนใบยอ แกงแคปลาย่าง ยำหัวปลี แจ่วปลา เมี่ยงคำ และน้ำอัญชัน ชุดที่ 5 ได้แก่ แกงคั่วขนุน แกงหมูเทโพ แกงเลียง ผักรวม น้ำพริกปลาย่าง ขนมเปียกปูน และน้ำใบบัวบก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภู่จันทร์ ผ., & อินเกต โ. (2016). สำรับอาหารพื้นถิ่นเมืองพิษณุโลก. วารสารกระแสวัฒนธรรม, 17(32), 3–16. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/cultural_approach/article/view/72375
ประเภทบทความ
Research Article

เอกสารอ้างอิง

[1] Detkoonchorn, Jariya. (2009). Food Set Thai. Bangkok: Phetkanruen Press.

[2] Dholvitayakhun, Achara. (2007). Basic Nutrition. Bangkok: Xodeiynstor Press.

[3] Nitiworakarn, Saruda. (2014). Mon Food Set Menus at Kohkred Community, Nontaburi Province. Cultural Approach. 15(28) : 39-85.

[4] Nutrition Division. (2011). Nutritive Values of Thai Foods. Nutrition Division. Department of Health. Ministry of Public Health.

[5] Phongphit, Seri. (1993). Wisdom Rural Development. Bangkok: Amarinting Press.

[6] Supavititpatana, Thawatchai. (2011). Conservation Legendary Recipes Thailand Community Chom Thong District of Phitsanulok. Faculty of Food and Agricultural Technology, Pibulsongkram Rajabhat University, Phitsanulok.

[7] Trinumitr, Jumnong. (2010). Transmitting Traditional Knowledge of Indigenous Communities, Some Cultural Cuisine Kadi. Bansomdejchaopraya Rajabhat University.