สุนทรียะแห่งห้วงขณะ: การประกอบสร้างความหมายของกาลเวลา ผ่านภาพถ่ายภูมิทัศน์ชนบทไทย ในผลงานชุด “ONE MOMENT FOR FUTURE: ห้วงขณะเพื่ออนาคต”
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์การประกอบสร้างความหมายของ “กาลเวลา” ผ่านสุนทรียะของภาพถ่ายภูมิทัศน์ชนบทไทย ในผลงานชุด One Moment for Future: ห้วงขณะเพื่ออนาคต ซึ่งจัดแสดง ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2569 โดยเน้นวิเคราะห์ภาพหลักที่ปรากฏเด็กชายนอนพักบนก้อนหินสีขาวท่ามกลางทุ่งกังหันลม จังหวัดชัยภูมิ และใช้ภาพอื่นในชุดเป็นบริบทเสริม การศึกษาตั้งคำถามว่า “ห้วงขณะ” ในภาพถ่ายสามารถประกอบสร้างความหมายของอดีต ปัจจุบัน และอนาคตอย่างไร และก่อให้เกิดคุณค่าทางสุนทรียะในลักษณะใด โดยใช้กรอบแนวคิดสหวิทยาการ ได้แก่ แนวคิดห้วงขณะชี้ขาด (Decisive Moment) รวมถึงแนวคิดการตีความ (Studium) และแนวคิดการกระแทกใจ (Punctum) ของบาร์ตส์ สัญวิทยาภาพตามบาร์ตส์และเพิร์ซ และสุนทรียศาสตร์เชิงนิเวศในบริบทแอนโทรโพซีน ผลการวิเคราะห์พบว่าภาพถ่ายประกอบสร้างความหมายของกาลเวลาผ่านกลวิธี 3 ชั้น ได้แก่ (1) การจัดวางคู่ตรงข้ามเชิงสัญญะระหว่างเทคโนโลยีพลังงานสะอาดกับวิถีเกษตรกรรมดั้งเดิม (2) การใช้อิริยาบถของมนุษย์เป็นตัวบ่งชี้ภาวะจิตต่อเวลา และ (3) การใช้แสงพลบค่ำเป็นสัญญะของรอยต่อระหว่างยุคสมัย ข้อเสนอสำคัญของบทความคือแนวคิด “สุนทรียะแห่งห้วงขณะรอยต่อ” ซึ่งเป็นกรอบวิเคราะห์สำหรับงานภาพถ่ายที่บันทึกการเปลี่ยนผ่านทางสังคมและนิเวศของชนบทไทย พร้อมทั้งเชื่อมโยงทฤษฎีสุนทรียศาสตร์สากลเข้ากับบริบทไทยร่วมสมัย และเสนอการอ่านภาพถ่ายในฐานะวาทกรรมว่าด้วยอนาคตที่ยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
** ข้อความ ข้อคิดเห็น หรือข้อค้นพบ ในวารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสารเป็นของผู้เขียน ซึ่งจะต้องรับผิดชอบต่อผลทางกฎหมายใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากบทความและงานวิจัยนั้น ๆ โดยมิใช่ความรับผิดชอบของคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี **
เอกสารอ้างอิง
Atkin, A. (2022). Peirce’s theory of signs. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Fall 2022 ed.). Stanford University.https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/peirce-semiotics/
Barthes, R. (1977). Image–music–text (S. Heath, Trans.). Hill and Wang.
Barthes, R. (1981). Camera lucida: Reflections on photography (R. Howard, Trans.). Hill and Wang.
Berleant, A. (1992). The aesthetics of environment. Temple University Press.
Berleant, A. (2005). Aesthetics and environment: Variations on a theme. Ashgate.
Burtynsky, E. (n.d.). Anthropocene. https://www.edwardburtynsky.com/projects/photographs/anthropocene
Cartier-Bresson, H., & Chéroux, C. (2024). The decisive moment (New ed.). Fondation Henri Cartier-Bresson.
Saito, Y. (2007). Everyday aesthetics. Oxford University Press.
Saito, Y. (2017). Aesthetics of the familiar: Everyday life and world-making. Oxford University Press.
Satpretpry, B. (2026). Windmill [Photograph]. International Photography Exhibition “One Moment for Future,”. Bangkok Art and Culture Centre.
Sontag, S. (1977). On photography. Farrar, Straus and Giroux.Watabaek Subdistrict Administrative Organization. (n.d.). Tourist attraction. https://www.watabaek.go.th/data.php?content_id=12
