ห่วงโซ่คุณค่าและการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าว: กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนสุราสักทอง จังหวัดแพร่

Main Article Content

บุญญาพร ดวงสา
พงษ์นรินทร์ ปิดจัตุรัส
พรทิพย์ รอดพ้น
พิมพ์นิภา รัตนจันทร์
พรสวัสดิ์ สิงห์ยาม
ฐิติมนต์ ธนกิติเอื้ออังกูร
ปิยมาภรณ์ เทียมจิตร
ณัชชา ลิมปศิริสุวรรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพบริบท และห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าว และเพื่อศึกษาแนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าวกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสุราสักทอง จังหวัดแพร่ โดยใช้แนวทางการศึกษาแบบกรณีศึกษา ซึ่งเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก เจ้าของกิจการ พนักงาน และกลุ่มเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง โดยใช้เครื่องมือการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และมีการตรวจสอบความเชื่อถือ ด้วยเทคนิคแบบ 3 เส้า ประกอบด้วย 3 เทคนิค ได้แก่ การใช้แหล่งข้อมูลที่แตกต่างกัน การใช้นักวิจัยหลายคน และการใช้บุคคลที่ไม่ใช่นักวิจัยทำการทบทวนข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติแอทลาส ทีไอ ผลการศึกษาพบว่า ห่วงโซ่คุณค่าเกี่ยวกับการจัดการธุรกิจต้นน้ำ เริ่มตั้งแต่การคัดสรรวัตถุดิบที่ดีมีคุณภาพเพื่อเข้าสู่กระบวนการผลิต การจัดการธุรกิจกลางน้ำ ดำเนินการผลิต ปรับปรุง และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความสอดคล้องกับสภาพแวดล้อม และการจัดการธุรกิจปลายน้ำ ในการเคลื่อนย้ายผลิตภัณฑ์ไปยังผู้บริโภคเป้าหมาย สำหรับกลุ่มผู้บริโภค และกลุ่มธุรกิจร้านค้า ด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีความหลากหลาย และมีเอกลักษณ์ในรสชาติที่ลอกเลียนแบบได้ยาก นอกจากนี้ การสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าว ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) สืบสานภูมิปัญญา 2) คัดสรรวัตถุดิบคุณภาพ 3) ทำโรงเหล้าให้เป็นเรื่องเล่า และ 4) ประกอบกิจการเพื่อสังคม ซึ่งองค์ประกอบดังกล่าว คือ กุญแจแห่งความสำเร็จที่สำคัญสำหรับการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าวได้อย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ดวงสา บ., ปิดจัตุรัส พ., รอดพ้น พ. ., รัตนจันทร์ พ. ., สิงห์ยาม พ. ., ธนกิติเอื้ออังกูร ฐ. ., เทียมจิตร ป., & ลิมปศิริสุวรรณ ณ. . . . (2025). ห่วงโซ่คุณค่าและการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าว: กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนสุราสักทอง จังหวัดแพร่. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 17(1), 17–35. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/mbs/article/view/268793
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิตติมา ชาญวิชัย และธีรพล ภูรัต. (2563). การสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยการพัฒนาความเป็นตัวตนที่แท้จริงให้กับอาหารท้องถิ่นในอําเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 15(3), 26-37.

กัลยรัศมิ์ ทิณรัตน์ นภาพร วงษ์วิชิต เพ็ญสิริ ภูวรกิจ ปารีณา เมญา แอนเดอร์สัน และณัฐนันท์ หลักคา. (2566). การศึกษาแนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มในห่วงโซ่อุปทานของกลุ่มผู้ผลิตข้าวเขาวง ในจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารการบัญชีและการจัดการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 15(4), 35-55.

โคราชไมโครบรู. (2566). ลูกแป้งภูมิปัญญาดั้งเดิม. ค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2567, จาก https://hopbeerhouse.com/lukpaeng/

ชัยวัฒน์ สมศรี วิยะณี ดังก้อง กรรณิการ์ เศวตปวิช และจุฬาภรณ์ ดวงตาดำ. (2566). การสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผลิตผลทางการเกษตร ตามแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ภายใต้การมีส่วนร่วมของสมาชิกชุมชนตำบลทุ่งแล้ง อำเภอลอง จังหวัดแพร่. วารสาร มจร โกศัยปรทิรรศน์, 1(1), 1-10.

ฐาปกรณ์ ทองคำนุช เบญจพร เชื้อผึ้ง ธาริดา สกุลรัตน์ และพิมพ์พร พิมพ์สุวรรณ. (2564). รูปแบบการเชื่อมโยงการจัดการห่วงโซ่อุปทานสินค้าเกษตรสู่ธุรกิจโรงแรมและธุรกิจบริการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 3(2), 118-132.

ไทยพีบีเอส. (2565). เสรีแค่ไหน กฎเดิม-กฎใหม่ สาระสำคัญปลดล็อกผลิตสุรา. ค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/321095

ไทยเบฟเวอเรจ. (2562). รายงานการพัฒนาที่ยั่งยืน 2562. กรุงเทพฯ: บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน).

นิรันดิ์เกียรติ ลิ่วคุณูปการ. (2565). การจัดการห่วงโซ่คุณค่ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปในพื้นที่ จังหวัดชายแดนใต้. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 17(1), 136-146.

บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง. (2566). ทดสอบแปรรูปสาโท-คราฟเบียร์สร้างนวัตกรรมระดับชุมชนต่อยอดธุรกิจ. ค้นเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0 %B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1/200067

ประชาชาติธุรกิจ. (2566). จากข้าวสู่ “สุราชุมชน” สร้างมูลค่าเพิ่ม-เสริมรายได้ชาวนา. ค้นเมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://www.prachachat.net/economy/news-1316876

ปรีชา ปาโนรัมย์ กุลกันยา ศรีสุข สุริยา รักการศิลป์ บัญชา จันทราช และอารีรัตน์ ลุนลลาด. (2563). การเพิ่มมูลค่า ทางเศรษฐกิจให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชนสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง กรณีอำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารสหวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 4(1), 22-28.

ประภัสรา ศิริขันธ์แสง ปณิดา เผือกแก้ว และนราศร ศิริสงวน. (2560). ผลของสาโทข้าวเจ้าต่างสีต่อการยับยั้งการเจริญของ Escherichia Coli และ Staphylococcus Aureus. วารสารวิทยาศาสตร์คชสาส์น, 39(1), 121-135.

ผู้จัดการออนไลน์. (2566). สุราชุมชน ฟีเวอร์ทั้งแผ่นดิน. ค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://mgronline.com/daily/detail/9660000052969

พฤฒิยาพร มณีรัตน์ และเกิดศิริ เจริญวิศาล. (2565). โมเดลห่วงโซ่คุณค่าในการสร้างมูลค่าวัตถุดิบท้องถิ่นสู่กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอาหารในจังหวัดภูเก็ต. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(3), 813-825.

พุทธิพงค์ อินทร์จันทร์ วรินยุพา เต็มแต้ม ณฐพร จันทบุตร ชาลิสา ใจสบาย และธัญญรัศม์ โมรา. (2564). การพัฒนา และยกระดับผลผลิตภัณฑ์กระท้อนคลองน้อยเพื่อสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์มูลค่าเพิ่ม กรณีศึกษา ตำบลคลองน้อย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารสังคมศาสตร์และศาสตร์รวมสมัย, 2(2), 1-11.

วิจัยกรุงศรี. (2566). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรมปี 2567-2569: อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม. ค้นเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/food-beverage/beverage/io/io-beverage-2024-2026

วินยาภรณ์ พราหมณโชติ. (2564). ผ้าฝ้ายทอมือจอมทองกับแนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มเพื่อการยกระดับผลิตภัณฑ์ในตลาดสมัยใหม่: การวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 16(1), 1-10.

ศรินนา แก้วสีเคน และภัครดา เกิดประทุม. (2566). การพัฒนากลยุทธ์เพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนเป็นวิสาหกิจเพื่อสังคมในกลุ่มจังหวัดนครชัยบุรินทร์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(6), 2426-24441.

ศูนย์อัจฉริยะเพื่ออุตสาหกรรมอาหารสถาบันอาหาร. (2566). ตลาดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รายงานตลาดอาหารในประเทศไทย. ค้นเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://fic.nfi.or.th/upload/market_overview/pdf379.pdf

สุภาพร วิชัยดิษฐ์ ศกลวรรณ คงมานนท์ และพุธรัตน์ บัวตะมะ. (2565). การเพิ่มมูลค่าภูมิปัญญาผ้าทอท้องถิ่นสู่การ ท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. Journal of Modern Learning Development, 7(3), 347-364.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2565). ห่วงโซ่คุณค่าข้าว. ค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://bioinnovationlinkage.oie.go.th/a_AttachPlant/Plant_4_20220727_115236_1.pdf

สยาม อัจฉริยประภา และอาแว มะแส. (2564). การปรับตัวในการดำรงชีพตามแนวทางวิสาหกิจเพื่อสังคมของกลุ่มอาชีพฐานการเกษตรในจังหวัดเชียงราย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(2), 584-595.

Chatthama, K. (2015). A Study of Value-added Approach in Hostel Development in Bangkok. Doctoral Dissertation, Master’s Thesis of Architecture, Thammasat University.

Chummee, P., & Chanprasert, S. (2021). A causal relationship model analysis of innovations affecting value added creation of social business. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(14), 5866-5871.

Dapiran, G. P., & Kam, B. H. (2017). Value creation and appropriation in product returns management. The International Journal of Logistics Management, 28(3), 821-840.

Maxwell, J. A. (2012). Qualitative Research Design: An Interactive Approach. (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications Ltd.

Park T-Y., Cho S-H., & Seo J-H. (2006). A compulsive buying cause: a qualitative analysis by the grounded theory method. Contemporary Family Therapy. 28(3), 239-249.

Patton, M. Q. (1990). Qualitative Evaluation and Research Methods. (2nd ed.). Newbury Park, CA: Sage Publications Ltd.

Porter, M. (2008). On competition. Boston: Harvard Business Press.

Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research Techniques. Thousand Oaks, CA: Sage Publications Ltd.

Tinta, A. A. (2017). The determinants of participation in global value chains: the case of ecowas. Cogent Economics & Finance, 5(1), 1-14.