Acting School Principals: The Vacuum from the Lack of Titular Administrators, Challenges, and Adaptation Guidelines for Small Schools

Main Article Content

Songkiat Sansuwan
Mattana Wangthanomsak

Abstract

This academic article aims to explore the challenges and present adaptation strategies for teachers serving as acting school directors in small schools under a "vacuum from the lack of titular administrators." The study was conducted through literature reviews, document analysis, and conceptual synthesis based on Contingency Theory. The findings reveal that policies tying administrator allocation to student enrollment criteria create three major constraints: 1) dual-role burdens from managing classroom teaching alongside four areas of school administration; 2) role conflicts stemming from their professional status as teachers who must act as administrators while maintaining peer equality; and 3) legal limitations that deprive acting directors of position power, causing difficulties in budgetary and personnel decision-making. To address these crises, the article synthesizes adaptation strategies across three main dimensions: 1) leadership adaptation, shifting from hierarchical command to relationship-oriented and distributed leadership; 2) integrated and flexible resource management, such as multi-grade teaching; and 3) the establishment of collaborative networks by engaging communities and local organizations. Finally, these insights are structured into an Input-Process-Output (IPO) model, serving as a vital mechanism to tangibly sustain and elevate the educational quality of small schools, enabling them to overcome the limitations of the positional vacuum.

Article Details

How to Cite
Sansuwan, S., & Wangthanomsak, M. (2026). Acting School Principals: The Vacuum from the Lack of Titular Administrators, Challenges, and Adaptation Guidelines for Small Schools. Journal of Educational Management and Research Innovation, 8(5), 865–874. Retrieved from https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/290661
Section
Articles

References

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2564). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา. กรุงเทพฯ:กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา.

ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2560). การบริหารความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ธีรภัทร์ ถิ่นแสนดี. (2563). การบริหารสถานศึกษาและการมีส่วนร่วมของชุมชนในยุคดิจิทัล. ขอนแก่น:มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

เนตร์พัณณา ยาวิราช. (2553). พฤติกรรมองค์การ. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.

พัชราภรณ์ กุลบุตร. (2558). การจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1. วารสารบัณฑิตวิจัย, 6(1), 45-56.

ภูมิศรัณย์ ทองดีเลิศ และคณะ. (2563). แนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 15(2), 45-60.

รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2565). การบริหารงานวิชาการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2561). การบริหารการศึกษา: หลักการ ทฤษฎี และประเด็นทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: ทิพยวิสุทธิ์.

ศิริพงษ์ เศาภายน. (2562). หลักการบริหารการศึกษา: ทฤษฎีและแนวปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: บุ๊คพอยท์.

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2565). รายงานการศึกษาแนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: ทีดีอาร์ไอ (TDRI).

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2557). การบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA).

สมพงษ์ จิตระดับ. (2566). วิกฤตโรงเรียนขนาดเล็กและทางออกของการศึกษาไทย. วารสารครุศาสตร์, 51(1), 12-25.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). รายงานข้อมูลสารสนเทศทางการศึกษา ปีการศึกษา 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2563). หนังสือสั่งการ ที่ ศธ 0206.6/ว 23 เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดสัดส่วนอัตรากำลังข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2564). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2565). การบริหารและการจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Daly, A. J. (2018). Thinking Beyond the Individual: Social Capital and Educational Change. Journal of Educational Change, 19(1), 127-142.

Fiedler, F. E. (1967). A Theory of Leadership Effectiveness. New York: McGraw-Hill.

Lawrence, P. R., & Lorsch, J. W. (1967). Organization and Environment: Managing Differentiation and Integration. Massachusetts: Harvard Business School Press.