แนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน กรณีศึกษาชุมชนบ้านกอไผ่ทอง จังหวัดสมุทรสาคร

Main Article Content

ณัฐวรรณ บุตรชุน
สวรรยา ธรรมอภิพล

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนบ้านกอไผ่ทอง จังหวัดสมุทรสาคร 2) หาแนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนของชุมชนบ้านกอไผ่ทอง จังหวัดสมุทรสาคร โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ผู้บริหารเทศบาลตำบลหลักห้า เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานของเทศบาลตำบลหลักห้า และประชาชนที่มีภูมิลำเนาอาศัยอยู่ในชุมชนบ้านกอไผ่ทอง รวมทั้งสิ้น 15 คน และใช้การสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์เนื้อหา สรุป และนำเสนอผลการศึกษาต่อไป ผลการวิจัย พบว่า ประชาชนมีการคัดแยกขยะมูลฝอยที่แหล่งกำเนิด แต่ยังไม่เคร่งครัด มีการคัดแยกเพียงบางครั้งหรือบางชนิดเท่านั้น และนำหลักการ The 9Rs Framework ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนไปใช้ แต่ยังไม่ครบทุกหลักการ ได้แก่ การใช้ซ้ำ การซ่อมแซม และการรีไซเคิล อยู่ในระดับปานกลางถึงมาก การหลีกเลี่ยงการเกิดของเสีย การคิดใหม่ และลดการบริโภค อยู่ในระดับน้อย และไม่มีการนำหลักการปรับปรุงใหม่ ผลิตใหม่ และการเปลี่ยนวัตถุประสงค์ ไปใช้ ซึ่งได้ปฏิบัติตามหลักการการฟื้นคืนสภาพ โดยการนำขยะที่ผ่านการคัดแยกจนเหลือแต่ขยะที่ไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้แล้วไปผลิตเชื้อเพลงขยะ จนไม่เหลือขยะมูลฝอยในขั้นตอนสุดท้าย จากผลการวิจัย สามารถนำมาหาแนวทางในการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอย ดังนี้ 1) การกำหนดนโยบายและออกกฎหมายในการจัดการขยะมูลฝอยที่แหล่งกำเนิด 2) การสร้างจิตสำนึกและทัศนคติที่ดีในการจัดการขยะมูลฝอยที่แหล่งกำเนิด 3) การสร้างการมีส่วนร่วมในชุมชน  4) การสร้างมูลค่าเพิ่มให้ขยะมูลฝอย 5) การบูรณาการร่วมกันระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุตรชุน ณ. ., & ธรรมอภิพล ส. . (2025). แนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน กรณีศึกษาชุมชนบ้านกอไผ่ทอง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 7(4), 717–730. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/279595
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ. (16 กุมภาพันธ์ 2566). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2565-2570). สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2568, จาก https://www.pcd.go.th/publication/28745

กรมควบคุมมลพิษ. (9 พฤษภาคม 2567). รายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชน ปี พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2568, จาก https://www.pcd.go.th/publication/31985

ถิรวุฒิ แสงมณีเดช, บําเพ็ญ ไมตรีโสภณ, สมิตา จุลเขตร์ และ วิเชียร สิงห์ใหม่. (2567). การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อสร้างความได้เปรียบทางการค้าในการดำเนินธุรกิจแฟชั่นรีไซเคิล. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 12(1), 1-15.

นิภาภรณ์ จงวุฒิเวศย์ และชุลีวรรณ ปราณีธรรม. (2564). พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือน ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลััยราชภััฏกาญจนบุุรี, 10(2), 269-280.

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13 (ปี พ.ศ. 2566-2570). (2565). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง หน้า 1 (1 พฤศจิกายน 2565).

เพชรลัดดา เพ็ชรภักดี. (2565). การจัดการวงจรขยะชุมชนแบบครอบคลุมโดยใช้แนวคิดการพึ่งพากันของระบบนิเวศเมือง และเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อนำไปสู่การจัดการขยะที่ยั่งยืนผ่านมิติด้านการบริหารจัดการเมือง. วารสารสถาปัตยกรรม การออกแบบและการก่อสร้าง, 4(2), 13-29.

ภัทรานิษฐ์ ศรีจันทราพันธุ์ และ อำพรรณ ไชยบุญชู. (2564). การศึกษาปริมาณขยะในครัวเรือนช่วงการแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 41(2), 1-17.

ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). (2561). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอน 82 ก หน้า 1 – 71 (13 ตุลาคม 2561).

เลิศลักษณ์ เจริญสมบัติ. (2564). การประยุกต์ใช้แนวคิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนกับวิสาหกิจชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 24(1), 145-155.

ศรินทร์ทิพย์ บุญจันทร์ และ จักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการคัดแยกขยะของแม่บ้านในตำบลบึงพระ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(1), 180-190.

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. (2562). Circular Economy เศรษฐกิจหมุนเวียน...ที่ทุกคนควรรู้. ปทุมธานี: สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย.

สยาม อรุณศรมรกต และ ยงยุทธ วัชรดุล. (2559). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 17 ประการ ของสหประชาชาติเพื่อโลกอนาคต. วารสารวิจัยสหวิทยาการไทย, 11(3), 1-7.

สรรพสิทธิ์ ชมภูนุช, ทิวากร แสร์สุวรรณ, ศิรินดา สวนมาดี และ โชติ บดีรัฐ. (2565). บริบทของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(3), 409-424.

สายัน เผื่อยา. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการขยะพลาสติกในจังหวัดสมุทรปราการ ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 4(3), 195-209.

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (ม.ป.ป.). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร (รายเดือน). สืบค้นเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2567, จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/ statmonth/#/mainpage

สิทธิชัย ปักษี และวลัยพร ชิณศรี. (2566). แนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยแบบบูรณาการตามหลักการ 7Rs ของเทศบาลเมืองชะอำ จังหวัดเพชรบุรี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมณี, 4(6), 15-29.

สุวิดา นวมเจริญ, ชูเกียรติ มุทธากาญจน์, พงศธร สัจจชลพันธ์, วิบูลย์ รัตนาภรณ์วงศ์ และณัฏฐ์กรณ์ หน่อนิล (2567). การวิเคราะห์การนำเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนไปปฏิบัติ: กรณีศึกษาโครงการหมู่บ้านยั่งยืนของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. วารสารนโยบายและกิจการสาธารณะ, 3(1), 1–23.

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก. (2564). แนวทางการประยุกต์ใช้หลักการเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อลดก๊าซเรือนกระจกในองค์กร. กรุงเทพฯ: องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก.

องค์การสหประชาชาติในประเทศไทย. (ม.ป.ป.). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2567, จาก https://thailand.un.org/th/sdgs

อัจฉรา อัศวรุจิกุลชัย. (2562). การจัดการขยะมูลฝอยกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. กรุงเทพฯ: แดเน็กซ์ อินเตอร์คอร์ปอเรชั่น.