การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพรหมวิหารธรรมกับภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ และ 3) ศึกษาแนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี เก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 380 คน และการสัมภาษณ์ 13 รูป/คน วิเคราะห์โดยการทดสอบค่าที ในกรณีตัวแปรอิสระสองกลุ่มและการทดสอบค่าเอฟ ด้วยวิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนตามค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า 1. ระดับการใช้หลักพรหมวิหารเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ โดยภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง เป็นรายด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านด้านอุเบกขา ความมีใจเป็นกลาง และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดคือ ด้านเมตตา การให้ความรัก 2. หลักพรหมวิหารธรรม โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับภาวะผู้นำของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ อยู่ในระดับต่ำมาก เมื่อพิจารณาในแต่ละด้าน พบว่า หลักพรหมวิหารธรรมมีความสัมพันธ์กับด้านการสร้างแรงบันดาลใจมากที่สุด 3. แนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่รถ อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ โดยยึดมั่นในคุณธรรมและจริยธรรม ควบคุมอารมณ์ และสร้างศรัทธาแก่บุคลากร ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ ด้วยการยกย่อง ส่งเสริมความก้าวหน้า และสร้างขวัญกำลังใจ ด้านการกระตุ้นให้ใช้ปัญญา โดยเปิดโอกาสให้คิดสร้างสรรค์ และพัฒนาวิธีการทำงานใหม่ ๆ และด้านการคำนึงถึงปัจเจกบุคคล ด้วยการรับฟัง ส่งเสริมศักยภาพ และยอมรับความแตกต่างในการทำงาน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กวี วงศ์พุฒ. (2550). ภาวะผู้นำ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: ศูนย์ส่งเสริมวิชาชีพ.
กิติมา ปรีดีดิลก. (2542). การบริหารและการนิเทศการศึกษาเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: อักษรพิพัฒน์.
กุลพรภัสร์ วงศ์มาจารภิญญา, สุขุมพงศ์ ชาญนุวงศ์, ธนชาติ ประทุมสวัสดิ์ และ ปกรณ์ ปรีชาภรณ์. (2567). รูปแบบการจัดการยุคใหม่ที่ส่งผลต่อการพัฒนาองค์การอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา บริษัท ไทย สมายล์ บัส จำกัด. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(4), 2297–2313.
จุฑาทิพย์ สุจริตกุล. (2562). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในยุคประเทศไทย 4.0 กรณีศึกษา: องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดภูเก็ต. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 4930-4943.
ดนัย ไชยโยธา. (2544). พจนานุกรมพุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: โอเอส พริ้นติ้งเฮาส์.
นวลนภา จุลสุทธิ, กัสมา กาซ้อน, สิปราง เจริญผล และ พรชัย เจดามาน. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมกับการบริหารการเปลี่ยนแปลงองค์กรภาครัฐภายใต้ยุค VUCA. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 310–328.
พระมหาเกษม ปญฺญาวโร. (2560). การเจริญพรหมวิหาร 4 ในชีวิตประจำวัน. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 22(1), 63–71.
พระมหาวุฒิมา ปญฺวุฑฺโฒ (เถาว์หมอ). (2564). ภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหาร 4 ของสมเด็จพระพุทธชินวงศ์(ประจวบ กนฺตาจาโร) (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมชาย เดชาหูม, วิโรจน์ คุ้มครอง และ พระศรีวินยาภรณ์ (สายรุ้ง แดงงาม). (2568). แนวทางการประยุกต์ใช้หลักเบญจศีล-เบญจธรรมเพื่อสร้างเสริมคุณค่าการดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุในสังคมไทย. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 7(1), 57–68.
พิชัยรัฐ หมื่นด้วง (2565). สมรรถนะของผู้บริหารที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารในองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นในเขตอำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(4), 415–432.
รังสรรค์ ประเสริฐศรี. (2544). ภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: ธนธัชการพิมพ์.
ศิริภัสสร ปิยนันทวารินทร์, สายรุ้ง บุบผาพันธ์ และ สมชัย ศรีนอก. (2566). พรหมวิหาร 4 กับภาวะผู้นำในยุคสังคม 5.0. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(3), 294–306.
สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน). (2527). พรหมวิหารธรรม. กรุงเทพฯ: สหายการพิมพ์.
อับดุลรอมาน อับซี และ อิบรอฮิม สารีมาแซ. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนราธิวาส. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 3(4), 129–146.
Damnoen, S., & Somruay Pindon, P. P. (2025). A Synthesis of Buddhist Principles based on King’s Philosophy towards Sufficiency Agricultural Learning for Community Self-Reliance. Journal of Educational Management and Research Innovation, 7(1), 1–12.
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1984). Improving Organization Effectiveness Though Transformational Leadership. New Jersey: Sage Publications.
Bass, B. M. (1994). Leadership and Performance Beyond Expectations. New Jersey: Sage Publications.
McFarland, R. D. (1979). Management: Foundation & Practices. (5th ed.). New York: Macmillan Publishing.
Schwartz, Z. D. (1980). Introduction to Management: Principle, Practice and Process. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
Stogdill, R. M. (1974). Handbook of Leadership: A Survey of Theory and Research. New York: The Free Press.