วิเคราะห์การจัดการเรียนการสอนธรรมบทเชิงวิเคราะห์ของคณะสงฆ์ไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยในเรื่อง “การศึกษาวิเคราะห์การจัดการเรียนการสอนธรรมบทของคณะสงฆ์ไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ระบบการเรียนการสอนภาษาบาลีและธรรมบทในแง่มุมต่าง ๆ รวมถึงเสนอแนวทางในการพัฒนาการศึกษา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญรวม 50 คน และการสนทนากลุ่มกับผู้เชี่ยวชาญ เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ ยืนยันว่าการศึกษาเดิมในคณะสงฆ์ไทยยังคงมุ่งเน้นไปที่การจดจำเนื้อหา โดยขาดการวิเคราะห์และการประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ส่งผลให้มีความไม่เชื่อมโยงกับบริบทปัจจุบัน
ส่วนเบื้องต้นกล่าวถึงความสำคัญของการศึกษาภาษาบาลี โดยแสดงให้เห็นว่าภาษานี้มีบทบาทสำคัญในการเผยแผ่และรักษาคำสอนของพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ต้นยุคพุทธกาล จนถึงปัจจุบัน แล้วนำเสนอแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาธรรมวินัย ซึ่งมีวิวัฒนาการตามยุคสมัยต่าง ๆ พร้อมกับการประยุกต์ใช้แนวทางการศึกษาที่เหมาะสม
ส่วนที่ 2 วิเคราะห์การจัดการเรียนการสอนภาษาบาลีและธรรมบทในคณะสงฆ์ไทย และพบว่าเป็น ที่มาของการเรียนรู้ที่ค่อนข้างยาก มีการเขียนออกมาอย่างมีระเบียบและเชื่อมโยงกับการใช้วิธีการศึกษาในปัจจุบัน ขณะที่ส่วนที่ 3 มุ่งเน้นการวิเคราะห์ SWOT และ TOWS Matrix เพื่อประเมินจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและอุปสรรค จึงทำให้ได้พบความจริงดังนี้
ผลการวิจัยพบว่า มีจุดแข็งในด้านการอนุรักษ์ศาสนาและพัฒนาทักษะการแปล แต่ก็มีจุดอ่อนในเรื่องของการปรับเนื้อหาที่ไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง สุดท้ายเสนอข้อคิดเห็นและแนวทางในการปรับปรุงหลักสูตรและวิธีการสอน เพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของพระสงฆ์และสังคมในปัจจุบันได้ดีขึ้น
ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในการพัฒนาการศึกษาให้มีรูปแบบหรือแนวทางเข้าถึงพระไตรปิฎกและเข้ากับยุคสมัยได้ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอน เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของพระสงฆ์ในสังคมและประยุกต์ใช้ธรรมบทในชีวิตประจำวันอย่างมีประสิทธิภาพและจะต้องเป็นตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประทีป คงเจริญ. (2564). ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม: คุณลักษณะสำคัญของพลโลกในยุคเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 15(3), 165-177.
พระครูศรีปัญญาวิกรม. (2559). รูปแบบการเรียนการสอนบาลีศึกษาในสังคมไทย. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 1(2), 14–26.
พระมหาสถิต เหลื่อมล้ำ, พระราชวิมลโมลี, พระปลัดสุระ ญาณธโร และ พระครูสาธุกิจโกศล. (2566). การพัฒนาบทเรียนออนไลน์วิชาภาษาบาลีด้วยนวัตกรรม “LIVEWORKSHEETS” สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 14(1), 296–304.
พระมหาสุนทร เฉลยชัย, พระธรรมวัชรบัณฑิต (สมจินต์ วันจันทร์) และ ขันทอง วัฒนะประดิษฐ์. (2567). สันตินวัตกรรมเพื่อการเสริมสร้างความศรัทธาในการศึกษาบาลีของสามเณร สำนักเรียนวัดนิมมานรดี. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(1), 310–321.
พระมหาอุดร ทีปวํโส และ พระมหาสกุล มหาวีโร. (2567). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในสำหรับสำนักศาสนศึกษาวัดเจดีย์หลวง ตำบลพระสิงห์ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่. มมร ล้านนาวิชาการ, 13(1), 21–33.
พระสุริยา ไชยประเสริฐ, ภาสกร เรืองรอง และ พิชญาภา ยวงสร้อย. (2567). การเรียนการสอนแบบเชิงรุกด้วยกิจกรรม สุ จิ ปุ ลิ ร่วมกับสื่อจักรวาลนฤมิต สำหรับนักเรียนธรรมศึกษา ระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 541–553.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2555). พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
สุรารักษ์ คงอินทร์ และ เชิดศักดิ์ ศรีสง่าชัย. (2567). รูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้ยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่นเขต 2. มมร ล้านนาวิชาการ, 13(2), 87–98.
สุเทพ เตรียมวิทยา, พระกมลรัตน์ ต่ายลีลาศ, พระมหารังสี ปี่แก้ว และ พร้อมพงษ์ ปานดี. (2565). การเรียนภาษาบาลีโดยใช้แอพพลิเคชั่น. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 14(1), 5–14.
Damnoen, P. S., Siri, P., Supattho, P. S., & Kaewwilai, K. (2021). The Development of Student Characteristics in According to the Nawaluk Framework of the Buddhist integration of Buddhapanya Sri Thawarawadee Buddhist College. Asia Pacific Journal of Religions and Cultures, 5(2), 126–135.
Gagne, R. M. (1970). The Condition of Learning. New York: Holt, Rinehart and Winston.
Klomkul, L., Damnoen, S., Sawasdee, U., & Wilairadtanakun, A. (2023). Network Development of Buddhist Communication Innovative Space for Media Literacy of Thai Youths. Journal of Namibian Studies: History Politics Culture, 35, 919-935.