การวิเคราะห์การฝึกฝนการแสดงของ 6 นักการละครแนวสัจนิยมตะวันตกด้วยหลักขันธ์ 5

Main Article Content

วีรภัทร บุญมา
ปริดา มโนมัยพิบูลย์
พันพัสสา ธูปเทียน

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์การฝึกฝนการแสดงของ 6 นักการละครแนวสัจนิยมตะวันตกด้วยหลักขันธ์ 5 เป็นการวิจัยเอกสารที่ใช้การวิเคราะห์เปรียบเทียบ (Comparative Analyzing) ระหว่างแนวคิดมนุษย์ตามหลักขันธ์ 5 กับตำราการฝึกฝนการแสดงของนักการละครตะวันตก 6 คน ได้แก่ 1) คอนสแตนติน สตานิสลาฟสกี 2) ไมเคิล เชคอฟ 3) สเตลลา แอดเลอร์ 4) ลี สตราส์เบิร์ก แซนฟอร์ด ไมส์เนอร์ และ 5) อูทา ฮาเกน โดยผลการศึกษาพบว่า แบบฝึกฝนของนักการละครทั้ง 6 มีหัวข้อทั้งหมด 126 หัวข้อ เป็นแบบฝึกฝนที่เน้นไปยังรูปขันธ์ 25 หัวข้อ แบบฝึกฝนที่เน้นไปยังเวทนาขันธ์ 7 หัวข้อ แบบฝึกฝนที่เน้นไปยังสัญญาขันธ์ 40 หัวข้อ แบบฝึกฝนที่เน้นไปยังสังขารขันธ์ 37 หัวข้อ และ เป็นแบบฝึกฝนที่เน้นไปยังวิญญาณขันธ์ 17 หัวข้อ โดย คอนสแตนติน สตานิสลาฟสกี และ ไมเคิล เชคอฟ มีแบบฝึกฝนเน้นไปยังรูปขันธ์ ส่วน สเตลลา แอดเลอร์ และ อูทา ฮาเกน มีแบบฝึกฝนที่เน้นสัญญาขันธ์ ส่วน ลี
สตราส์เบิร์ก และ แซนฟอร์ด ไมส์เนอร์ มีแบบฝึกฝนเน้นวิญญาณขันธ์ ส่วนเวทนาขันธ์นั้นพบว่าปรากฏน้อยที่สุดในผลการวิเคราะห์ ซึ่งผลการวิเคราะห์แบบฝึกฝนของนักการละครทั้ง 6 คนสะท้อนให้เห็นถึงความเข้าใจในธรรมชาติของกระบวนการทางอารมณ์ของมนุษย์ที่สอดคล้องกับหลักอิทัปปัจยตาของศาสนาพุทธที่มุ่งเน้นการจัดการสิ่งต่าง ๆ ที่ต้นเหตุที่แท้จริง และเหตุของการแสดงออกทางอารมณ์ (เวทนา) ก็ได้แก่ สัญญา (การจดจำ) สังขาร (การปรุงแต่งทางความคิด) และวิญญาณ (การรับรู้ทางอายตนะ)

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

พระมหาโยธิน โยธิโก (ปัดชาสี). (2563). การจัดการขันธ์ 5 เพื่อแก้ปัญหาและพัฒนามนุษย์ในพระพุทธศาสนา (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย). https://ethesis.mcu.ac.th/thesis/150

พรรัตน์ ดำรุง. (2560). การปฏิบัติงานและคุณค่าของ “วิจัยการแสดง” สำหรับนักวิชาการด้านการละคร/การแสดงในมหาวิทยาลัย. วารสารดนตรีและการแสดง, 3(2). 8-24.

พุทธทาสภิกขุ. (2543). ขันธ์ห้า: ที่ตั้งแห่งความเห็นแก่ตัว. ธรรมสภา.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2560). พระไตรปิฎก เล่มที่ 12: พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 4 มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มหาตัณหาสังขยสูตร ที่ 8 ว่าด้วยสาติภิกษุมีทิฏฐิลามก. https://84000.org/tipitaka/book/v.php?B=12&A=8041&Z=8506

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). มหามกุฏราชวิทยาลัย.

org. (2025, October 28). สัจจะ 2 (ความจริง—Sacca: truth). ใน พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 43). https://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=50

The Meisner Technique Studio. (n.d.). The Meisner technique. https://themeisnertechniquestudio.com/meisner-technique/

Adler, S. (2000). The art of acting. Applause.

Hagen, U. (1973). Respect for acting. Macmillan.

Stanislavsky, K. (2008). An actor’s work: A student’s diary. Routledge.

Chekhov, M. (1991). On the technique of acting. HarperPerennial.

Strasberg, L. (2010). The Lee Strasberg notes. Routledge.

Meisner, S. (1987). Sanford Meisner on acting. Vintage Books.

Moore, S. (2025). Konstantin Stanislavsky. In Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Konstantin-Stanislavsky

Screen Actors Guild‐American Federation of Television and Radio Artists. (2019). Conservatory presents using the psychological gesture on-camera. https://www.sagaftra.org/conservatory-presents-using-psychological-gesture-camera

Stella Adler Studio of Acting. (2025). The history of the Stella Adler Studio of Acting. https://stellaadler.com/about/history/

PBS. (2014, August 16). Stella Adler: Awake and Dream! from “American Masters” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=4Yo4BLH87YY

American Theatre. (2022). The lab where the method was born. https://www.americantheatre.org/2022/02/03/the-lab-where-the-method-was-born/

The Meisner Technique Studio. (n.d.). What is the Meisner Technique? https://themeisnertechniquestudio.com/meisner-technique/

Grant, M. (2025). Uta Hagen: Master Teacher. HB Studio. https://www.hbstudio.org/about-hb-studio/uta-hagen/