การพยากรณ์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรู้เท่าทันสื่อการพนันออนไลน์ ของนักศึกษาในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย

Main Article Content

คมสัน รัตนะสิมากูล
อัญมณี ภักดีมวลชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการเล่นพนันออนไลน์  2) เพื่อวัดระดับการรู้เท่าทันสื่อการพนันออนไลน์ของนักศึกษา และ 3) เพื่อพยากรณ์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรู้เท่าทันสื่อการพนันออนไลน์ของนักศึกษา ในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย ดำเนินการวิจัยโดยใช้การวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ในรูปแบบการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research Method) ด้วยวิธีการเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม (Questionnaire)  มีกลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษา จำนวน 400 คน ในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย โดยใช้วิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Random Sampling)  ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษามีระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อการเล่นพนันออนไลน์ ระดับปานกลาง (X ̅= 2.76, S.D.=1.33) 2) ระดับการรู้เท่าทันโฆษณาพนันออนไลน์ของนักศึกษา พบว่า ค่าเฉลี่ยการรู้เท่าทันโฆษณาพนันออนไลน์ของนักศึกษา อยู่ในระดับปานกลาง (X ̅ = 3.20, S.D.=1.29) และ 3) ตัวแปรพยากรณ์การรู้เท่าทันสื่อการพนันออนไลน์ของนักศึกษา ทั้งหมด 8 ตัวแปร ได้แก่ ปัจจัยทางด้านการสื่อสารกับเว็บพนันออนไลน์ (R²=0.381) พยากรณ์ได้ร้อยละ 38.10 เพิ่มตัวแปรปัจจัยด้านรายได้ (R²=0.422) พยากรณ์ได้ร้อยละ 42.20 เพิ่มตัวแปร ปัจจัยด้านแหล่งที่มาของรายได้จากผู้ปกครอง
(R²=0.443) พยากรณ์ได้ร้อยละ 44.30 เพิ่มตัวแปร ปัจจัยด้านกฎหมาย (R²=0.464) พยากรณ์ได้ร้อยละ 46.40 เพิ่มตัวแปรปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (R²=0.472) พยากรณ์ได้ร้อยละ 47.20 เพิ่มตัวแปรด้านภูมิทัศน์สื่อดิจิทัล (R²=0.478) พยากรณ์ได้ร้อยละ 47.80 เพิ่มตัวแปรปัจจัยด้านเพศ (R²=0.484) พยากรณ์ได้ร้อยละ 48.40 และเพิ่มตัวแปรปัจจัยด้านจิตวิทยาการเล่นพนัน (R²=0.490) พยากรณ์ได้ร้อยละ 49.00

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2565). เตือนสัญญาณเสี่ยงจากการติดพนัน. https://shorturl.asia/zOcJP

กรุงเทพธุรกิจออนไลน์. การพนันออนไลน์ในไทย. (19 กุมภาพันธ์ 2564). https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/938740

คงกริษ เล็กศรีนาค ณรงค์ พลอยดนัย และวิเชียรโชติ สุภโชติรัตน์. (2551). พฤติกรรมการเล่น การพนันของเยาวชนกรณีศึกษา: เขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัย มข. 12(4), 132-146. https://ph02.tci.thaijo.org/index.php/gskku/article/view/22881/19561

ชาตบุษย์ ฮายุกต์ และวราภรณ์ วนาพิทักษ์. (2559). การบังคับใช้กฎหมายควบคุมการพนันออนไลน์: ศึกษากรณีเกมสังคมออนไลน์. วิทยานิพนธ์ น.ม. (นิติศาสตร์). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. https://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail/10.14457%2FNIDA.the.2016.228

ชูชีพ ประทุมเวียง ชญาดา ดานุวงศ์ และสุภัชญา ธานี. (2563). สถานการณ์และผลกระทบที่เกิดจากการพนันในนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอิสเทิร์น. 15(2), 48-52.

ธนากร คมกฤศ. (2563). กลวิธีการโฆษณาพนันออนไลน์. https://www.thaipbs.or.th/program/MediaLiteracy/episodes/69957

พนม คลี่ฉายา. (2565). การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิทักษ์พงษ์ พันธุประยูร. (2557). ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 กับการพนันบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ต. การค้นคว้าอิสระ น.ม. (นิติศาสตร์). เชียงราย: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.

ไทยพีบีเอสออนไลน์. (2565). ข่าวการจับกุมทลายบ่อนพนันออนไลน์. https://www.thaipbs.or.th/news/content/ 322511

บวรวิทย์ คชรินทร์. (2551). พฤติกรรมการเล่นการพนันของนักศึกษาในมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี.[ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการธุรกิจทั่วไป มหาวิทยาลัยศิลปากร].

ปรัชญา มณฑาทอง. (2553). การเล่นพนันฟุตบอลของนักศึกษาระดับอาชีวศึกษา สังกัดสำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษาในเขตเทศบาลนครเชียงราย. [วิทยานิพนธ์ กศ.ม. (อาชีวศึกษา). เชียงราย: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงราย].

ปัทมาภรณ์ สุขสมโสด. (2561). การศึกษาพฤติกรรมและผลกระทบการใช้สื่อออนไลน์ต่อการเล่นพนันของ เยาวชนในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการ พนัน คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุน สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). https://www.gamblingstudy-th.org/imgadmins/research_file/ebook-60-08-Pattamaporn.pdf

ยุทธ ไกยวรรณ์. (2557). การวิเคราะห์สถิติหลายตัวแปรสำหรับงานวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 2) กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รัตนาภรณ์ ยงยุทธวิชัย สุพัตรา แผนวิชิต และวรรณวิภา เมืองถ้ำ. (2562). ปัญหาการบังคับใช้กฏหมายเกี่ยวกับการพนันและการพนันออนไลน์ของประเทศไทย. การประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 10. https://shorturl.asia/X6HJB

สุระชัย ชูผกา. (2558) มายาคติในการสื่อสารออนไลน์ของเว็บไซต์การพนัน. วารสารบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 10(2), 55-64.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2560). 5 องค์ประกอบของการรู้เท่าทันสื่อ. https://shorturl.asia/0cEux/

ศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ. (2564). สถานการณ์การพนันในสังคมไทย ปี 2564. ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน. https://www.gamblingstudy-th.org/imgadmins/book_file/ppt-cgs-national-survey-2564.pdf

อมรรัตน์ ทิพย์เลิศ. (2550). รู้ทันตนเอง รู้เก่งใช้สื่อ แนวคิดใหม่ของการรู้เท่าทันสื่อเพื่อสุขภาพ. โครการสื่อสร้างสรรค์สุขภาพมูลนิธิมหาจุฬาลงกรราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ สำนักงานกองทุนสนับสนุนสร้างเสริมสุขภาพ.

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory of mass communication. Media Psychology, 3(3), 265–299.

Boughton, R. Jindani, F. and Turner, N. (2016). Meeting the Unique Needs of Women Problem Gamblers: Webinar and Workbook Effectiveness Studies. 16th International Conference on Gambling & Risk Taking, June 2016. https://oasis.library.unlv.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1364&context=gaming_institute

Griffiths, M. D. (2005). A components model of addiction within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10(4), 191–197. https://doi.org/10.1080/14659890500114359

Hargittai, E. (2009). The digital reproduction of inequality. In D. R. Bogen & C. A. Carden (Eds.), The future of the internet. University of Chicago Press.

Hing, N, et al. (2020). The Relationship Between Gambling and Intimate Partner Violence Against Women: Research Report. Australia's National Research Organisation for Women's Safety (ANROWS).

Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.

King, D. L., & Delfabbro, P. H. (2018). Predatory monetization schemes in video games. Addiction, 113(11), 1967–1969.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.

Matthews, N., Farnsworth, B. and Griffiths, M.D. (2009). A Pilot Study of Problem Gambling among Student Online Gamblers: Mood States as Predictors of Problematic Behavior, Cyber Psychology & Behavior, 12(6), 741-745.

Nurlatifah, F., Ariyanti, M., & Iskamto, D. (2025) The effect of social media marketing on purchase intention: The mediating role of brand image and brand trust, Quality-Access to Success, 26(205), 443-450.

Livingstone, S. (2004). Media literacy and the challenge of new information and communication technologies. The Communication Review, 7(1), 3–14.

Pariser, E. (2011). The filter bubble: What the Internet is hiding from you. Penguin Press.

Potter, W. J. (2013). Media literacy (7th ed.). SAGE.

Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books.

Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford University Press.

Williams, R., Wood, R. and Parke, J. (2012). Routledge International Handbook of Internet Gambling. London: Routledge.

Yamane, T. (1973). Statistics: an introductory analysis. New York: Harper & Row.