สถานการณ์ ช่องว่าง และโอกาสของการสำรวจพฤติกรรม การบริโภคสื่อในประเทศไทย
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
มิ.ย. 12, 2020
คำสำคัญ:
สื่อ พฤติกรรมการบริโภค การสำรวจ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การสำรวจพฤติกรรมการบริโภคสื่อเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญต่อการดำเนินงานด้านการสื่อสาร บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ ช่องว่าง และโอกาสในการพัฒนาการสำรวจพฤติกรรมการบริโภคสื่อในประเทศไทย ศึกษาด้วยวิธีการสืบค้นและรวบรวมข้อมูล ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในระยะเวลา 10 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปีพ.ศ.2551-2560) ผ่านฐานข้อมูลจากเว็บไซต์องค์กรภาครัฐและเอกชน การใช้ Google search engine และการโทรศัพท์สัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จากนั้นวิเคราะห์เนื้อหาด้วยการจัดกลุ่มข้อมูลการสำรวจพฤติกรรมการบริโภคสื่อ ผลการศึกษา พบว่า ปัจจุบันประเทศไทยไม่มีการสำรวจพฤติกรรมการบริโภคสื่อมวลชน การสำรวจฯ ที่มีอยู่ จัดทำเพื่อนำข้อมูลไปใช้ให้เหมาะสมกับภารกิจของแต่ละหน่วยงาน บางการสำรวจฯ ขาดการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง และข้อมูลพฤติกรรมการบริโภคสื่อไม่ครบถ้วน อีกทั้ง ทุกการสำรวจฯ ยังขาดข้อมูลสำคัญที่คำนึงถึงการปกป้องคุ้มครองเด็กและเยาวชนจากการบริโภคสื่อ ดังนั้น การปรับปรุงการสำรวจฯ จึงเป็นสิ่งที่ควรเร่งดำเนินการ เพื่อพัฒนานโยบายที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคสื่อที่เป็นประโยชน์ต่อคนไทย
Article Details
ประเภทบทความ
Articles
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กัลยา วานิชย์บัญชา (2542), การวิเคราะห์สถิติ: สถิติเพื่อการตัดสินใจ, พิมพ์ครั้งทิ่ 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์วิทยาลัย.
จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย (2558), เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย, วารสารบัณฑิตศึกษา, 12(58),13-24.
ธนกร ชัยรัตน์ และประสพชัย พสุนนท์. (2560). ปัจจัยด้านความถี่ในการเปิดรับสื่อที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความ งามผ่านระบบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของวัยรุ่นในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. รายงานสืบเนื่องการประชุมสัมมนาวิชาการ(Proceedings). การนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ เครือข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ ครั้งที่ 17 “บูรณาการงานวิจัยสู่การพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืน” วันศุกร์ที่ 21 กรกฎาคม 2560 ณ ศูนย์วัฒนธรรมภาคเหนือตอนล่าง วังจันทน์ริเวอร์วิว มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม จังหวัดพิษณุโลก.
พีระ จิรโสภณ. (2529). หลักทฤษฎีการสื่อสาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ยุพดี ฐิติกุลเจริญ. (2537). ทฤษฎีการสื่อสาร. กรุงเทพฯ: ชวนพิมพ์.
สมาคมโฆษณาดิจิทัล (ประเทศไทย) และเว็บไซต์ MarketingOops.com (2559), ข้อมูลผู้ใช้อินเทอร์เน็ตของไทย ไตรมาส 1 ประจำปี 2559. วันที่เข้าถึงข้อมูล 15 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://www.daat.in.th/index.php/daat-internet/,
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2560), Broadcast Statistics, วันที่เข้าถึงข้อมูล 30 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://broadcaststat.nbtc.go.th/analytics/saw.dll?
Dashboard
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (2559), โครงการสำรวจพฤติกรรมการใช้บริการโทรคมนาคมของประชากรไทย พ.ศ. 2559, สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สัมภาษณ์,11 ธันวาคม 2560)
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (2558), รายงานประจำปี 2558, สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ (2551), การสำรวจสื่อมวลชน พ.ศ.2551 (วิทยุและโทรทัศน์), สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (2560), การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2560, สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2560), รายงานบทสรุปการมีอุปกรณ์รับชมรายการโทรทัศน์ในครัวเรือน พ.ศ. 2560, สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ, สำรวจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (2560), วันที่เข้าถึงข้อมูล 15 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://www.nso.go.th/sites/2014/Pages/สำรวจ/ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร-(ICT).aspx
สำนักนโยบายและวิชาการกระจายเสียงและโทรทัศน์ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2557), บทสรุปผู้บริหารพฤติกรรมการบริโภคสื่อ (Media Consumption) ของไทย ภายใต้โครงการศึกษาแนวทางในการจัดเก็บข้อมูลพฤติกรรมการใช้บริการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (Audience Measurement), สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักนโยบายและวิชาการกระจายเสียงและโทรทัศน์ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สัมภาษณ์,10 ธันวาคม 2560)
สำนักยุทธศาสตร์ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (2560), รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ต ในประเทศไทย ปี 2560, สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักวิชาการและจัดการทรัพยากรโทรคมนาคม สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สวทช) ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) (2559), รายงานการใช้ข้อมูลอินเทอร์เน็ตของประเทศไทย 2559, สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สัมภาษณ์, 9 ธันวาคม 2560)
ภาษาอังกฤษ
Ofcom (2017), Adults’ media use and attitudes Report 2017. Research document June 2017.
Ofcom (2016), Children and parents: media use and attitudes report. Research document November 2017.
Renee Hobbs (2011), Digital and Media Literacy: connecting culture and classroom. Carifonia: Corwin.
กัลยา วานิชย์บัญชา (2542), การวิเคราะห์สถิติ: สถิติเพื่อการตัดสินใจ, พิมพ์ครั้งทิ่ 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์วิทยาลัย.
จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย (2558), เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย, วารสารบัณฑิตศึกษา, 12(58),13-24.
ธนกร ชัยรัตน์ และประสพชัย พสุนนท์. (2560). ปัจจัยด้านความถี่ในการเปิดรับสื่อที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความ งามผ่านระบบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของวัยรุ่นในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. รายงานสืบเนื่องการประชุมสัมมนาวิชาการ(Proceedings). การนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ เครือข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ ครั้งที่ 17 “บูรณาการงานวิจัยสู่การพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืน” วันศุกร์ที่ 21 กรกฎาคม 2560 ณ ศูนย์วัฒนธรรมภาคเหนือตอนล่าง วังจันทน์ริเวอร์วิว มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม จังหวัดพิษณุโลก.
พีระ จิรโสภณ. (2529). หลักทฤษฎีการสื่อสาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ยุพดี ฐิติกุลเจริญ. (2537). ทฤษฎีการสื่อสาร. กรุงเทพฯ: ชวนพิมพ์.
สมาคมโฆษณาดิจิทัล (ประเทศไทย) และเว็บไซต์ MarketingOops.com (2559), ข้อมูลผู้ใช้อินเทอร์เน็ตของไทย ไตรมาส 1 ประจำปี 2559. วันที่เข้าถึงข้อมูล 15 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://www.daat.in.th/index.php/daat-internet/,
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2560), Broadcast Statistics, วันที่เข้าถึงข้อมูล 30 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://broadcaststat.nbtc.go.th/analytics/saw.dll?
Dashboard
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (2559), โครงการสำรวจพฤติกรรมการใช้บริการโทรคมนาคมของประชากรไทย พ.ศ. 2559, สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สัมภาษณ์,11 ธันวาคม 2560)
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (2558), รายงานประจำปี 2558, สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ (2551), การสำรวจสื่อมวลชน พ.ศ.2551 (วิทยุและโทรทัศน์), สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (2560), การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2560, สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2560), รายงานบทสรุปการมีอุปกรณ์รับชมรายการโทรทัศน์ในครัวเรือน พ.ศ. 2560, สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ, สำรวจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (2560), วันที่เข้าถึงข้อมูล 15 พฤศจิกายน 2560, แหล่งที่มา http://www.nso.go.th/sites/2014/Pages/สำรวจ/ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร-(ICT).aspx
สำนักนโยบายและวิชาการกระจายเสียงและโทรทัศน์ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (2557), บทสรุปผู้บริหารพฤติกรรมการบริโภคสื่อ (Media Consumption) ของไทย ภายใต้โครงการศึกษาแนวทางในการจัดเก็บข้อมูลพฤติกรรมการใช้บริการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (Audience Measurement), สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักนโยบายและวิชาการกระจายเสียงและโทรทัศน์ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สัมภาษณ์,10 ธันวาคม 2560)
สำนักยุทธศาสตร์ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) (2560), รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ต ในประเทศไทย ปี 2560, สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักวิชาการและจัดการทรัพยากรโทรคมนาคม สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สวทช) ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) (2559), รายงานการใช้ข้อมูลอินเทอร์เน็ตของประเทศไทย 2559, สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สัมภาษณ์, 9 ธันวาคม 2560)
ภาษาอังกฤษ
Ofcom (2017), Adults’ media use and attitudes Report 2017. Research document June 2017.
Ofcom (2016), Children and parents: media use and attitudes report. Research document November 2017.
Renee Hobbs (2011), Digital and Media Literacy: connecting culture and classroom. Carifonia: Corwin.
