การจัดการแสดงโขนสดเด็กคณะครูวิกฉิมพลีแบบมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อการพัฒนาศิลปะการแสดงเชิงพาณิชย์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและแนวทางการจัดการแสดงโขนสดเชิงพาณิชย์ของคณะครูวิกฉิมพลี เพื่อพัฒนาการจัดการแสดงคณะโขนสดคณะครูวิกฉิมพลีสู่เชิงพาณิชย์ รวมทั้งเพื่อจัดตั้งศูนย์ฝึกหัดโขนสดเด็กและพัฒนาศิลปะการแสดง ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมการรวบรวมข้อมูลเอกสาร รายงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสังเกตแบบมีส่วนร่วมรวมทั้งแบบไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม การจัดเวทีประชาคม การถอดบทเรียนตลอดจนคืนข้อมูลสู่ชุมชน ผลการวิจัยพบว่า ด้านปัญหาการจัดการแสดงโขนสดคณะครูวิกฉิมพลี พบว่า ไม่มีโครงสร้างองค์กรที่ชัดเจน เครื่องประกอบการแสดงมีสภาพเก่า ชํารุด และบางชิ้นไม่มี ขาดการทําการโฆษณา ประชาสัมพันธ์และการตลาดที่ดีเอกลักษณ์เฉพาะของคณะไม่ชัด ขาดแคลนทุนทรัพย์ในการบริหารจัดการแสดงภายในคณะ ขาดแคลนนักแสดงเด็ก หัวหน้าคณะสุขภาพไม่ค่อยแข็งแรง และเป็นผู้สูงอายุ นักแสดงขาดการฝึกซ้อม ขาดการสนับสนุนจากองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน มาตรฐานการแสดงยังสู้คณะอื่นไม่ได้ ด้านแนวทางและการพัฒนาการจัดการแสดงโขนสดคณะครูวิกฉิมพลีเชิงพาณิชย์ พบว่า เกิดการดําเนินการด้วยแนวทาง 8 Ps ได้แก่ (1) “Policy” เน้นเผยแพร่และพัฒนาการแสดงโขนสด อัตลักษณ์เน้นเยาวชนแสดง (2) “People” เน้นโครงสร้างแบบแบ่งตามหน้าที่ (3) “Production Tooling” เน้นการซ่อมแซมให้ดูใหม่ขึ้น (4) “Process” พัฒนาการแสดงก่อน/ระหว่าง/หลังและประเมินผลการแสดง (5) “Product” เน้นการแสดงโขนสด ตอน ยกรบ และนักแสดงเด็ก (6) “Place” เพิ่มช่องทางการจัดจําหน่ายทางออนไลน์ (7) “Promotion & Marketing” เน้นสร้างการรับรู้ผ่านช่องทางออนไลน์และออฟไลน์ และ (8) “Profit” เน้นกลยุทธ์ต้นทุนต่ำ รายได้พอมีพอกิน รวมถึงกําไรในรูปของความสุข ด้านการจัดตังศูนย์ฝึกหัดโขนสดเด็ก พบว่า เกิดการสานพลังโดยมีภาคีเครือข่ายความมือต่าง ๆ ได้แก่ ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) จัดตั้งศูนย์ฝึกหัดโขนสดเด็กโรงเรียนวัดจรเข้ใหญ่ จํานวน 11 หน่วยงาน