การวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีและศึกษาวัฒนธรรม “ลิเกมูโหลด” จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัย เรื่อง การวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีและศึกษาวัฒนธรรม “ลิเกมูโหลด” จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีของบทเพลงลิเกมูโหลด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นโน้ตสากลมีเนื้อร้องประกอบโน้ต 2) เพื่อศึกษาวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับบทเพลงลิเกมูโหลด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยใช้ข้อมูลภาคสนาม เอกสาร ตำรา หนังสือทางวิชาการ และหนังสือต่าง ๆ เป็นข้อมูลในการสนับสนุน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้
- การวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีของบทเพลงลิเกมูโหลด ตำบลลุมพลี อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยารูปแบบวงมี 2 ขนาด ใหญ่และเล็ก อุปกรณ์ดนตรี ได้แก่ กลองรำมะนา กรับ ฉิ่ง ศึกษาวิจัยโดยการถอดทำนองเพลง 2 เพลงเป็นโน้ตสากล คือ บทเพลงซอลาอันนาบี และบทเพลงบินนารง คีตลักษณ์ทั้งสองเป็นรูปแบบรอนโด (Rondo Form) เพลงซอลาอันนาบีมี 11 ประโยค มีขั้นคู่ 2, 3 ช่วงเสียงต่ำสุดไปสูงสุดเป็นคู่ 6 มี 6 เสียง คือ C#, D, E, F#, G, A เป็นบันไดเสียง D เมเจอร์ ส่วนเพลงบินนารงมี 7 ประโยค มีขั้นคู่ 2, 3, 4, 5 ช่วงเสียงต่ำสุดไปสูงสุดเป็นคู่ 8 หรือ 1 ออกเทฟ (Octave) มี 7 เสียง E, F#, G, A, B, C, D เป็นบันไดเสียง G เมเจอร์
- การศึกษาวัฒนธรรมลิเกมูโหลด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า ยังคงมีการแสดงกันอยู่ชุมชนไทยมุสลิม ตำบลลุมพลี อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นการแสดงดนตรีพื้นบ้านของชาวไทยมุสลิมเชื้อสายมลายู ที่ร้องเล่นในงานมงคลต่าง ๆ เนื้อหาส่วนใหญ่มาจากหนังสือ “บัรซันญี” ไม่มีขั้นตอนและรูปแบบที่ตายตัว เช่น ขั้นตอนเตรียมตัวก่อนการเล่น ขั้นตอนพิธีกำนลครู ขนาดของวง รวมทั้งการแต่งกายไม่มียูนิฟอร์ม นิยมนุ่งห่มตามหลักศาสนาบัญญัติ ซึ่งมีความต่างจากลิเกเรียบและการแสดงอุเละห์นบี ที่มีขั้นตอนและรูปแบบที่ตายตัว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กวี ครองแก้ว. (2560). ดนตรีเมียนมาร์ประกอบมวยคาดเชือก : กรณีศึกษาวงซายวายวัดไทยวัฒนาราม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
จักรพงษ์ กลิ่นแก้ว. (2562). อุเละห์นบี : ดนตรีสรรเสริญศาสดามุฮัมมัด ของมุสลิมไทยภาคกลาง. ปริญญานิพนธ์ ศปด.(มานุษยดุริยางควิทยา). บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
จารุวรรณ ขำเพชร. (2555). ชาติพันธุ์ในกรุงเทพมหานคร. คณะสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
จิตรสิงห ปยะชาติ. (2554). อยุธยาแผ่นดินประวัติศาสตรชาติไทย รวมประวัติศาสตร อาณาจักรอยุธยาที่คนไทยควรรู. ยิปซี.
ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2538). มานุษยดนตรีวิทยา ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้. วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
เด่นดวง พุ่มศิริ. (2524). อิทธิพลของวัฒนธรรมอื่นที่มีต่อเพลงพื้นบ้านของไทย. วิทยาลัยครูจันทรเกษม.
ธนวุฒิ ตั้งสอนบุญ. (2548). เพลงพื้นบ้าน : กรณีศึกษาชุมชนนครชุม จังหวัดกำแพงเพชร. ปริญญานิพนธ์ ศปม.(มานุษยดุริยางควิทยา). บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
นิรันดร์ ขันธวิธิ. (2565, 30 มิถุนายน). นักวิชาการอิสระ. สัมภาษณ์.
ประทีป นักปี่. (2548). ดนตรีพื้นบ้าน. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พิทักษ์ คชวงศ์. (2542). วัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้านไทยทักษิณ. โครงการจัดตั้งคณะศิลปะกรรศาสตร์ สถาบันราชภัฏสงขลา.
สุชาติ ขันธวิธิ. (2564, 6 ตุลาคม). อิหม่าม. มัสยิดนูรุ้ลยะมาล. สัมภาษณ์.
สุชาติ แสงทอง. (2544). การวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีเพลงปฏิพากย์. สำนักศิลปวัฒนธรรมสถาบันราชภัฏนครสวรรค์.
สุชีพ บุญญานุภาพ. (2545). วัฒนธรรมไทยกับประวัติศาสตร์ไทย. อัมรินทร์ปริ้นติ้งกรุ๊ฟ.
สุรศักดิ์ เพชรคงทอง. (2551). การศึกษาดนตรีลิเกลาฮู ตําบลท่าโพธิ์ อําเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. ปริญญานิพนธ์ ศปม. (มานุษยดุริยางควิทยา). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย. (2548). วัฒนธรรมในสังคมไทย. สํานักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสาวนีย์ จิตต์หมวด. (2531). กลุ่มชาติพันธุ์: ชาวไทยมุสลิม. กองทุนสง่ารุจิระอัมพร.
อาคม เดชทองคำ. (2543). หัวเชือกวัวชน. สำนักงานสนับสนุนการวิจัย (สกว).
