ปัญหาสถานะทางกฎหมาย และการกำหนดหน้าที่เปิดเผยข้อมูลและความรับผิดร่วมของแพลตฟอร์มดิจิทัลต่อผู้บริโภค

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสถานะทางกฎหมายและบทบาทของผู้ให้บริการแพลตฟอร์มตลาดกลางออนไลน์ ตลอดจนนิติสัมพันธ์ระหว่างแพลตฟอร์ม ผู้ขาย และผู้บริโภค (2) ศึกษาและเปรียบเทียบหลักกฎหมายไทย สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป เกี่ยวกับหน้าที่เปิดเผยข้อมูลผู้ขายและการเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็นต่อการใช้สิทธิเรียกร้องของผู้บริโภค (3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระดับการควบคุมธุรกรรมกับขอบเขตหน้าที่และความรับผิดทางแพ่งของแพลตฟอร์ม และ (4) วิเคราะห์ข้อจำกัดของกฎหมายไทยและเสนอแนวทางพัฒนากฎหมายเพื่อคุ้มครองผู้บริโภค การวิจัยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาเอกสารและวิเคราะห์กฎหมายเชิงเปรียบเทียบจากบทบัญญัติกฎหมาย คำพิพากษา และเอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การพิจารณาสถานะและหน้าที่ของแพลตฟอร์มไม่อาจอาศัยเพียงการกำหนดตนเองเป็นตัวกลางในเงื่อนไขการให้บริการ แต่ต้องพิจารณาบทบาทที่แท้จริงในการดำเนินธุรกรรมประกอบด้วย การศึกษากฎหมายเปรียบเทียบแสดงให้เห็นแนวทางการกำหนดหน้าที่เกี่ยวกับข้อมูลผู้ขายที่แตกต่างกันตามขอบเขตและเงื่อนไขการบังคับใช้ของแต่ละระบบกฎหมาย ขณะที่การพิจารณาความรับผิดทางแพ่งจำเป็นต้องแยกจากหน้าที่ตามกฎหมายกำกับดูแล โดยระดับการควบคุมธุรกรรมและความสามารถในการป้องกันความเสียหายอาจเป็นปัจจัยประกอบการวิเคราะห์ แต่ไม่ก่อให้เกิดความรับผิดโดยผลของกฎหมายโดยทันที ทั้งนี้บทความเสนอให้พิจารณาพัฒนากฎหมายไทยในด้านการเข้าถึงข้อมูลผู้ขายและการกำหนดหน้าที่ของแพลตฟอร์มให้ชัดเจนขึ้น โดยคำนึงถึงฐานและองค์ประกอบความรับผิดทางแพ่งตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง