แนวทางการพัฒนาระบบบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้การจัดการมูลฝอย: กรณีศึกษา สำนักงานเขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการบริหารจัดการ 2) วิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จและอุปสรรค และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาระบบบริหารจัดการศูนย์การเรียนรู้การจัดการมูลฝอยให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 13 คน ประกอบด้วยผู้บริหาร, เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน, และประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการบริหารจัดการของศูนย์ฯ มีลักษณะเป็นกระบวนการเชิงบูรณาการที่ได้รับอิทธิพลจากองค์ประกอบหลัก 4 ประการ ได้แก่ การพัฒนาสมรรถนะบุคลากร, การสนับสนุนเชิงนโยบายและโครงสร้าง, การมีส่วนร่วมของประชาชน,และการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริง 2) ปัจจัยความสำเร็จที่สำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนเชิงนโยบาย
ที่ชัดเจนและการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ ขณะที่อุปสรรคหลักคือการขาดแคลนทรัพยากรทั้งด้านบุคลากรผู้เชี่ยวชาญและงบประมาณ รวมถึงระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ยังขาดความต่อเนื่อง 3) แนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนประกอบด้วยการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง, การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี, การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ, และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเป็นระบบ ซึ่งผู้วิจัยได้สังเคราะห์เป็นองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ “HERO Model” ประกอบด้วย (Human, Experiential, Resource, Outreach) ผลการวิจัยนี้สามารถใช้เป็นกรอบแนวทางเชิงนโยบายสำหรับหน่วยงานภาครัฐในการยกระดับการจัดการขยะในพื้นที่เมืองอย่างเป็นระบบ