ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นความสุขที่ยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในฐานะรากฐานของ “ความสุขที่ยั่งยืน” โดยเน้นการวิเคราะห์ทั้งในเชิงปรัชญา แนวทางการดำเนินชีวิต และคุณูปการต่อสังคมไทยในบริบทของโลกยุคใหม่ที่เต็มไปด้วยความไม่มั่นคง ความเหลื่อมล้ำ และการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว วิธีการศึกษาประกอบด้วยการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ งานวิจัย รายงานของหน่วยงานภาครัฐและเอกชน คำสอนในพระพุทธศาสนา รวมถึงแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน ผลการศึกษาพบว่า หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกัน โดยมีเงื่อนไข 2 ประการ คือ ความรอบรู้และคุณธรรม ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในทุกระดับ ตั้งแต่ปัจเจกบุคคลจนถึงนโยบายสาธารณะ เพื่อสร้างความสมดุลในมิติต่าง ๆ ของชีวิต หลักความสุขที่ยั่งยืน เน้นความพอใจในสิ่งที่มี การไม่มีหนี้สิน และความสุจริตในการดำเนินชีวิต ซึ่งสอดคล้องกับ “กามโภคีสุข 4” ตามคติพระพุทธศาสนา อีกทั้งแนวทางมัชฌิมาปฏิปทาและหลักสันโดษยังเสนอรูปแบบการดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่าย ไม่ยึดติด และสมดุล บทสรุปชี้ให้เห็นว่าปรัชญานี้มิใช่เพียงแนวคิดเชิงนโยบาย หากแต่เป็นพลังเชิงคุณธรรมที่นำไปสู่ความสุขที่มั่นคงและยั่งยืนทั้งในระดับบุคคลและสังคมร่วมสมัย