การใช้หลักปรากฏการณ์นิยมในการกำกับการแสดง: กรณีศึกษา ละครเวทีเรื่อง “Death and the Maiden” บทประพันธ์ของ Ariel Dorfman

Main Article Content

มัลลิกา ตั้งสงบ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์จากแรงบันดาลใจของผู้กำกับการแสดงละครเวทีเรื่อง “Death and the Maiden” บทประพันธ์ของ Ariel Dorfman และเพื่อศึกษาประสบการณ์การกำกับการแสดงของผู้กำกับการแสดงละครเวทีเรื่อง “Death and the Maiden” บทประพันธ์ของ Ariel Dorfman  ผ่านการทำงานวิจัยเชิงสร้างสรรค์ในรูปแบบวิจัยการแสดง (Performance as Research) ผสานกับหลักปรากฏการณ์นิยม ผู้วิจัยได้เก็บข้อมูลจากสมุดบันทึกของผู้กำกับการแสดง ภาพถ่าย วีดีทัศน์ โปสเตอร์ของละคร การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมของผู้วิจัย บทสัมภาษณ์ บทสนทนา และข้อความบนสื่อของผู้ชม ผลการศึกษาพบว่า ประสบการณ์จากแรงบันดาลใจมีตั้งแต่ความเคารพที่มีต่อศิลปินนักออกแบบ ความประทับใจต่อบทละคร การศึกษาภูมิหลังของบทละคร การทำงานร่วมกับที่ปรึกษาทางวิชาการละคร (Dramaturg) ที่ขยายโลกทัศน์ของผู้กำกับการแสดง ส่งผลให้มีแรงบันดาลใจในการขับเคลื่อนงานสร้างสรรค์ ประสบการณ์การกำกับการแสดง การเล่าเรื่องที่กระชับมุ่งเข้าสู่จุดขัดแย้งของเรื่อง เพื่อให้ความคิดของเรื่องสื่อสารได้ชัดเจนมีพลัง จิตวิทยาของตัวละครกับการแสดงออกของร่างกายและเสียงของนักแสดง พลังและความสมดุลของการแสดงออกระหว่างความต้องการของตัวละครและความทุกข์หรือความเจ็บปวดของตัวละคร ผ่านประสบการณ์ตรงของผู้กำกับการแสดงเอง แม้เป็นบทละครที่มาจากต่างแดน แต่ผ่านการแปลและเรียบเรียงบทจากผู้แปลซึ่งเป็นนักการละครที่มีประสบการณ์และความเข้าใจในการแสดง ผ่านการกำกับการแสดงที่เข้าใจถึงแก่นของบทละคร มีการออกแบบภาพบนเวทีสื่อถึงแรงปะทะของความขัดแย้งด้วยการขยายภาพความเจ็บปวดของผู้ถูกซ้อมทรมาน และภาพความรุนแรงของตัวแทนผู้ใช้อำนาจและกระทำการทารุณกรรม ทำให้เนื้อหาสาระและความสะเทือนใจของบทละครสามารถสื่อสารกับผู้ชมได้ คณะทำงานวัยนักศึกษาสามารถเข้าใจและรู้สึกเชื่อมโยงกับบทละครและตัวละคร รวมถึงสามารถเชื่อมโยงกลับมาที่การเรียนรู้ของตนเองได้ ทั้งในแง่ของทักษะการแสดงและทักษะการใช้ชีวิต มุมมองตัวผู้วิจัยในฐานะผู้กำกับการแสดงได้เกิดความเข้าใจลึกซึ้งและชัดเจนทั้งในแก่นหลัก น้ำเสียงที่ต้องการสื่อสาร และแนวทางในการนำเสนอ ซึ่งมีประเด็นให้สืบค้นและต่อยอดสร้างสรรค์งานจากบทละครเรื่องนี้เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่หลอมรวมหลักปรากฏการณ์นิยมกับการวิจัยเชิงสร้างสรรค์ทางการแสดง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ตั้งสงบ ม. (2023). การใช้หลักปรากฏการณ์นิยมในการกำกับการแสดง: กรณีศึกษา ละครเวทีเรื่อง “Death and the Maiden” บทประพันธ์ของ Ariel Dorfman. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 247–287. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/256470
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชาย โพธิสิตา. (2550). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์, และพิรุณ อนวัชศิริวงศ์. (2552). ละครสร้างนักอ่าน Reader’s Theatre ศิลปะการละครเพื่อส่งเสริมการอ่าน. กรุงเทพฯ : คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนัชพร กิตติก้อง. (2559). Practice as Research in Performance: การวิจัยสร้างสรรค์ด้านศิลปะการแสดง. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 8(1), 107-130.

ธนัชพร กิตติก้อง. (2563). การแสดง/ Performance: ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเพอร์ฟอร์มานซ์. ขอนแก่น : คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พรรัตน์ ดำรุง. (2562). ปรากฏการณ์การแสดง. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

พรรัตน์ ดำรุง. (2564). วิจัยการแสดงสร้างความรู้ใหม่ด้วยการทำละคร. กรุงเทพฯ : ภาพพิมพ์.

มณี อาภานันทิกุล. (2563). การวิจัยปรากฏการณ์วิทยา การประยุกต์ใช้ในการวิจัยทางการพยาบาล. กรุงเทพฯ : โครงการตํารารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.

รามาชาแนล. (2559). PTSD ภาวะป่วยทางจิตจากเหตุการณ์รุนแรง. ค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2562, จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/ptsd

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล. (2557). การทรมานใน พ.ศ. 2557: 30 ปีของคำสัญญาที่ว่างเปล่า. ลอนดอน : สำนักเลขาธิการสากล แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล สหราชอาณาจักร.

Dorfman, A. (1994). Death and the Maiden. London: Penguin Books.

Gradesaver. (1999). Death-and-the-Maiden. Retrieved January 30, 2020, from https://www.gradesaver.com/death-and-the-maiden

Zuber-Skerrit, O. (1992). Action research in higher education. London: Kogan Page.